Soru:
Birinci Balkan Savaşı sırasında İttihatçıların düşüncelerinin, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi ile geçersiz hâle geldiği söylenebilir?
Cevap:
Soruda belirtilen İttihatçıların propaganda ettiği düşünce, savaşın sonucu ne olursa olsun büyük devletlerin Osmanlı topraklarında sınır değişikliklerine izin vermeyeceği ve Osmanlı aleyhine bir sonuç olmayacağı iddiasıdır. Ancak bu düşünce, Uşi Antlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle geçersiz hâle gelmiştir.
Neden Uşi Antlaşması?
- Uşi Antlaşması: İtalya ve Osmanlı arasında imzalanmış bir antlaşmadır. Bu antlaşma ile Osmanlı, Trablusgarp ve Bingazi üzerindeki haklarından vazgeçmiştir. Dolayısıyla Osmanlı topraklarında sınır değişikliği ve toprak kaybı gerçekleşmiştir, bu da İttihatçıların iddialarını geçersiz kılmıştır.
Doğru cevap: A) Uşi Antlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle
Ek Bilgi:
- Kanun-ı Esasi’de değişiklikler yapılmasıyla: Bu, anayasa ile ilgili bir durumdur ve İttihatçıların toprak kaybı ile ilgili propagandasını geçersiz kılmaz.
- Londra Antlaşması’nın imzalanmasıyla: Londra Antlaşması Birinci Balkan Savaşı’nın sonunda imzalanmıştır, ancak soru bağlamında daha çok Uşi Antlaşması’nın etkisi vurgulanmaktadır.
- 31 Mart İsyanı’nın yaşanmasıyla: Bu olay hem iç karışıklıklarla hem de rejim değişikliği ile bağlantılıdır ve toprak kaybı ile ilgili değildir.
- Bab-ı Ali Baskını’nın düzenlenmesiyle: Bu, İttihat ve Terakki’nin hükümet darbesi şeklindeki baskınıdır ve toprak kaybı ile ilgili değildir.
Özet Tablo:
| Seçenek | Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| A) Uşi Antlaşması | Osmanlı’nın Trablusgarp ve Bingazi’yi kaybetmesi | Doğru cevap |
| B) Kanun-ı Esasi değişikliği | Anayasa ile ilgili durum | İlgisiz |
| C) Londra Antlaşması | Balkan Savaşı sonrası antlaşma | Kısmen ilişkili |
| D) 31 Mart İsyanı | Rejim değişikliği nedeni | İlgisiz |
| E) Bab-ı Ali Baskını | İttihat ve Terakki’nin darbesi | İlgisiz |
Sonuç:
Uşi Antlaşması’nın yürürlüğe girmesi, İttihatçıların toprak kaybı olmayacağına dair propagandasını geçersiz hâle getirir. @feyzanur_b
Birinci Balkan Savaşı ve İttihatçıların Yanılgısı Hakkında Ayrıntılı Açıklama
Soru:
Birinci Balkan Savaşı’nın en ateşli zamanlarında İttihatçılar (İttihat ve Terakki Cemiyeti), büyük devletlerin Osmanlı’ya karşı sınır değişikliği yapılmasına izin vermeyeceğini düşünmüş ve bu yönde propaganda yürütmüşlerdir. Ancak savaşın sonunda yaşanan bir gelişme, İttihatçıların bu düşüncesini geçersiz kılmıştır. “Aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi ile bu düşünce geçersiz hâle gelmiştir?” sorusunun cevabı aşağıdaki seçenekler arasındadır:
A) Uşi Antlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle
B) Kanun-ı Esasi’de değişiklikler yapılmasıyla
C) Londra Antlaşması’nın imzalanmasıyla
D) 31 Mart İsyanı’nın yaşanmasıyla
E) Bab-ı Ali Baskını’nın düzenlenmesiyle
İçindekiler
- Birinci Balkan Savaşı’na Kısa Bakış
- İttihatçıların Temel Düşünceleri
- Büyük Devletlerin Tavrı ve Sınır Değişiklikleri
- Londra Antlaşması’nın Önemi
- Diğer Seçeneklerin Genel İncelemesi
- Doğru Cevabın Gerekçesi
- Özet Tablo
- Sonuç ve Özet
1. Birinci Balkan Savaşı’na Kısa Bakış
- Tarih Aralığı: 1912-1913
- Taraflar: Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri (Karadağ, Bulgaristan, Sırbistan, Yunanistan)
- Sebep: Balkan devletlerinin, Osmanlı egemenliğinden kurtulma ve topraklarını genişletme isteği. Ayrıca milliyetçilik hareketleri ve büyük devletlerin politik destekleri de önemli rol oynamıştır.
