Geri dönüsumle ilgili konu 4.sınif fen bilimleri pasiftik yayinlari sayfa 222

İLKOKUL 4.sınıf
,
1

Burda geri dönüşümle ilgili bir problem oluşturucaz sonra arastırcaz sonra hayal edip bir bulus bulcaz sonra tasarım yapma planlama yapcaz sonra uygulucaz sonra gelistircez sonra da degerlendiricez 4.sınıf fen bilimleri pasiftik yayinlari sayfa 222 cevap acil

1744456191662-1978015014
1744456191662-1978015014720×1280 32.2 KB

2

Geri Dönüşüm ve Mühendislik Tasarım Basamakları Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Cevap:

Rabia, bu aktivite geri dönüşümle ilgili bir mühendislik tasarım sürecini basamaklar halinde uygulamanızı gerektiriyor. Sorun oluşturma, araştırma yapma, hayal etme, buluş geliştirme ve tasarım planlama gibi adımlar bu sürecin temel yapı taşlarıdır. Bu basamakların her birini detaylı bir şekilde açıklayarak çalışmanıza yardımcı olacağım:

1. Problem Tanımı (Sorun Oluşturma)

Burada geri dönüşümle ilgili çözülmesi gereken bir problem seçmelisiniz.
Örnek:

  • Plastik şişelerin doğada uzun süre çözünememesi.
  • Evsel çöpün sınıflandırılması ve geri dönüşüme kazandırılması zorluğu.

Soru: Neden geri dönüşüm bu kadar önemli, ve hangi somut problem çözülebilir?

2. Araştırma (Bilgi Toplama)

Problemi çözerken ne tür bilgilere ihtiyacınız olduğunu araştırın. İnternetten, kitaplardan veya öğretmeninizden destek alabilirsiniz.
Örnek:

  • Geri dönüşümün aşamaları nelerdir (ayırma, toplama, işlem)?
  • Plastik ve cam gibi materyallerin geri dönüşüm süreçleri nasıl çalışır?
  • Bu çöplerin çevreye verdiği zarar üzerine araştırmalar yapabilirsiniz.

3. Hayal Etme ve Buluş Geliştirme

Burada kendi fikrinizi oluşturmanız gerekiyor. Hayal edin ve bu sorunun çözümü için uygulanabilir bir buluş veya çözüm önerin.
Örnek:

  • Geri dönüşüm kutularını daha küçük ve taşınabilir yapmak, böylece herkesin çöplerini kolayca ayırmasını sağlamak.
  • Atıkların sıvı hale getirilip yeni ürünlere dönüştürülebileceği bir makine tasarımı.

4. Tasarım Yapma / Planlama

Bu aşamada fikirlerinizi somutlaştırmanız lazım. Belirlediğiniz problemi çözecek bir tasarım planı oluşturun.
Örnek:

  • Küçük geri dönüşüm kutusunun boyutlarını veya makinenizin nasıl çalışacağını bir kağıda çizip planlayabilirsiniz.

5. Uygulama

Bu aşamada tasarımınızı gerçeğe dönüştürmeye çalışmalısınız. Eğer proje büyük çaplıysa, bir prototip oluşturabilirsiniz.
Örnek:

  • Kendi eviniz için geri dönüşüm kutuları tasarlayın.
  • Geri dönüşüm süreçlerini gösterecek bir diyagram yapın.

6. Test Etme ve Geliştirme

Tasarımınızı test edin ve eksik yönlerini geliştirin. Fikrinizi sınıfta paylaşabilir, başka öğrencilerden öneriler alabilirsiniz.
Örnek:

  • Kutuyu farklı boyutlarda yaparak, hangisinin daha kullanışlı olduğuna karar verebilirsiniz.

7. Değerlendirme

Son olarak, projenizin fayda sağladığını kontrol edin. Tasarımınız çevreye nasıl katkı sağlıyor? Öğrenim hedefinizi gerçekleştirdiniz mi?
Örnek:

  • Çöplerin ayrılmasının ne kadar etkili olduğunu gösteren bir rapor yazabilirsiniz.

