Resimdeki Derin Anlam: Moby Dick Sorusu Cevaplama
Soru:
“Varsayalım ki Herman Melville’in dünya edebiyatının yapı taşlarından biri olan Moby Dick’ini okuyoruz. Sayfaları çevirdikçe artık yerimizde, odamızda değilizdir. Okyanusların ortasında bir balina gemisinde, tayfaların arasında, onlardan birine dönüşmüşüzdür. Onların duyguları bize de geçer, onlarla birlikte bir denizden ötekine dolanıp dururuz. ----”
Bu parçadan:
- Her büyük edebî eser, insanı insana taşır.
- İyi kitaplar, yaşama yeni boyutlar kazandırır.
Bu yargılarının çıkarılabilmesi için boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cevap:
Sorunun çözümü için parçanın içeriğine dikkatlice odaklanmamız gerekiyor. Parça, özellikle edebî eserlerin okuyucu üzerindeki duygusal, düşünsel ve hayal gücü katmanını vurguluyor. Okuyucu, sıradan gerçeklikten uzaklaşarak eserlerdeki hayal edilen dünyaya adeta bir yolculuk yapıyor.
Doğru yanıt olarak, şu seçenek sunulmuş olmalı:
C. Sanat değeri yüksek eserler, okura yeni yaşamlar katarak onun hayatını zenginleştirir.
Açıklama:
-
C şıkkı, parçanın vurguladığı “okuyucunun bir balina gemisine taşındığını ve eserle yaşamına yeni bir boyut kazandırdığını” ifade etmektedir. Bu, soruda belirtilen yargılar (“Her büyük edebî eser, insanı insana taşır” ve “İyi kitaplar, yaşama yeni boyutlar kazandırır”) ile doğrudan uyumludur.
-
Diğer seçenekler parçanın içeriğine tamamen uygun değil:
- A şıkkı, eserlerin yazınsal değerinden ve çocuklara okutulması gerektiğinden bahseder; ancak bu vurgu parçadan çıkarılamaz.
- B şıkkı, edebiyatın yaşanırlığını belirtir; fakat bu, parçadaki duygusal taşınma ve derinlik katmanı yeterince ifade etmez.
- D şıkkı, umut ve direnme gücü ifadelerini sunar; parçada böyle bir vurgu yer almaz.
- E şıkkı, estetik tat ve düşünceyi biçimlendirmeden söz eder; metin daha ziyade duygusal katılımı vurgular.
Sonuç:
Doğru cevap: C şıkkı
Edebi eserlerin insanı derinden etkileyen üslubu ve duygusal zenginliği sayesinde hayal dünyasında yolculuk yapılması, hayatımıza yeni katmanlar eklediğinin bir kanıtıdır.
Bu parçadan yargılarının çıkarılabilmesi için boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cevap:
Soru Analizi
Parçada, büyük bir edebî eser olan “Moby Dick”in okunduğu varsayılıyor. Kitabı okudukça, okurun adeta romanın dünyasına girdiği, karakterlerin duygularını hissettiği, onlarla birlikte olaylara katıldığı anlatılıyor. Parçanın ana düşüncesi şudur:
- Büyük edebî eserlerin okuru yaşadığı ortamdan alıp başka dünyalara götürdüğü,
- Okura yeni duygu ve yaşantılar kazandırdığı vurgulanıyor.
Boş bırakılan yer, “Her büyük edebî eser, insanı insana taşır.” ve “İyi kitaplar, yaşama yeni boyutlar kazandırır.” yargılarını desteklemelidir.
Seçeneklerin İncelenmesi
-
A) Bunun için yazınsal değeri yüksek eserleri okumalı, çocuklarımıza da okutmalıyız.
- Tavsiye cümlesidir, parçada aranan etkiyle ilgili bilgi yok.
-
B) Edebiyatı diğer sanatlardan ayıran özellik, alıcısında uyandırdığı yaşanırlık hissidir.
- Burada “yaşanırlık”, yani edebî eserin okurda gerçek bir deneyim yaşatması vurgulanıyor. Parçada da bu var: Okur, odasından çıkıyor, roman dünyasında dolaşıyor.
-
C) Sanat değeri yüksek eserler, okura yeni yaşamlar katarak onun hayatını zenginleştirir.
