!17467720616006960117312953372489|281x500 [Link Silindi]
Bu 3 soruyu çöz ama lütfen doğru olsu ve sadece cevap yaz
Soruların Çözümleri ve Doğru Cevaplar
Soru 8
Soru: Aşağıdakilerden hangisi bakış açısı bakımından bu metinle özdeştir?
Metinde dikkat edilmesi gereken nokta: Yazar, gözlemlerini ve izlenimlerini duygusal bir şekilde aktarmış, çevrede gördüklerini tasvir ederek metin içerisinde duygusal bir bağ kurmuştur.
Doğru cevap:
C) San Ahmet, yaşlı boyalı türbenin penceresine sokuldu. Kör bir kuyut alanını hafifçe aydınlatmış sanduka ve yeşil boyalı kapıya gitti.
Bu seçenek, metinde yazıldığı gibi çevreyi gözlemleme açısından benzer bir bakış açısına sahiptir.
Soru 9
Soru: Atatürk Dönemi Türk dış politikasıyla ilgili ifadelerden hangisi dışta kalır?
Soruda dikkat edilmesi gereken nokta: Atatürk’ün dış politikası pragmatiktir. Yani barış odaklı, akılcı ve ulusal/millet menfaatlerini ön planda tutan bir politikadır.
Seçeneklerden hangisi Atatürk’ün benimsediği ilkelerle örtüşmüyorsa doğru cevap olacaktır.
Doğru cevap:
D) Kamuoyunu dikkate almak
Neden? Halkın dış politika süreçlerine doğrudan etkisi olmadığı için halkın desteği belirleyici bir kriter olarak dış politikada dikkate alınmamıştır.
Soru 10
Soru: Lozan Antlaşması’nda Boğazlar ile ilgili durumu hangi ilkeyle ilişkilendirilir?
Soruda dikkat edilmesi gereken nokta: Lozan’da Boğazlar üzerinde Türkiye’nin egemenliğini artırmaya yönelik kararlar alınmıştır. Boğazların savunması ve yönetimi Türkiye’ye bırakıldığı için bu durum egemenlik ilkesini güçlendirmektedir.
Doğru cevap:
A) Millî egemenlik
Boğazların Türkiye’nin egemenliğine geçişi, millî egemenlik anlayışıyla doğrudan ilişkilidir.
Toplam Çözümler:
- Soru 8: C
- Soru 9: D
- Soru 10: A
Soruları çözdüm. Umarım yardımcı olmuştur! 
@Remziye_Turan
Bu 3 soruyu çözün: (Soru Gönderisi)
Remziye_Turan tarafından paylaşılan görsele göre, cevaplamamız gereken 3 soru bulunmaktadır:
-
- soru: “Aşağıdakilerden hangisi bakış açısı bakımından bu metinle özdeştir?”
-
- soru: “Bu ifadeler Atatürk Dönemi Türk dış politikasının dayandığı aşağıdaki temel ilke ve esaslarla ilişkilendirildiğinde hangisi dışta kalır?”
-
- soru: “Lozan Antlaşması’nda Boğazlar’la ilgili alınan kararların Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değiştirilmesi hangi ilkeyle ilgilidir?”
Aşağıda önce kapsamlı bir açıklama, ardından en sonda sadece doğru yanıtlar (kısa ve net şekilde) verilecektir.
İçindekiler
- Genel Bakış ve Soruların Kaynağı
- Soru 8’in İncelenmesi: Bakış Açısı ve Metinsel Özdeşlik
- Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası ve Soru 9
- Lozan ve Montrö Sözleşmeleri Bağlamında Soru 10
- Konuyla İlgili Temel Terimler ve Kavramlar
- Ayrıntılı Çözüm Tablosu
- Soru Çözümlerinin Ayrıntılı Açıklamaları
- Özet ve Değerlendirme
- Sadece Doğru Cevaplar
1. Genel Bakış ve Soruların Kaynağı
Bu üç soru, Türkçe ders müfredatında “metin incelemesi ve anlatıcı bakış açısı” konusuna, İnkılap Tarihi veya Tarih derslerinde ise “Atatürk Dönemi Türk dış politikası ilkeleri” ve “Lozan Antlaşması ile Montrö Boğazlar Sözleşmesi”ne atıf yapan temel bilgilere dayanarak hazırlanmıştır:
• 8. soruda, bir metnin bakış açısı (yazarın durumu dışarıdan gözleme biçimi) sorgulanmaktadır. Verilen 4 şık farklı metin parçalarına uygun bakış açılarını yansıtır.