Birinci Balkan Savaşı sonunda Osmanlı Devleti büyük ölçüde Edirne’nin de dâhil olduğu Rumeli topraklarını kaybetmiş, Balkanlar’da önemli bir güç dengesi değişikliği yaşanmıştır.
2. İttihatçıların Temel Düşünceleri
- İttihat ve Terakki Cemiyeti, Balkan Savaşları sırasında hükümete muhalif olup farklı politikalar öne sürmüştür.
- İttihatçılar, büyük devletlerin (özellikle İngiltere, Fransa, Rusya, Almanya, Avusturya-Macaristan) çıkarları gereği Balkanlar’daki büyük çaplı sınır değişikliklerine izin vermeyeceğini düşünüyordu.
- Bu varsayımlar doğrultusunda kamuoyune “Osmanlı aleyhine büyük bir toprak kaybı olmayacağı” propagandası yapmışlardır.
3. Büyük Devletlerin Tavrı ve Sınır Değişiklikleri
Gerçekte büyük devletler, kimi zaman “bölge dengesi” ve “çıkar paylaşımı” adına sınır değişikliklerine engel olmaktan ziyade bazen yol açıcı veya onaylayıcı davranmışlardır. Balkan Savaşları’nda da bu ülkeler, Osmanlı Devleti’nin toprak kayıplarını onaylayan barış antlaşmalarına arabulucu olmuş veya karar mercilerinde yer almıştır.
4. Londra Antlaşması’nın Önemi
- Tarih: 30 Mayıs 1913
- Taraflar: Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri (Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan, Karadağ)
- Önemli Maddeleri:
- Osmanlı Devleti, Midye-Enez hattının batısındaki toprakları Balkan devletlerine bırakmıştır.
- Bu toprak kaybıyla Edirne dahil önemli merkezler kaybedilmiştir.
- Böylece Balkanlardaki Osmanlı gücü neredeyse yok denecek kadar azalmıştır.
Bu antlaşma, büyük devletlerin hakemliğinde gerçekleşmiştir ve Osmanlı Devleti, büyük güçlerin bu yöndeki karar ve baskılarına direnememiştir. Bu durum, İttihatçıların “büyük devletler Osmanlı topraklarında büyük değişime izin vermez” şeklindeki düşüncesinin geçersiz olduğunu açık şekilde göstermiştir.
Dolayısıyla sorunun cevabı “C) Londra Antlaşması’nın imzalanmasıyla” şeklinde ifade edilebilir.
5. Diğer Seçeneklerin Genel İncelemesi
5.1. Uşi Antlaşması (1912)
- Tarih: 18 Ekim 1912
- Diğer Adı: Lozan (Uşi) Antlaşması
- Konu: Osmanlı Devleti ile İtalya arasında Trablusgarp Savaşı’nın sona erdirilmesi
- Önemi: Osmanlı, Trablusgarp ve Bingazi üzerindeki haklarını büyük ölçüde kaybetmiştir.
- Neden Bu Seçenek Yanlış?
Bu antlaşma Osmanlı Devleti’nin Afrika’daki toprakları ile ilgilidir. Balkan Savaşı’ndaki “büyük güçler Balkanlar’da sınır değişikliğine izin vermez” iddiasını doğrudan çürüten bir gelişme değildir.
5.2. Kanun-ı Esasi’de Değişiklikler
- Tarih: 1909 yılında II. Meşrutiyet döneminde yapılan bazı değişiklikler söz konusudur.
- Konu: Padişahın yetkilerinin kısıtlanması, meclisin güçlendirilmesi vb.
- Neden Bu Seçenek Yanlış?
İttihatçıların büyük devletler ve sınır değişikliği üzerindeki değerlendirmeleriyle doğrudan ilgili değildir; dahası belirli bir savaştaki politik sonucu değil, daha çok Osmanlı Devleti’nin anayasal düzenlemesiyle ilgilidir.