- Okura yeni yaşamlar ve zenginlik kazandırmaktan söz ediyor. “Yaşama yeni boyutlar kazandırmak” ile uyumlu.
-
D) İyi kitapları okumak, kişiyi umutla donatır; ona direnme gücü verir.
- Umut ve dirençten söz ediyor, ama parçada bu yönde bir vurgu yok.
-
E) Estetik bir tat içeren bütün eserler, insanın duygu ve düşünce dünyasını biçimlendirir.
- Burada estetik tat ve biçimlendirmeden söz edilmiş, fakat parçada bu kadar genel bir vurgu yok.
Doğru Cevap ve Gerekçe
B ve C şıkları ön plana çıkıyor, ancak “alıcıda uyandırdığı yaşanırlık hissi” (B) parçada daha belirgin şekilde anlatılmış:
- Okurun bulunduğu yerden çıkıp, romanın dünyasına girmesi, karakterlerle aynı duyguları yaşaması, kitapları “yaşarcasına” okuması…
Doğru cevap:
B) Edebiyatı diğer sanatlardan ayıran özellik, alıcısında uyandırdığı yaşanırlık hissidir.
Bu cevap, hem “her büyük edebî eser, insanı insana taşır” yargısını, hem de “iyi kitaplar, yaşama yeni boyutlar kazandırır” yargısını en iyi şekilde açıklar.
Önemli Noktalar
- Yaşanırlık hissi: Edebî eserlerin okura başka bir gerçeklik yaşatması, okurun kitabın dünyasında var olması.
- İnsanı insana taşımak: Başka insanların duygularını, yaşantılarını deneyimlemek; empati kurmak.
- Yaşama yeni boyutlar kazandırmak: Roman okumak, kişiye yeni bakış açıları, yeni deneyimler kazandırır.
Doğru seçenek:
B seçeneği
Resimdeki derin anlam – Moby Dick sorusu
Answer:
Sorudaki parça, Herman Melville’in Moby Dick eserinden yola çıkarak okurun okuduğu metinde yeni deneyimler kazanması, “bir denizden ötekine” dolaşır gibi farklı atmosferlere girip duygusal bir dönüşüm yaşamasına dikkat çekmektedir. Parçanın sonunda yer alan, “Her büyük edebî eser, insanı insana taşır” ve “İyi kitaplar, yaşama yeni boyutlar kazandırır” yargıları, metnin edebiyatın insana kattığı derinlik ve yeni perspektifler sunması fikrine dayanır.
Verilen şıklara bakıldığında;
- (C) seçeneği, “Sanat değeri yüksek eserler, okura yeni yaşamlar katarak onun hayatını zenginleştirir.” ifadesi, doğrudan “yeni yaşamlar” ve “yaşamı zenginleştirme” vurgusu yapmaktadır.
- Bu vurgu, paragraftaki “okyanuslardan okyanuslara dolanma” ve “başka bir dünyanın içine girmek” temasıyla örtüşür.
- Böylece (C), boşluğa geldiğinde parçanın aktarmak istediği “her büyük edebi eserin insanı insana taşırken iyi kitapların yaşama yeni boyutlar kazandırması” yargılarını destekleyerek tamamlar.
Dolayısıyla doğru cevap (C) şıkkıdır.
Boş bırakılan yere en uygun seçenek C şıkkıdır:
C) Sanat değeri yüksek eserler, okura yeni yaşamlar katarak onun hayatını zenginleştirir.
Açıklama:
• Metinde Melville’in Moby Dick’ini okurken “artık yerimizde değiliz, okyanuslarda bir balina gemisindeyiz, tayfaların arasındayız” ifadesi, okuyucunun eserin sunduğu “yeni bir yaşama” taşındığını gösterir.
• Bu durum “Her büyük edebî eser, insanı insana taşır” ve “İyi kitaplar, yaşama yeni boyutlar kazandırır” yargılarını doğrudan destekler.
• C seçeneği tam da bu iki yargıyı özetleyen “sanat değeri yüksek eserler okura yeni yaşamlar katar, hayatını zenginleştirir” cümlesini sunar.
Diğer seçenekler bu vurguyu yapmadığı veya metnin genel çıkarımlarını karşılamadığı için elenir.