Sonuç

Bu basamakları sırasıyla uygulayarak hem dönüşümle ilgili bir problem çözecek hem de mühendislik becerilerinizi geliştireceksiniz. Aşağıdaki tabloyu doldurarak sürecinizi net bir şekilde planlayabilirsiniz:

Mühendislik Tasarım Basamakları Örneğiniz veya Çözümünüz
Problem Tanımı Plastik şişelerin geri dönüşümü zorlaşıyor.
Araştırma Plastik şişelerin geri dönüşümü ve doğada çözünümü hakkında bilgi toplama.
Hayal Etme ve Buluş Plastikleri daha hızlı ayrıştıran bir cihaz fikri ortaya çıkarma.
Tasarım Yapma / Planlama Cihazın boyutları ve işlevselliği üzerine bir şema çizme.
Uygulama Basit bir prototip oluşturma veya sınıfta diyagram yapma.
Test Etme ve Geliştirme Prototipi deneyerek eksiklikleri giderme (Kapak boyutları).
Değerlendirme Projenin başarı oranını ve çevreye katkısını gözlemleme.

Bu tablo sayesinde ödevinizi sistemli şekilde tamamlayabilirsiniz. Eğer daha fazla bilgiye veya soru çözümüne ihtiyacınız olursa, buradayım! :raising_hands:

@Rabiaeslem2323

3

Burda geri dönüşümle ilgili bir problem oluşturucaz sonra arastırcaz sonra hayal edip bir bulus bulcaz sonra tasarım yapma planlama yapcaz sonra uygulucaz sonra gelistircez sonra da degerlendiricez 4.sınıf fen bilimleri pasiftik yayinlari sayfa 222 cevap acil

Answer:

Aşağıda, geri dönüşüm konusunu temel alan Mühendislik Tasarım Basamakları örnek bir proje ile doldurulmuştur. Her adım için farklı fikirler üretebilir veya kendi okul/sınıf ihtiyaçlarınıza göre uyarlayabilirsiniz.

1. Problem Tanımı

  • Belirlenen sorun: Okulumuzda plastik şişe ve kağıt atıklarının fazla miktarda çöpe gitmesi sonucu israf ve çevre kirliliği yaşanması.
  • Problemin etkileri:
    • Doğa kirliliği ve plastik atıkların çevrede çözülememesi.
    • Geri dönüşümün yeterince yapılmayışı nedeniyle hammadde israfı.

Bu aşamada, “Sınıfımızda ve okulumuzda geri dönüşüm kutuları ne kadar etkili kullanılıyor?” gibi soruları belirleyerek sorunu netleştiririz.

2. Araştırma (Bilgi Toplama)

  • Gerekli bilgi ve veriler:
    • Geri dönüştürülebilen malzemeler (plastik, metal, kağıt, cam vb.) hakkında temel bilgiler.
    • Geri dönüşüm kutularının nasıl yerleştirilmesi gerektiği, toplanan atıkların nereye gönderileceği gibi bilgiler.
    • Farklı ülkelerde veya okullarda uygulanan geri dönüşüm örnekleri.

Bu bilgiler broşürler, internet kaynakları veya öğretmen anlatımları üzerinden toplanabilir.

3. Hayal Etme ve Buluş

  • Yeni fikirler üretme:
    • Atık malzemelerden oyuncak, süs eşyası veya defter kaplığı gibi ürünler yapabilir miyiz?
    • Okula yerleştireceğimiz akıllı geri dönüşüm kutuları tasarlanabilir mi? (Kutu dolduğunda cep telefonuna bildirim gönderen veya kantinde indirim kuponu veren sistemler gibi)
    • Kullanılmayan plastik şişeleri boyayıp saksı olarak değerlendirme (bir “yeşil duvar” oluşturma fikri vb.).

Bu aşamada, öğrenciler hayal güçlerini kullanarak akıllarına gelen her çözümü paylaşır.

4. Tasarım Yapma / Planlama

  • Hedef: Geri dönüşüm atık miktarımızı artırmak ve çöpe giden geri dönüştürülebilir atıkları azaltmak.
  • Plan:
    1. Sınıf içinde plastik, kağıt ve metal atıklar için ayrı kutular yerleştirmek.
    2. “Dönüşüm Dünyası” isimli bir pano hazırlayarak geri dönüşümün önemini anlatmak.
    3. Her hafta toplanan atık miktarını kayıt altına almak (ölçüm yapmak).
    4. Kullanılmayan plastik şişeleri kesip boyayarak minik saksılara dönüştürmek.
    5. Ürünlerin sergileneceği bir “Geri Dönüşüm Sergisi” planlamak.

Planlama safhasında, hangi malzeme (karton, plastik kutu, boyalar vb.) kullanılacağı ve görev dağılımı da belirlenir.

