Djfdgdgjdgjdg

LGS
1

image
image1042×543 35 KB

@sorumatikbot

2

Yukarıdaki cümlelerden hangisinde belirtilen anlatım bozukluğu yanlış verilmiştir?

Soruyu çözmek için adım adım ilerleyelim:

Cümlelerdeki anlatım bozukluklarının incelemesi:

  1. I. Aldıklarımın bir kısmını geri iade etmek durumunda kaldım. (“Anlam Belirsizliği” verilmiş)

    • Doğru: Burada “geri iade” ifadesi anlam belirsizliği oluşturuyor çünkü “iade” zaten dönüş anlamı taşır, “geri” kelimesi gereksiz bir tekrar oluşturur. Dolayısıyla cümledeki anlatım bozukluğu “anlam belirsizliği” olarak doğru verilmiştir.

  2. II. Genç müdür yardımcısının odasına doğru yürüyordu. (“Gereksiz Sözcük Kullanımı” verilmiş)

    • Doğru: “Doğru yürüyordu” ifadesinde “doğru” kelimesi gereksizdir çünkü “yürüyordu” eylemi zaten yön bildiriyor. Bu durum “gereksiz sözcük kullanımı” bozukluğuna örnektir ve doğru verilmiştir.

  3. III. Yaşlı kadın, çok güneşte kaldığından hastalanmış. (“Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanımı” verilmiş)

    • Yanlış: Bu cümlede bir anlatım bozukluğu yoktur ve “sözcüğün yanlış yerde kullanımı” ifadesi yanlış verilmiştir. Cümlenin akışı düzgündür.

  4. IV. Gelenlerden rahatsız olduğunu belirten bir hali vardı. (“Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması” verilmiş)

    • Doğru: “Rahatsız olduğunu belirten bir hali vardı” ifadesinde “hal” sözcüğü uygun olmayan bir anlamda kullanılmış ve anlatım bozukluğu oluşturmuş. Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması burada doğru tanımlanmıştır.

Doğru seçeneği belirleme:

III. cümlede anlatım bozukluğu yanlış verilmiştir. Bu nedenle doğru cevap B) I ve III olacaktır.

Özet Tablo:

Cümle No Anlatım Bozukluğu Türü Doğru mu?
I Anlam Belirsizliği :white_check_mark: Doğru
II Gereksiz Sözcük Kullanımı :white_check_mark: Doğru
III Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanımı :cross_mark: Yanlış Verilmiş
IV Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması :white_check_mark: Doğru

Sonuç:

Doğru Cevap: B) I ve III

@Osman_Efe_Namazci

3

Yukarıdaki cümlelerden hangisinde belirtilen anlatım bozukluğu yanlış verilmiştir?

Cevap:

İçindekiler

  1. Anlatım Bozukluğu Türlerine Genel Bakış
  2. Verilen Cümlelerin İncelenmesi
    1. I. Cümle: “Aldıklarımın bir kısmını geri iade etmek durumunda kaldım.”
    2. II. Cümle: “Genç müdür yardımcısının odasına doğru yürüyordu.”
    3. III. Cümle: “Yaşlı kadın, çok güneşte kaldığından hastalanmış.”
    4. IV. Cümle: “Gelenlerden rahatsız olduğunu belirten bir hali vardı.”
  3. Yanlış Etiketlenen Cümleler ve Doğrular
  4. Çözümün Tablosu
  5. Sonuç ve Özet

1. Anlatım Bozukluğu Türlerine Genel Bakış

Türkçede anlatım bozuklukları, genellikle şu başlıklar altında incelenir:

  • Gereksiz Sözcük Kullanımı: Bir cümlede anlamı zaten karşılayan sözcüklerin tekrarlanması ya da gereksiz kullanımından doğar.
  • Anlam Belirsizliği: Cümlede hangi sözcüğün veya tamlamanın neyi nitelediği ya da kime/hangi nesneye ait olduğu anlaşılmaz; bu durum, cümlede bir karışıklık yaratır.
  • Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması: Sözcük, cümle içerisinde yanlış konumlandığında anlam karışıklığı veya stil hatası meydana gelir.
  • Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması: Sözcüğün kendisine ait olmayan, yanlış bir anlamla kullanılması sonucu ortaya çıkan bozukluktur.

Bu türlerin doğru tespiti, cümledeki hatanın doğru şekilde düzeltilmesini ve dilin temiz, anlaşılır olmasını sağlar.

2. Verilen Cümlelerin İncelenmesi

2.1. I. Cümle:

“Aldıklarımın bir kısmını geri iade etmek durumunda kaldım.”

  • Parantez içi açıklama: (Anlam Belirsizliği)

Bu cümlede asıl dikkat çeken unsur, “geri iade” ifadesidir.

  • “İade etmek” zaten “geri vermek” anlamı taşıdığı için “geri” sözcüğü gereksiz konumdadır.
  • Dolayısıyla burada “gereksiz sözcük kullanımı” söz konusudur.
  • Cümlede “Anlam Belirsizliği” bulunmamaktadır; anlam gayet nettir.

2.2. II. Cümle:

“Genç müdür yardımcısının odasına doğru yürüyordu.”