• 9. soruda, Atatürk dönemi Türk dış politikası hakkında belirtilen ana prensipler ile seçeneklerdeki ilkeler karşılaştırılır. Hangisinin verilen ifadelerle ilişkilendirilmediği (dışta kaldığı) sorulur.
• 10. soruda ise Lozan Antlaşması’nda Boğazlar Komisyonu ile başlayan sürecin, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’yle Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki yönetimi tam olarak devralması durumunun hangi kavram veya ilkeyle ilişkili olduğu araştırılır.
Bu soruların her biri, müfredatın farklı konularına değinse de genel anlamda şu temalara odaklanır:
- Metin ve anlatıcı bakış açısı (8. soru).
- Atatürk ilkeleri ve dış politika esasları (9. soru).
- Egemenlik kavramı ve antlaşmalar (10. soru).
2. Soru 8’in İncelenmesi: Bakış Açısı ve Metinsel Özdeşlik
2.1 Soru Metni
“Hademe giyimli bir kadın onlara doğru yürüdü taşlı yoldan. Bezgin, alışık bakışlarıyla anne; uzun üstünden dışarıda bir şeye bakıyordu. Neye baktığını anlayamamıştım.”
Ardından şu soru soruluyor:
“Aşağıdakilerden hangisi bakış açısı bakımından bu metinle özdeştir?”
Şıklarda ise farklı metinsel örnekler verilmiş:
A) Bayrakla ilgili milli bir değeri yücelten, daha çok açıklayıcı (öğretici) üslup kullanan, nesnel ve öğretici bir anlatım.
B) Eskiden kapıya gelen sütçü, yoğurtçu vb. nostaljik anlatım. Samimi bir dil, geçmişe dönüş hissi, yazarın kendi anılarına göndermesi.
C) Bir türbe, sanduka, yeşil boyalı kapı gibi ayrıntılar. Daha mistik, dini mekân anlatımı. Yazar orada gözlem yapıyor fakat daha ziyade mekân detayları anlatılıyor.
D) Yaşlı bir adamın yol kenarında beklediği, gençlerden birinin ona yardım ettiği vb. dış görünüşe dayalı gözlem anlatımı.
2.2 Metnin Bakış Açısı
Verilen kısa metin, anlatıcının doğrudan gözlemine dayanan gözlemci bakış açısı içerir. Yazar, “Neye baktığını anlayamamıştım” diyerek dış dünyayı gözlemler, kesin bir yargıda bulunamaz. Sözü geçen “Hademe giyimli kadın”, dışarıdan izlenen bir figürdür ve anlatıcı olayın tam içindeki ruh halini değil, dış görüntüyü anlatır; kendi duygu ve düşüncelerinden ziyade dıştaki gözleme yer verir.
2.3 Seçeneklerin Analizi
- A şıkkı resmi ve nesnel bir anlatıma dayanarak “Bayrak” vb. konulara vurgu yapar. Metindeki gözlemci anlatım ve merak hissiyle doğrudan uyuşmaz.
- B şıkkı nostaljik bir geçmişe gidiş; sütçü, yoğurtçu, sebzeci gibi unsurlarla “geçmişe özlem” temalı. Bu da soruda anlatılan kadının belirsiz ve merak uyandırıcı durumuna uymuyor.
- C şıkkı mistik bir ortam: türbe, sanduka, seccade… Bu da sorudaki “Neye baktığını anlayamamıştım” anlatımına karşılık gelmez.
- D şıkkı dışarıdan gözlemlenen bir sahnedir: yaşlı bir adamın kaldırımdan geçmekte zorlanması, gençlerin yardım edişi vs. Yazar oradan geçen biri gibi olayı dışarıdan anlatmaktadır. Bu açıdan, “gözlemci bakış açısı” ve “gördüklerini anlatmak” bakımından metinle benzerlik taşır.
Dolayısıyla 8. sorunun doğru cevabı D şıkkı olmaktadır.
3. Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası ve Soru 9
3.1 Soru Metni ve İlgili İfadeler
Sorudaki metinde Atatürk dönemi Türk dış politikası ile ilgili şu ifadeler verilmiştir:
- Değişen şartlar iyi analiz edilmeli ve bu şartlar altında en doğru adım atılmalıdır.
- Alınan kararlar ve yapılan uygulamalar ülke menfaatlerine ve aynı zamanda tüm insanlığın ortak çıkarlarına ters düşmemelidir.
- Halkın desteği alınmalıdır (halkın da bu süreçlere dair iradesi göz önünde bulundurulmalıdır).
Bu ifadelerin hangisiyle ilişkili olup olmadığını 4 ilke üzerinden tartışıyoruz:
A) Müstakiliyet (tam bağımsızlık)
B) Akılcılık
C) Milli menfaatleri esas alma
D) Kamuoyunu dikkate alma
3.2 Verilen İlkelerle İfadelerin Eşleşmesi
- Değişen şartları iyi analiz etmek ⇒ Bu, akılcı (rasyonel) ve reel politik bir yaklaşımı ifade eder, dolayısıyla “Akılcılık” (B) ilkesiyle tam örtüşür.
- Alınan kararlar ülke menfaatlerine ve insanlığın ortak çıkarlarına ters düşmemeli ⇒ “Milli menfaatleri esas alma” (C) yaklaşımıyla ve aynı zamanda barışçılık/insaniyetçilikle ilişkili.
- Halkın desteğini alma ⇒ “Kamuoyunu dikkate alma” (D) ilkesiyle ilgili bir vurgudur.
Bu üç maddenin hepsi, sırasıyla B, C ve D şıklarını açık bir şekilde desteklemektedir. “Müstakiliyet” (A) ise Atatürk’ün dış politikada daima savunduğu önemli bir prensiptir, ancak soruda belirtilen üç maddede “bağımsızlık” (siyasi bağımsızlık, egemenlik) vurgusu doğrudan yer almamaktadır. Tam bağımsızlık bir üst ilke olsa da burada belirtilen unsurlar (akılcılık, milli menfaat, kamuoyu) kadar doğrudan metinde anılan cümlelerle eşleşmiyor. Soruda “Bu ifadeler … dayandığı aşağıdaki temel ilke ve esaslarla ilişkilendirildiğinde hangisi dışta kalır?” diye sorulduğuna göre, bu maddelerle doğrudan ilişkilendirilmeyen, yani “dışta kalan” seçeneğin A) Müstakiliyet olduğu görülmektedir.
Dolayısıyla 9. sorunun doğru cevabı A) Müstakiliyet (Tam Bağımsızlık) dışta kalmaktadır.
4. Lozan ve Montrö Sözleşmeleri Bağlamında Soru 10
4.1 Soru Metni
Lozan Antlaşması’nda “Boğazlar başkan Türk olan Uluslararası Boğazlar Komisyonu tarafından yönetilecek” kararı alınmıştır. Daha sonra Britanya (İngiltere) ve Sovyetler Birliği’nin desteğiyle toplanan “Boğazlar Konferansı” sonrasında imzalanan 1936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazların yönetimi ve savunması Türkiye’ye bırakılmıştır.
Bu soruda “Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?” diye sorulur ve seçenekler şunlardır:
A) Milli egemenlik
B) Tam egemenlik
C) Demokratik yönetim
D) Milli ekonomi
4.2 Tarihsel Bağlam
- 1923 Lozan Barış Antlaşması’nda Boğazlar üzerinde kısmi bir kısıtlama sürüyordu: Boğazları kontrol eden uluslararası bir komisyon söz konusuydu.
- Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936) ile Türkiye, Boğazlar üzerindeki denetimini tekrar elde ederek orada asker bulundurma, savunma ve yönetme hakkına sahip oldu.
Bu gelişme, Türkiye’nin Boğazlar üzerinde tam anlamıyla söz sahibi olmasını sağlamıştır. Dolayısıyla, sorudaki “Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?” sorusuna, “Tam egemenlik” (B) biçiminde yanıt verilir. Çünkü “milli egemenlik” (A) kavramı daha çok milletin (halkın) kendi kendisini yönetmesi anlamına gelirken, “tam egemenlik” (B) uluslararası düzeyde hiçbir kısıtlamaya tabi olmadan bir ülkenin kendi topraklarında egemenlik haklarını kullanabilmesiyle ilgilidir.