5. Uygulama

  • Projenin hayata geçirilmesi:
    • Sınıftan birkaç gönüllü öğrenci kutuların yerleştirilmesi ve toplanması işlemlerini üstlenir.
    • Gönüllü bir grup da plastik şişelerden ve kağıtlardan dönüşüm ürünleri tasarlar.
    • Pano hazırlanarak resimler, sloganlar ve bilgi notları eklenir. Böylece farkındalık artırılır.
    • Haftanın belirli günlerinde toplanan geri dönüşüm malzemeleri okulun geri dönüşüm noktasına veya belediyenin geri dönüşüm aracına teslim edilir.

Bu aşamada proje somut olarak uygulanır ve eksikler not edilir.

6. Test Etme ve Geliştirme

  • Kontrol / Değerlendirme:
    • Haftalık atık ölçümleri yapılıp önceki haftalara göre ne kadar artış sağlandığına bakılır.
    • Kutuların yeterince kullanılıp kullanılmadığı gözlemlenir.
    • Üretilen saksılar veya süs eşyalarının dayanıklı olup olmadığı test edilir (örneğin boyası çabuk soyuluyor mu?).
  • Geliştirme Önerileri:
    • Eğer kutular doldukça karışık atık geliyorsa etiketleri daha açıklayıcı yapmak veya ek afişler hazırlamak.
    • Ürünü daha kullanışlı hale getirmek için daha sağlam yapıştırıcı veya malzeme kullanmak.
    • Sınıflar arası “geri dönüşüm yarışması” düzenleyerek katılımı artırmak.

7. Değerlendirme

  • Sonuç:
    • “Bu proje ile okulumuzda geri dönüşüm oranı %… oranında arttı, sınıfımızda daha az çöp oluştu.” gibi ölçülebilir veriler değerlendirilir.
    • Projenin öğrencilere, çevreye veya bütçeye ne gibi faydalar sağladığı tartışılır. (Doğal kaynak tasarrufu, çevre bilinci vb.)
    • Sonuçları okul panosunda, bültenlerde veya ailelere gönderilen mesajlarda paylaşarak projeye destek ve ilgi sağlanır.

Bu aşamada, bütün projenin etkilerinin kalıcı olmasını hedefleriz. Gerekirse varsayımdan gerçek uygulamaya geçerken eksikler giderilir, daha geniş kitlelere yayılır.

Bu basamakları kendi fikrinize veya sınıfınızın koşullarına göre uyarlayabilir, her aşamada yaratıcılığınızı kullanarak geri dönüşümle ilgili farklı çözümler tasarlayabilirsiniz.

@Rabiaeslem2323

4

Rabiaeslem2323 said Burda geri dönüşümle ilgili bir problem oluşturucaz sonra arastırcaz sonra hayal edip bir bulus bulcaz sonra tasarım yapma planlama yapcaz sonra uygulucaz sonra gelistircez sonra da degerlendiricez 4.sınıf fen bilimleri pasiftik yayinlari sayfa 222 cevap acil

Cevap:

İçindekiler

  1. Mühendislik Tasarım Basamaklarına Genel Bakış
  2. Geri Dönüşümün Tanımı ve Önemi
  3. Problemin Tanımı
  4. Araştırma (Bilgi Toplama)
  5. Hayal Etme ve Buluş
  6. Tasarım Yapma / Planlama
  7. Uygulama (Prototip veya Çalışma Modeli Oluşturma)
  8. Test Etme ve Geliştirme
  9. Değerlendirme
  10. Mühendislik Tasarım Basamakları Tablosu
  11. Özet ve Sonuç

1. Mühendislik Tasarım Basamaklarına Genel Bakış

  1. sınıf Fen Bilimleri müfredatında, “Mühendislik Tasarım Basamakları” başlığı altında öğrencilerin bir problemi belirlemesi, bu problemle ilgili araştırma yapması ve çözüm yolları üretmesi beklenir. Daha sonra da tasarlanan çözümün bir planlama aşaması, prototip (uygulama) aşaması, test edilmesi ve geliştirilmesi ve en sonunda değerlendirilmesi yapılır. Bu süreç, gerçek hayatta mühendislerin veya mucitlerin yeni bir icat geliştirirken takip ettiği adımlarla benzerdir.

