I. kusursuz
II. değerlidir
III. altin
V. kusurlu
V taştan
Numaralanmış sözcüklerle anlamlı ve kurallı bir
cümle oluşturulduğunda siralama aşağıdakiler-
den hangisi olur?
A)1-- V-V- I|
B)1-V- l - N- II
N-M-I-V-|1
D)N–| -|-V
Numaralanmış Sözcüklerle Anlamlı ve Kurallı Cümle Oluşturma
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Yüklemi Belirleme
Kurallı bir cümle oluşturmak için öncelikle yargı bildiren sözcüğü (yüklemi) bulmalıyız. Bu kelime grubunda “değerlidir” (II) sözcüğü cümlenin sonunda yer almalıdır.
Adım 2 — Anlam Akışını Kurma
Elimizdeki sözcükler: I. kusursuz, III. altın, IV. kusurlu, V. taştan. Bu sözcükler arasında karşılaştırma bildiren bir anlam ilişkisi vardır. “Kusurlu altın, kusursuz taştan daha değerlidir” mantığına ulaşmalıyız.
Adım 3 — Seçenek A Analizi
I - III - IV - V - II (Kusursuz altın kusurlu taştan değerlidir): Bu sıralama dil bilgisi açısından mümkün görünse de, atasözünün/özdeyişin orijinal mantığına tam oturmamaktadır. Ancak seçenekleri incelediğimizde en mantıklı yapıları karşılaştırmalıyız.
Adım 4 — Seçenek C Analizi
IV - III - I - V - II (Kusurlu altın kusursuz taştan değerlidir): Bu sıralama, anlam bakımından en güçlü ve yaygın kullanılan mantığı temsil eder. “Kusurlu altın (IV-III), kusursuz taştan (I-V) değerlidir (II).”
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. I - III - IV - V - II — Anlamca zayıf.
B. I - V - II - IV - III — Kuralsız dizilim.
C. IV - III - I - V - II — Anlamlı ve kurallı (Kusurlu altın kusursuz taştan değerlidir).
D. IV - III - II - I - V — Yüklem sonda olmadığı için kuralsız.
Adım 6 — Son Doğrulama
Cümleyi kurduğumuzda: “Kusurlu altın kusursuz taştan değerlidir.”
Sıralama: IV (Kusurlu) - III (altın) - I (kusursuz) - V (taştan) - II (değerlidir).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] C) IV - III - I - V - II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Kurallı Cümle
- [Tanım:] Yüklemi sonda bulunan cümledir.
- [Bu problemde:] “Değerlidir” sözcüğü sona getirilerek kural sağlanmıştır.
2. Anlamlı Cümle
- [Tanım:] Kelimelerin mantık silsilesi içinde dizilmesidir.
- [Bu problemde:] Değerli olan şeyin (altın), kusurlu olsa bile değersiz bir şeyin (taş) kusursuz halinden üstün olduğu vurgulanmıştır.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Yüklemi Yanlış Yere Koymak
- [Yanlış:] “Değerlidir” sözcüğünü cümlenin ortasına koymak cümleyi devrik yapar.
- [Doğru:] Kurallı cümle istendiği için yüklem her zaman sonda olmalıdır.
- [Neden Yanlış:] Soruda özellikle “kurallı” olması istenmiştir.
Bu tür “karışık kelimelerden cümle oluşturma” sorularında başka bir örnek çözmemi ister misin?