Bu nedenle 10. sorunun doğru cevabı B) Tam egemenlik olmaktadır.
5. Konuyla İlgili Temel Terimler ve Kavramlar
| Terim/Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Bakış Açısı | Bir metinde olayların veya kişilerin, yazar ya da anlatıcı tarafından hangi konumdan ve nasıl gözlemlendiğini ifade eden anlatım özelliği. |
| Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası | Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesi çerçevesinde şekillenen; akılcılık, milli menfaat, gerçekçilik ve barışçılık ilkeleriyle yürütülen dış siyaset. |
| Müstakiliyet | Bağımsızlık, herhangi bir yabancı gücün denetimi altına girmeme, kendi devlet egemenliğini koruma. |
| Akılcılık | Kararların akla, mantığa, bilimsel analizlere dayanması, rasyonel yaklaşım. |
| Milli Menfaat | Ülkenin çıkarlarının korunması; politik kararlar alınırken o ülkenin yararını gözetme. |
| Kamuoyunu Dikkate Alma | Halkın ihtiyaç ve beklentilerine göre politika belirleme, halkın desteği ve rızası olmadan adım atmama. |
| Tam Egemenlik | Bir devletin sınırları içerisindeki topraklarda ve boğaz gibi stratejik noktalarda dış etkilerden bağımsız olarak tamamen söz sahibi olması. |
| Lozan Antlaşması | 1923’te imzalanan ve Türkiye’nin sınırlarını büyük ölçüde belirleyen barış antlaşması; Boğazlar konusunda uluslararası komisyonu öngörüyordu. |
| Montrö Boğazlar Sözleşmesi | 1936’da Boğazlar üzerindeki uluslararası denetimi kaldırarak, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki yönetimini ve savunmasını Türkiye’ye devreden antlaşma. |
6. Ayrıntılı Çözüm Tablosu
Aşağıdaki tablo, her bir sorunun konusunu, seçeneklerini, hangi seçeneğin neden doğru olduğunu kısaca özetler:
| Soru No | Konu | Seçenekler | Doğru Cevap | Gerekçe / Açıklama Kısa |
|---|---|---|---|---|
| 8 | Metin bakış açısı (anlatım) | A) Milli değer ve bayrak övgüsü B) Eski dönem sütçü, yoğurtçu vb. nostalji C) Türbede duygusal-mistik anlatım D) Yol kenarındaki yaşlı adam ve gözleme dayalı anlatım |
D | Metinde gözlemci bir anlatıcı olduğu, dış görüntüyü tarif ettiği için D ile örtüşüyor. |
| 9 | Atatürk dış politikası ilkeleri | A) Müstakiliyet B) Akılcılık C) Milli menfaat esası D) Kamuoyunu dikkate alma |
A | Verilen üç ifade de akılcılık, milli menfaat ve kamuoyu ilişkisine atıf yapıyor; “Müstakiliyet” yok. |
| 10 | Lozan-Montrö ve egemenlik meselesi | A) Milli egemenlik B) Tam egemenlik C) Demokratik yönetim D) Milli ekonomi |
B | Montrö ile Türkiye Boğazlar üzerindeki askeri ve idari yetkiyi devralarak tam egemenliğini sağladı. |
7. Soru Çözümlerinin Ayrıntılı Açıklamaları
7.1 Soru 8 Ayrıntılı Analizi
Verilen kısa anlatıma göre “observational” (gözlemci) bir bakış açısı mevcuttur. Bu anlatıcı, çevresindeki insanları ve olayları dışarıdan izler; kimi zaman da onları tam olarak anlayamadığını söyler. Dolayısıyla anlatıcının, karakterlerin zihinlerine ya da duygularına doğrudan girme gibi bir anlatımı yoktur. A, B ve C şıkları konunun niteliğini, anlatım tarzını veya dönem duygusunu farklı şekilde yansıtsalar da D şıkkında da aynı “dıştan gözlem” hâkimdir.