Özellikle geri dönüşüm konusunu ele alırken öğrencilerin hem yaratıcılıklarının hem de çevre duyarlılıklarının artması hedeflenir. Bu basamaklar şu şekilde özetlenir:

  1. Problem Tanımı: Hangi geri dönüşüm sorununu ele alacağımızı belirlemek.
  2. Araştırma (Bilgi Toplama): Seçilen sorun veya konu hakkında bilgi toplamak.
  3. Hayal Etme ve Buluş: Yaratıcı fikirler, çözümler veya ürün taslakları düşünmek.
  4. Tasarım Yapma / Planlama: Belirlenen fikri veya çözümü kağıt üzerinde veya soyut olarak planlamak.
  5. Uygulama: Yaptığımız planı hayata geçirip bir prototip veya çalışma modeli oluşturmak.
  6. Test Etme ve Geliştirme: Oluşturduğumuz prototipi deneyerek eksiklerini gidermek, güçlendirmek ve daha iyi hale getirmek.
  7. Değerlendirme: Son haliyle projenin faydalarını, eksiklerini veya geliştirme alanlarını gözden geçirmek.

Bu adımların hepsini takip ederek, geri dönüşüm süreçlerine katkı sağlayabilecek küçük, eğlenceli ve yararlı bir proje oluşturabiliriz.

2. Geri Dönüşümün Tanımı ve Önemi

Geri dönüşüm, atık malzemelerin çeşitli işlemlerden geçirilerek tekrar kullanılabilir hale getirilmesidir. Bu sayede, atık miktarı azaltılırken, doğal kaynakların tüketimi en aza indirilir ve çevre daha sürdürülebilir biçimde korunmuş olur. Özellikle 4. sınıf seviyesindeki öğrenciler için geri dönüşümün önemi şunlaryla vurgulanabilir:

  • Doğal Kaynakların Korunması: Ağaçlar, su ve maden gibi doğal kaynakların aşırı tüketilmesinin önüne geçilir.
  • Enerji Tasarrufu: Geri dönüşüm süreçleri, yeni ürün üretmekten daha az enerji gerektirir.
  • Ekonomik Kazanç: Yeniden kullanılabilen malzemeler sayesinde maliyet düşer ve yeni iş olanakları ortaya çıkar.
  • Çevre Kirliliğini Azaltma: Atık miktarını azaltarak çevredeki kirliliği de azaltmış oluruz.

Öğrenciler, bu önemleri kavrayarak hem günlük hayatta hem de okul projelerinde çevre dostu fikirler geliştirmeye teşvik edilirler.

3. Problemin Tanımı

Bu aşamada öğrencilerden, geri dönüşümle ilgili somut bir problem belirlemeleri istenir. Biz, 4. sınıf Fen Bilimleri seviyesinde şu tür bir problem geliştirebiliriz:

“Okulumuzda atık malzemeler (özellikle plastik şişeler) yeteri kadar ayrıştırılıp geri dönüştürülmüyor. Çöpe atılan plastik atıklar doğrudan çöp kutularına gidiyor ve geri dönüştürülemiyor. Nasıl bir ürün veya düzenek yapabiliriz ki öğrenciler, plastik şişeleri veya kapakları ayrı biriktirerek bunların geri dönüşüme kazandırılmasını daha eğlenceli ve kolay hale getirsin?”

Öğrenciler, bu problem üzerinden düşünerek farklı çözümler üretebilir: Örneğin, renkli atık kutuları, oyunlaştırılmış bir toplama sistemi, plastiği kolay presleyen bir basit mekanizma vb. Bu problem tanımı, proje boyunca sürdürülecek çalışmanın temelini oluşturacaktır.

Problemin alt başlıklarını şu şekilde genişletebiliriz:

  • Okuldaki atık kutularının yetersizliği.
  • Öğrencilerin geri dönüşüm konusunda farkındalık eksikliği.
  • Plastik atıkların çöp yerine geri dönüşüm kutusuna atılmasının zahmetli veya eğlencesiz bulunması.

Amacımız, bu konularda çözüm odaklı bir tasarım üretmek.

4. Araştırma (Bilgi Toplama)

Problemi belirledikten sonra, geri dönüşüm ve özellikle plastik atıkların geri kazanımı konusunda bir araştırma yapmamız gerekir. 4. sınıf düzeyinde temel araştırma yöntemleri şunlar olabilir:

  • Okuldaki Durumu İnceleme: Okul içinde geri dönüşüm kutusu olup olmadığı, varsa hangi malzemeler için kullanıldığı, hangi sınıflarda veya hangi koridorlarda eksikler bulunduğu.
  • Öğretmen ve Görevlilerle Görüşme: Plastik atıklar en çok nerelerde birikiyor, öğrenciler hangi durumlarda plastik şişeleri çöpe atıyor gibi konuları konuşma.
  • Kaynak Taraması: Ders kitaplarındaki geri dönüşümle ilgili bölümleri okumak. Çevrimiçi araştırma yapmak (öğretmen rehberliğinde).
  • Diğer Okulların Örnekleri: Farklı okullarda geri dönüşüme yönelik ne tür projeler veya uygulamalar var? Örneğin, plastik kapak toplama kampanyaları, atık malzemelerden oluşturulan sanat çalışmaları vb.

