açık ve kapalı istiare test
Açık ve Kapalı İstiare Test Nedir ve Nasıl Çözülür?
Cevap:
Açık ve kapalı istiare, Türkçe edebiyatında sıkça karşılaşılan söz sanatlarındandır ve özellikle anlam ve ifade incelikleri üzerine yoğunlaşır.
Table of Contents
- İstiare Nedir?
- Açık İstiare ve Özellikleri
- Kapalı İstiare ve Özellikleri
- Açık ve Kapalı İstiare Arasındaki Farklar
- Açık ve Kapalı İstiare Test Örnekleri
1. İstiare Nedir?
İstiare, bir benzetmenin belirli bir unsurunun çıkarılıp, kalan kısmıyla yapılan ifade sanatıdır. Yani, bir kelimenin gerçek anlamı değil de ona benzeyen başka bir anlamıyla kullanılması sanatıdır. Bu nedenle mecazlı anlatımın türlerinden biridir.
Örnek:
- “Kılıç kuşanmak” ifadesinde kılıç gerçekte kesici bir alet, burada ise savaşmak anlamında kullanılmıştır.
2. Açık İstiare ve Özellikleri
- Açık istiarede mecaz yapılan kelime açıkça belirtilir.
- Mecaz anlamı, asıl anlamın yerine geçer, ancak kelime metinde görünür.
- Anlamı, mecaz yapıldığı kelimenin anlamıdır.
Örnek:
- “Kılıcı eline aldı.” (Burada kılıç gerçek anlamıyla değil, savaşma anlamındadır.)
- “Hollywood bize yeni filmler sunuyor.” (Burada Hollywood kastedilen yer ve film endüstrisi anlamında kullanılmıştır.)
3. Kapalı İstiare ve Özellikleri
- Kapalı istiarede mecaz yapılan kelime gizlidir yani kullanılmaz, sadece belirtilen veya ima edilen kelime vardır.
- Asıl anlam, metinde görünmez, sadece mecaz anlam vardır.
- Bir anlam eksik bırakılır ve tamamlanması okuyucuya bırakılır.
Örnek:
- “Tokmak çaldı.” (Tokmak burada davulun tokmağıdır, gerçek davul sözü kullanılmaz.)
- “Şair dizelerine hayat verdi.” (Burada şairin yazdığı dizelerden başka bir kelime kullanılmaz ama anlam mecaz.)
4. Açık ve Kapalı İstiare Arasındaki Farklar
| Özellik | Açık İstiare | Kapalı İstiare |
|---|---|---|
| Mecaz yapılan kelime | Açıkça metinde görünür | Metinde gizlidir, gizlenmiştir |
| Anlatım şekli | Mecaz kelime kullanılır | Mecaz kelime atlanır, geriye kalanla anlatılır |
| Okuyucunun rolü | Anlam genelde doğrudan anlaşılır | Okuyucu anlamı çıkarır, tamamlar |
| Örnek | “Kılıcını kuşandı.” | “Tokmak çaldı.” |
5. Açık ve Kapalı İstiare Test Örnekleri
Örnek 1
Aşağıdaki cümlede istiare bulunuyor:
- “Denizler seni çağırıyor.”
Bu cümlede mecaz yapılan kelime açık mı, kapalı mı?
Cevap: “Denizler” kelimesi burada gerçek anlamda deniz değil, denizler bir bütün olarak kişi ya da yol gibi düşünülürse açık istiare olarak kabul edilir.
Örnek 2
- “O, kalem oynatmak istiyor.”
Burada “kalem” gerçek kalem değil, yazı yazma anlamında kullanılmıştır ve mecaz kelime görünür, yani açık istiaredir.
Örnek 3
- “O, sahaya çıktı.”
Burada sahaya gerçek anlamda bir saha yerine mecaz kullanılıyorsa ama mecaz yapılacak kelime belirtilmiyorsa (örneğin futbolcu için kullanılıyor ve “oyuncu” kelimesi atlanmışsa) bu kapalı istiaredir.
Özet Tablosu
| Terim | Açıklama | Örnek | İstiare Türü |
|---|---|---|---|
| İstiare | Benzerlikten dolayı bir kelimenin yerine başkasının kullanılması | “Kılıç kuşanmak” | Genel |
| Açık İstiare | Mecaz yapılan kelime metinde açıkça kullanılır | “Kılıcını kuşandı” | Açık |
| Kapalı İstiare | Mecaz kelime gizlidir, yalnızca mecaz anlayışı vardır | “Tokmak çaldı” | Kapalı |
Açık ve kapalı istiare türlerini iyi anlamak, edebi metinlerde mecazlı anlatımı çözmenin anahtarıdır. Testler genellikle bu farklara odaklanır.