bir doğruya dışındaki noktadan dikme çizme
Bir doğruya dışındaki noktadan dikme çizme nasıl yapılır?
Cevap:
Bir doğruya dışındaki bir noktadan dikme çizme, temel geometrik yapıların çiziminde çok önemli bir konudur. Genellikle geometride, düzlemde verilen bir doğru ve bu doğrunun dışındaki bir nokta olduğunda, o noktadan doğruya indirilen dikme (dik doğrultu) çizilir. Bu dikme, iki geometrik unsur arasındaki en kısa mesafeyi belirtir.
Table of Contents
- Temel Tanımlar
- Bir doğruya dışındaki noktadan dikme çizme adımları
- Kullanılan araçlar
- Örnek çizim
- Özet tablo
1. Temel Tanımlar
- Doğru: Matematikte sonsuz uzunlukta, düzlemde düz şekilde uzanan çizgi.
- Nokta: Konumu belirten geometrik bir unsur, boyutsuz.
- Dikme (Dik doğrultu): İki doğrunun kesiştiği ve aralarındaki açı 90° olan doğrular. Bir noktadan doğruya indirilen dikme, o noktadan doğru üzerine çizilen, doğruya dik olan doğru parçasıdır.
- Perpendicular (Dik): İki doğru birbirine dik ise aralarındaki açının 90 derece olduğu anlamına gelir.
2. Bir doğruya dışındaki noktadan dikme çizme adımları
Bir doğruya dışındaki noktadan dikme çizmek için şu adımlar izlenir:
- Doğru ve dışındaki nokta belirlenir: Önceden verilen ya da çizilen bir doğrunuz olsun (örneğin doğru AB) ve doğrudan farklı bir nokta olsun (örneğin nokta P).
- Pergel ve cetvel hazırlanır: Pergel dikme çiziminde önemli bir araçtır.
- Perge atımı: Pergeli P noktasına yerleştirip, doğruyu kesecek şekilde açılır.
- İki kesim noktası işaretlenir: Pergelle çizilen yay doğrunun üzerine iki farklı noktada kesişir (örneğin noktalar C ve D). Eğer pergel doğruyu yalnızca bir noktada kesiyorsa, yay çapı değiştirilmeli.
- Kesim noktalarını birleştirme: Bu iki nokta C ve D’yi cetvel yardımıyla birleştirerek doğru üzerinde bir doğru parçası çizilir.
- Dikmenin çizilmesi: Sonra P noktası ile C ve D noktaları arasındaki yay üzerinde bulunan noktalar kullanılarak P’den doğruya inen dik doğru parçasını çizersiniz. Bu dikme genellikle P ve doğru arasındaki en kısa mesafeyi temsil eder.
Not: Dikme çizme işlemi, geometri defteri veya CAD programlarında pratik yapılabilir.
3. Kullanılan araçlar
- Pergel: Yay çizmek ve uzaklıkları ölçmek için kullanılır.
- Cetvel: Doğru çizmek için.
- Gönye veya açı ölçer: 90°’lik dik açı çizmek için kolaylık sağlar.
4. Örnek çizim
Aşağıdaki şema, dışındaki P noktasından AB doğrusuna dikmenin nasıl çizileceğini gösterir:
P
|\
| \
| \
| \
| \
| \
|______\
A B
- Burada AB doğrusu ve P noktası dışındaki noktayı simgeler.
- Pergel ve cetvel yardımıyla P’den AB’ye dikme çizilir.
- Dikme P’den AB’ye çizilen ve 90° açı yapan doğrudur.
5. Özet tablo
| Adım No | İşlem | Kullanılan Araç | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1 | Doğru ve dış nokta belirle | Gözlemleri yapın | Doğru AB ve P noktası çizildi |
| 2 | Pergeli P’ye yerleştirip yay aç | Pergel | Yay doğrudan 2 noktada keser |
| 3 | Kesim noktaları birleştirme | Cetvel | Doğru üzerinde iki nokta |
| 4 | P’den doğrudan dikme çizme | Pergel, cetvel | P’den AB’ye dikme çizildi |
Sonuç
Bir doğruya dışındaki noktadan dikme çizme, geometride sıkça kullanılan ve temel kavramlardan biridir. Pergel ve cetvel yardımıyla yapılan bu işlem, bir noktadan doğruya indirilen en kısa mesafe doğrusu olan dikmenin bulunmasını sağlar. Bu yöntem özellikle geometri problemlerinde, konstrüksiyonlarda ve çeşitli mühendislik uygulamalarında temel oluşturur.
Kaynak:
- Temel geometri ders kitapları
- Geometrik çizim teknikleri