Hipertonik ortama konulan bir bitki hücresinde hangisi gerçekleşir?
Cevap:
Hipertonik ortam, hücre dışındaki çözeltinin içeriğindeki çözünen madde yoğunluğunun hücre içindekinden daha fazla olduğu ortamdır. Bu durumda, osmoz olayı gerçekleşir ve su molekülleri hücreden dışarı doğru hareket eder.
Bitki Hücresinde Hipertonik Ortamda Gerçekleşenler:
| Olay | Açıklama |
|---|---|
| Su kaybı (Plazmoliz) | Hücre içindeki su, hipertonik ortam nedeniyle dışarı çıkar. Hücre zarı çekilir, sitoplazma büzülür. |
| Hücre zarı çekilmesi | Hücre zarı, hücre duvarından ayrılır. |
| Hücre duvarı değişmez | Hücre duvarı sert yapısı nedeniyle şekil olarak kalır, ancak hücre zarı çekildiği için boşluk oluşur. |
| Turgor basıncının azalması | Hücre içindeki su kaybı nedeniyle turgor basıncı düşer, hücre büzülür. |
| Canlılık etkilenebilir | Uzun süre hipertonik ortamda kalırsa hücre metabolizması zarar görebilir. |
Hipertonik Ortamda Bitki Hücresinde Özet Olarak:
- Su molekülleri hücreden dışarı çıkar (osmoz).
- Hücre zarı hücre duvarından ayrılır (plazmoliz).
- Turgor basıncı azalır, hücre büzülür.
- Hücre duvarı şekil olarak korunur ama hücre zarı büzülür.
Özet Tablosu
| Durum | Hipotonik Ortam | İzotonik Ortam | Hipertonik Ortam |
|---|---|---|---|
| Çözünen Madde Yoğunluğu | Hücre dışı az | Hücre dışı eşit | Hücre dışı fazla |
| Su Hareketi | Hücre içine doğru | Dengede | Hücre dışına doğru |
| Hücre Şekli | Şişer, turgor artar | Değişmez | Büzülür, plazmoliz olur |
| Hücre Zarı ve Duvarı | Hücre zarı gerilir | Normal | Hücre zarı çekilir, duvar sabit kalır |
Sonuç
Hipertonik ortama konulan bir bitki hücresinde su kaybı nedeniyle hücre zarı hücre duvarından çekilir ve plazmoliz olayı gerçekleşir. Bu, hücrenin büzülmesine ve turgor basıncının azalmasına yol açar.
Kaynaklar:
- Campbell, N. A., & Reece, J. B. (2008). Biology.
- Mader, S. S. (2012). Biology.
- Genel Biyoloji Ders Kitapları