5.3. 31 Mart İsyanı’nın Yaşanması (1909)
- Konu: II. Meşrutiyet döneminde meşrutiyet karşıtı unsurların çıkardığı ayaklanma.
- Neden Bu Seçenek Yanlış?
31 Mart Vak’ası (13 Nisan 1909) daha çok iç siyasi dengelerle alakalıdır. Balkan Savaşı’nda büyük devletlerin tutumu ve dış gelişmelerle ilgili olmadığı için İttihatçıların Balkanlar’a dair propagandasını çürütmesi söz konusu değildir.
5.4. Bab-ı Ali Baskını (1913)
- Konu: İttihat ve Terakki’nin Kamil Paşa hükümetini devirip iktidarı ele geçirmesine yol açan siyasî darbe niteliğindeki baskın.
- Neden Bu Seçenek Yanlış?
Bab-ı Ali Baskını, Osmanlı yönetiminde iktidar değişikliği getiren bir olaydır; ancak İttihatçıların “büyük devletler sınır değişikliğine izin vermez” teziyle doğrudan bağlantılı değildir. Olay, hükûmet darbesi ve yönetim değişikliği ile ilgilidir.
6. Doğru Cevabın Gerekçesi
- İttihatçıların tezi: Büyük devletler, Osmanlı’nın Balkanlar’daki toprak bütünlüğüne zarar verecek büyük kayıplara göz yummayacaktır.
- Gerçekleşen Olay: Londra Antlaşması (Mayıs 1913)
- Sonuç: Osmanlı Devleti Midye-Enez hattının batısındaki topraklarını kaybetmiş, Edirne dâhil kritik bölgeler Balkan devletlerine bırakılmıştır.
- Bu Gelişme: Doğrudan sınır değişikliklerini (Osmanlı Devleti aleyhine) içerdiği için İttihatçıların beklentisini geçersiz kılmıştır. Dolayısıyla doğru seçenek:
C) Londra Antlaşması’nın imzalanmasıdır.
7. Özet Tablo
| Seçenek | İçerik | İttihatçıların Propagandasını Neden Çürütmez? |
|---|---|---|
| A) Uşi Antlaşması | Osmanlı-İtalya arasında Trablusgarp Savaşı’nı bitiren antlaşma | Trablusgarp (Kuzey Afrika) ile ilgilidir; Balkan topraklarıyla ilgili değildir. |
| B) Kanun-ı Esasi’de Değişiklikler | Anayasal düzenlemeler, padişahın yetkilerini kısıtlama | İç hukuk meselesi; dış sınırlar ve büyük devletler konusuna temas etmez. |
| C) Londra Antlaşması | 1913’te Osmanlı’yı Balkanlar’da geniş toprak kaybına uğratan antlaşma | Büyük devletlerin müdahalesiyle Osmanlı topraklarında büyük kayıplar yaşanmıştır. |
| D) 31 Mart İsyanı | 1909’da yaşanan iç ayaklanma | Balkan Savaşı ve dış sınır gelişmeleriyle doğrudan ilişkili değildir. |
| E) Bab-ı Ali Baskını | 1913’te İttihat ve Terakki tarafından Kamil Paşa hükûmetine darbe | İktidar değişikliği ile ilgilidir; Balkan sınır kayıplarını onaylayan antlaşma değildir. |
8. Sonuç ve Özet
- Tarihsel Arka Plan: İttihatçılar, Birinci Balkan Savaşı sürerken büyük devletlerin Osmanlı aleyhine toprak kaybına izin vermeyeceği düşüncesiyle bir propaganda yürütmüştür.
- Gerçeklik: Büyük devletlerin arabuluculuğunda imzalanan Londra Antlaşması (30 Mayıs 1913) ile Osmanlı Devleti, Balkanlar’da kritik bölgeleri (başta Edirne olmak üzere) kaybetti. Bu, İttihatçıların “sınır değişikliği olmaz” iddiasını doğrudan geçersiz kıldı.
- Doğru Seçenek: C) Londra Antlaşması’nın imzalanması.
Bu şekilde, Balkanlar’daki sınır değişikliklerine büyük devletlerin engel olmayacağı açıkça görülmüş, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin bu konudaki tahminlerinin yanlış olduğu ispatlanmıştır.