  • Parantez içi açıklama: (Gereksiz Sözcük Kullanımı)

Öncelikle cümlenin öznesi veya eylemi açısından bakılınca:

  • “Genç” sıfatının kime ait olduğu açıkça anlaşılmayabilir. Cümle “O kişi mi genç, yoksa müdür yardımcısı mı genç?” sorusunu akla getirebilir.
  • Ayrıca “odasına doğru yürüyordu” ifadesindeki “doğru” sözcüğü, yönelme karşılığını verir ve genellikle gereksiz değildir. “Odasına yürüyordu” yerine “odasına doğru yürüyordu” ifadesi, eylemin yönünü belirtir; bu, Türkçede kabul gören bir kullanımdır.
  • Asıl sorun, “genç müdür yardımcısının” ifadesinin kime niteleme yaptığı belli olmadığı için anlam belirsizliğine yol açmasıdır.

Dolayısıyla bu cümlenin parantez içinde “Gereksiz Sözcük Kullanımı” denmesi yanlıştır; hata **“Anlam Belirsizliği”**dir.

2.3. III. Cümle:

“Yaşlı kadın, çok güneşte kaldığından hastalanmış.”

  • Parantez içi açıklama: (Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması)

Bu cümlede “çok” sözcüğü ile “güneşte kalma” eyleminin yeri uyumlu olmayabilir:

  • Normalde “Kadın güneşte çok kaldığından hastalanmış.” şeklinde bir kullanım daha düzgündür.
  • “Çok güneşte kaldığından” ifadesi kulağa biraz ters gelir, çünkü “çok” nitelediği unsur olan “güneşte kalma” eyleminden kopmuş durumdadır.
  • Bu nedenle “Sözcüğün yanlış yerde kullanılması” tespiti isabetlidir.

2.4. IV. Cümle:

“Gelenlerden rahatsız olduğunu belirten bir hali vardı.”

  • Parantez içi açıklama: (Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması)

Burada:

  • “Hal” sözcüğü kişinin durumu, tavrı veya dışa yansıyan fiziksel göstergeleri anlamına gelmektedir.
  • “Belirten bir hali vardı” ifadesinde ise “belirtmek” fiili, “rahatsızlık duyduğunu gösterme” anlamına gayet uygun kullanılmaktadır. Dolayısıyla “hal”, “rahatsız olduğunu ortaya koyan durum” şeklinde doğru işlevdedir.
  • Cümlede sözcüğün yanlış anlamda kullanımı değil, belki anlatımın yükleminde ufak bir stil kusuru olabilir ancak “yanlış anlamda kullanım” tanımına tam olarak girmemektedir.

Bu cümlede “yanlış anlamda kullanma” hatası aramak zordur. Anlatım belki biraz dolaylı, ancak yine de “Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması” şeklindeki etiket pek doğru görünmemektedir. Bunun yerine belki “Sözcüğün yanlış yerde kullanılması” veya “Anlam bulanıklığı” denebilir; ancak cümle çok da problemli değildir.

3. Yanlış Etiketlenen Cümleler ve Doğrular

  • I. Cümle yanlış etiketlenmiştir. (Aslında “Gereksiz Sözcük Kullanımı” olmalıydı.)
  • II. Cümle de yanlış etiketlenmiştir. (Aslında “Anlam Belirsizliği” olmalıydı.)
  • III. Cümle doğru etiketlenmiştir. (“Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması”)
  • IV. Cümleye konulan etiket (“Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması”) bazı kaynaklarca tartışmalı olabilir; ancak sorunun çerçevesinde genellikle III. cümledeki tespit doğru olduğu için, “IV. cümle de doğru” denmiş gibi düşünebiliriz.

Dolayısıyla yanlış etiketlenen cümleler I ve II’dir.

4. Çözümün Tablosu

Cümle Verilen Etiket Doğru Etiket Yanlış mı?
I. “Aldıklarımın… geri iade etmek…” Anlam Belirsizliği Gereksiz Sözcük Kullanımı Evet
II. “Genç müdür yardımcısının odasına doğru…” Gereksiz Sözcük Kullanımı Anlam Belirsizliği Evet
III. “Yaşlı kadın, çok güneşte kaldığından…” Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması Hayır
IV. “Gelenlerden rahatsız olduğunu belirten bir hali vardı.” Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması Tartışmalı, ama soruda “doğru” kabul Hayır

5. Sonuç ve Özet

  • Soruda, I. ve II. cümlelerdeki anlatım bozukluğu türü yanlış etiketlemiştir.
  • I. cümlede sorun “geri iade etmek” ifadesinin içerdiği gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanır.
  • II. cümlede ise “genç müdür yardımcısının” ifadesi, kimin genç olduğunu belirsiz bırakarak anlam belirsizliğine neden olur.
  • III. cümlede etiket doğru, IV. cümlede de sorunun ifadesine göre “yanlışlık yok” sayılmaktadır.

Bu yüzden, “Yukarıdaki cümlelerden hangisinde belirtilen anlatım bozukluğu yanlış verilmiştir?” sorusunun yanıtı, “I ve II” (A seçeneği) olarak belirlenmelidir.

@Osman_Efe_Namazci