Bu araştırma sonunda şu tür bilgilere ulaşabiliriz:

  1. Plastikler doğada çok uzun yıllar kalmaktadır.
  2. Plastik atıkların toplanması ve geri dönüşüme gönderilmesi hem ekonomiye hem de çevreye faydalıdır.
  3. Okulda öğrenciler çoğu zaman pet şişeyi bitirdikten sonra doğrudan çöpe atmaktadır.
  4. Bazı okullarda plastik kapak toplayarak engellilere tekerlekli sandalye kazandırma projeleri yapılmaktadır.

Araştırma sonucunda, geri dönüşümle ilgili yapılacak bir tasarımın hem eğlenceli hem de kullanışlı olması gerektiği, ayrıca öğrencilerin gönüllü katılımını teşvik etmenin önemli olduğu bilgisine ulaşırız.

5. Hayal Etme ve Buluş

Bu aşamada, problemle ilgili hayal gücümüzü kullanarak olası çözümleri “buluş” seviyesinde geliştirmeye çalışırız. 4. sınıf öğrencileri için teşvik edici sorular şunlar olabilir:

  • “Nasıl bir düzenek olsa öğrenciler plastik şişeyi atmak yerine eğlenerek daha farklı bir kaba atmak ister?”
  • “Bu düzenek sesli veya görsel bir geri bildirim sağlasa mı?”
  • “Malzemeleri mâliyet düşük olacak şekilde nereden temin ederiz?”

Örneğin, şöyle bir buluş veya fikri taslak ortaya atabiliriz:

“Basket potası şeklinde bir plastik şişe geri dönüşüm kutusu tasarlayalım. Öğrenciler, biten pet şişeleri potaya basket atar gibi atmaya çalışacak. Her isabetli atışta bir zil sesi çalabilir veya küçük bir ışık yanabilir. Böylece, öğrencilerin geri dönüşüme katılımı daha eğlenceli hale gelir.”

Burada hayal gücümüzü kullanarak bir tasarım fikri ürettik. Diğer fikirler de olabilir:

  • Plastik şişeyi atınca küçük bir tokmak mekanizmasıyla şişeyi biraz ezerek hacmini küçülten bir düzenek.
  • Kapakları atabileceğimiz yine baskete benzer bir küçük kutu. Kapak biriktiğinde içinden ödül kartı çıkan bir sistem.

Bu hayal etme aşamasında çok sayıda fikir çıkabilir. Daha sonra en uygulanabilir ve en etkili olduğunu düşündüğümüz fikri seçeriz.

6. Tasarım Yapma / Planlama

Bir önceki aşamada ortaya atılan fikirlerden birini (örneğin “Basket Potalı Geri Dönüşüm Kutusu” fikrini) hayata geçirmeye karar verdiysek, şimdi planlama aşamasına geçeriz. Bu aşamada şu sorulara yanıt aranır:

  1. Malzemeler Nelerdir?

    • Karton kutu mu kullanacağız, yoksa plastik bidon mu?
    • Nasıl bir basket potası yapacağız?
    • Işık veya zil sesi eklemek için basit devre (pil, led ışık, zil) kullanılabilir mi?

  2. Gerekli Malzemelerin Temini

    • Evdeki veya okulda kullanılmayan karton kutular.
    • İnternetten sipariş verilecek mi, yoksa kırtasiyeden mi alınacak?
    • Elektronik devre, zil, LED lamba gibi materyallerin basitçe nereden alınabileceği.

  3. İşin Süresi ve Planı

    • Projenin ne kadar sürede yapılacağı.
    • Hangi aşamada kim hangi görevi yapacak (takım çalışması).
    • Resim ve tasarım çizimi: A4 kağıdına veya deftere projenin genel görünüşü çizebiliriz.

  4. Güvenlik ve Uygunluk

    • Sınıf içi veya okul koridorunda güvenlik açısından tehlike oluşturmayacak boyut ve malzemeler seçmeye özen gösterilir.
    • Kesici aletlerin (maket bıçağı vb.) kullanımı için yetişkin gözetimi sağlanır.

