üzerinde deney yapılan kişiye ne denir
Üzerinde deney yapılan kişiye ne denir?
Cevap:
Üzerinde deney yapılan kişiye Türkçede genel olarak “deney katılımcısı”, “denek” veya “gönüllü” denir.
Terimlerin Açıklaması:
- Deney katılımcısı: Deney sürecine katılan ve bu süreçte gözlemlenen ya da ölçümler yapılan kişidir.
- Denek: Özellikle bilimsel deneylerde, laboratuvar çalışmaları ve klinik araştırmalarda, üzerinde deney yapılan insan ya da hayvandır. İnsan deneklere etik kurallar çerçevesinde gönüllü olmaları gerekir.
- Gönüllü: Deneylere katılmayı kabul eden, kendi rızasıyla deney sürecine dahil olan kişidir. Son yıllarda etik kurallar nedeniyle üzerinde zorla deney yapılan kişilerden çok, deneylere katılım gönüllülük esasına dayandırılmaktadır.
Bu terimlerin kullanımı bağlama göre değişebilir:
| Terim | Kullanım Alanı | Açıklama |
|---|---|---|
| Denek | Klinik deneyler, laboratuvar | Üzerinde deney yapılan kişi veya hayvan |
| Deney katılımcısı | Sosyal bilimler, psikoloji | Çalışmaya katılan kişi |
| Gönüllü | Etik deneyler | Rızasıyla deneylere katılan birey |
Özet:
- Üzerinde deney yapılan kişiye en sık rastlanan terim “denek” ve **“deney katılımcısı”**dır.
- Etik kurallar çerçevesinde deneylere katılan kişiler “gönüllü” olarak da adlandırılır.
- Terim seçimi deneyin türüne ve bağlamına bağlıdır.