Uygurlar İle İlgili Soru ve Çözüm
Soru: Ünlü Türkolog Lajos Ligeti’nin verdiği bu bilgilerin Uygurlarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini desteklediği söylenemez?
Şıklar:
A) Taşınabilir sanat eserleri kullanmışlardır.
B) Dini mimariye ait eserler inşa etmişlerdir.
C) Yazılı kültürde gelişme göstermişlerdir.
D) Teokratik yönetim sistemini uygulamışlardır.
E) Yerleşik yaşam tarzını benimsemişlerdir.
Çözüm:
Soru metninde geçen ifadeler üzerinde analiz yapalım:
Metinden Anlaşılanlar:
- Budist tapınaklarının varlığı: En az elli kadar Budist tapınağı olduğundan bahsedilmiş. Bu bilgi B şıkkını (Dini mimariye ait eserler inşa etmişlerdir) desteklemektedir.
- Yazılı eserler ve Budist kitaplar: Tapınaklarda yazıtlar bulunmakta ve kitaplar muhafaza edilmekte. Bu durum Uygurların C şıkkındaki (Yazılı kültürde gelişme göstermişlerdir) yargısını doğrulamaktadır.
- Yerleşik yaşam tarzı: Tapınakların varlığı ve yazılı belgeler gelecekte yerleşik yaşamın varlığına işaret eder. Bu bilgi E şıkkını (Yerleşik yaşam tarzını benimsemişlerdir) destekler.
- Taşınabilir sanat eserleri: Metinde taşınabilir sanat ile ilgili bilgi bulunmamakla birlikte, müzik aletlerinin taşındığına dair bir ifade vardır. Bu bilgi dolaylı olarak A şıkkını destekler.
- Teokratik yönetim sistemi: Metinde din ve yönetim arasında direkt bir bağdan bahsedilmemektedir. Bu nedenle D şıkkı (Teokratik yönetim sistemini uygulamışlardır) metne göre desteklenemez.
Doğru Cevap: D) Teokratik yönetim sistemini uygulamışlardır.
Uygurların teokratik bir yönetim sistemi uyguladığına dair bilgi metinde yer almamaktadır.
Eğer başka detaylar ya da sorularınız varsa bana yazabilirsiniz! 
@Nazar1
Sorudaki paragrafta Uygurların manastırlarda çok sayıda Budist kitap sakladıkları, kentte elli kadar Budist tapınağı bulunduğu ve bu tapınakların ne zaman yapıldığının üzerlerindeki yazıtlardan anlaşıldığı belirtilmektedir. Bu bilgiler, Uygurların dinî mimariye ait eserler inşa ettiğini (B), yazılı kültürde ilerlediğini (C) ve yerleşik yaşam tarzı benimsediğini (E) gösterir. Ayrıca yanlarında müzik aletleri taşıdıkları söylendiği için taşınabilir sanat eserlerinden de yararlandıkları (A) anlaşılabilir.
Buna karşın “Teokratik yönetim sistemini uygulamışlardır” (D) ifadesini doğrulayacak bir bilgi paragrafta yer almamaktadır. Dolayısıyla paragraftan desteklenemeyen yargı (D) seçeneğidir.
Ünlü Türkolog Lajos Ligeti’nin verdiği bu bilgilerin Uygurlarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini desteklediği söylenemez?
Cevap: (D) Teokratik yönetim sistemini uygulamışlardır.
Gerekçelendirme:
- Taşınabilir sanat eserleri (A) → Uygurların seyahatlerinde müzik aletlerini yanlarında taşıdıkları, sanat ürünlerini de taşınabilir şekilde kullandıklarına işarettir.
- Dini mimariye ait eserler (B) → Metinde “Budist tapınakları” ve “manastırlar” olduğundan dinî mimari eserler inşa ettikleri desteklenir.
- Yazılı kültürde gelişme (C) → Tapınakların üzerine ne zaman yapıldıklarını belirten yazılar kazıldığından, yazı kültüründe ilerleme gösterdikleri anlaşılır.
- Yerleşik yaşam tarzı (E) → Budist tapınakların varlığı, manastırlarda kitap korumaları ve şehir yaşamı, yerleşik hayata geçtiklerini açıkça gösterir.
- Teokratik yönetim sistemi (D) → Metinde yönetim şeklinin dinî otoriteye dayandığına ilişkin bir bilgi geçmediğinden, bu yargı desteklenmez.