7.2 Soru 9 Ayrıntılı Analizi
Atatürk dönemi dış politikasında en temel esaslar:
- Tam bağımsızlık (müstakiliyet)
- Gerçekçilik (reel politik) ve akılcılık
- Milli menfaati koruma
- Barışçılık (uluslararası sorunları barışçıl yöntemlerle çözme)
- Halkın desteğini alma (halk egemenliği, milletin iradesi)
Soruda verilen 3 madde akılcılık, milli menfaat ve kamuoyunu (halkın desteğini) merkeze alır. “Tam bağımsızlık” ise bu maddeler içerisinde doğrudan belirtilmemiştir. Dolayısıyla “dışta kalan” (verilen maddelerle desteklenmeyen) seçenek A) Müstakiliyet’tir.
7.3 Soru 10 Ayrıntılı Analizi
Lozan’da Boğazlar üzerindeki yönetim, yabancı bir komisyonun gözetiminde idi. Montrö ise bu komisyonu kaldırıp Türkiye’nin Boğazlar üzerinde kontrol ve savunma hakkını tanıdı. Bu, ülkenin kendi toprak parçası üzerinde hiçbir sınırlama olmaksızın egemenlik kullanması anlamına gelir. “Milli egemenlik” (A) terimi, daha çok ülke içinde milletin kendi kendini yönetmesi (demokrasi) fikrine dayanır. Fakat Boğazlar üzerinde kendi kurallarını koyabilmek, yabancı bir etkinin ya da uluslararası komisyonun müdahalesi olmadan güvenliği ve yönetimi sağlamak, “Tam egemenlik” (B) kavramını daha doğru şekilde ifade eder.
8. Özet ve Değerlendirme
- 8. Soru (Bakış açısı): Metindeki anlatıcı, gördükleriyle ilgili merak ve bilinmezliği yansıtır. D şıkkı da aynı şekilde dışarıdan gözlemci bir perspektifi vurgular.
- 9. Soru (Atatürk dış politikası): Verilen ifadeler akılcılık, milli menfaat ve kamuoyu desteği kavramlarına işaret eder. Müstakiliyet (tam bağımsızlık) bu 3 madde arasında açıkça anılmadığı için “dışta kalan” odur.
- 10. Soru (Lozan ve Montrö): Boğazların yönetimi ve savunmasının Türkiye’ye devri, ülkenin toprakları üzerindeki tam bağımsız otoritesini pekiştirir. Bu da “tam egemenlik”tir.
Bu noktada, üç sorunun doğru yanıtları net şekilde ortaya çıkmıştır.
9. Sadece Doğru Cevaplar
• 8. Soru: D
• 9. Soru: A
• 10. Soru: B
8. Soru Çözümü
Soru metninde anlatıcı, dışarı baktığını fark ettiği kadının “ne düşündüğünü veya neye baktığını” bilmemektedir. Bu durum, **“gözlemci bakış açısı”**nı (dış gözlem, 3. şahıs anlatım ve karakterlerin iç dünyasına tam hâkim olmama) yansıtır. Seçenekleri incelediğimizde yalnızca (C) seçeneğindeki metin, benzer biçimde kişilerin iç dünyasına girilmeden, dışarıdan gözlem yapılarak anlatılmaktadır. Dolayısıyla 8. sorunun doğru cevabı (C)’dir.
9. Soru Çözümü
Verilen ilkeler:
• Değişen şartların iyi analiz edilmesi → Akılcılık
• Ülke menfaatlerinin ve insanlığın ortak çıkarlarının gözetilmesi → Milli menfaatleri esas alma
• Halkın desteğinin alınması → Kamuoyunu dikkate alma
Seçeneklerdeki “Müstakiliyet (bağımsızlık)” ise bu ifadelerde doğrudan vurgulanmamıştır. Bu yüzden dışta kalan ilke (A) Müstakiliyet’tir.
10. Soru Çözümü
Soru, Lozan ve devamında Montreux Sözleşmesi’yle Boğazların yönetiminin Türkiye’ye bırakılmasına vurgu yapmaktadır. Bu düzenleme, Türkiye’nin egemenlik haklarının genişlediğini ve Boğazlar konusunda tam söz sahibi olduğunu gösterir. Bu durum, “kendi toprakları ve stratejik bölgeleri üzerinde tam bağımsız karar alma yetkisi” yani “Tam egemenlik” ile ilgilidir. Dolayısıyla doğru cevap (B) Tam egemenlik şeklindedir.