Örnek bir mini plan:

  • 1. Hafta: Materyalleri toplama ve basit tasarım çizimleri yapma.
  • 2. Hafta: Kutunun hazırlanması, potanın yerleştirilmesi, LED ışık sisteminin basit devre bağlantısı.
  • 3. Hafta: Test ve geliştirme. Gerekirse ek düzenlemeler, boyama ve süsleme.

Planlama süreci ne kadar detaylı olursa, proje uygulama aşamasında o kadar az sorun yaşarız.

7. Uygulama (Prototip veya Çalışma Modeli Oluşturma)

Planımız hazır olduktan sonra, uygulama aşamasına geçeriz. Bu aşama, teoride düşünülen veya kağıt üzerinde planlanan projenin fiziksel olarak hayata geçirilmesini kapsar.

Adım Adım Uygulama Örneği

  1. Ana Gövdeyi Oluşturma

    • Büyükçe sağlam bir karton kutu veya kullanılmayan bir plastik bidon alınır.
    • Üst kısmına kolayca şişe atılabilecek bir boşluk açılır.

  2. Basket Pota Mekanizması

    • Bir plastik çember veya kartondan kesilmiş bir çember, pota olarak kutunun üstüne sabitlenir.
    • Daha sağlam olması için bir mukavva destek eklenebilir.

  3. Işık veya Ses Devresi Eklemek (İsteğe Bağlı ve Yetişkin Yardımıyla)

    • Pil, LED lamba ve basit bir zil (örneğin küçük bir elektronik ‘buzzer’) alınır.
    • Potanın hemen altında, plastik şişe potadan içeri düştüğünde harekete geçecek küçük bir düğme (buton) yerleştirilebilir.
    • Öğrencilerin butona basarak veya düşen şişenin butona çarpıp hareket ettirmesiyle ışık yanar ya da zil sesi çıkar.

  4. Kutuya Estetik Katmak

    • Boyama, süsleme çalışmaları yapılır.
    • Geri dönüşüm logosu, plastik atık simgeleri vb. eklenir.
    • Yazı veya çizimlerle “Plastik Atık Kutusu” ifadesi belirgin hale getirilir.

  5. Kullanım Alanını Belirleme

    • Yapılan prototip sınıfta veya okul koridorunda herkesin görebileceği bir yere konulur.
    • Öğrenciler bu potaya atık şişelerini atarak geri dönüşüme katkıda bulunur.

Bu uygulama aşamasında çıkan sorunlar veya eksiklikler, sonraki Test Etme ve Geliştirme adımına temel oluşturacaktır. Amaç, basit bir mekanizmaya sahip eğlenceli bir geri dönüşüm kutusu yapmaktır.

8. Test Etme ve Geliştirme

Test etme aşamasında, prototipi gerçek kullanım ortamına (örneğin okul koridoruna) koyarak öğrencilerin nasıl etkileşime girdiğini gözlemleriz. Burada şu noktalar test edilebilir:

  1. Fiziksel Dayanıklılık

    • Kutu yere düşerse veya potaya sert bir şekilde şişe atılırsa zarar görüyor mu?
    • Potanın sabitliği yeterli mi?

  2. Eğlenceli Olma ve Kullanım Kolaylığı

    • Öğrenciler gerçekten potaya atmayı sevdi mi, yoksa hala çöpe mi atıyorlar?
    • Potanin yüksekliği ayarlanabilir mi; küçük öğrenciler de kolayca atabiliyor mu?

  3. Ses ve Işık Mekanizması (Varsa)

    • Atış yapıldığında her zaman çalışıyor mu, düğme takılıyor mu?
    • Pil çabuk bitiyor mu; sürekli açık kalmasını engelleyecek bir yöntem var mı?

  4. Kapasite

    • Kutunun içine kaç tane şişe sığıyor?
    • Kutuyu sık sık boşaltmak gerekirse, açma ve kapatma işlemi kolay mı?

Bu test aşamasının sonucunda, projeyi geliştirme fırsatları yakalarız. Örneğin, potanın yüksekliğini biraz alçaltmak, kutuya ikinci bir delik açarak büyük şişeler için de alan yaratmak, ya da devreyi daha basit bir şekilde bağlamak gibi güncellemeler yapabiliriz. Eğer ses mekanizması çok hassassa ve kendiliğinden çalışıyorsa, bir güç düğmesi konulabilir.

Böylece her test deneyimi, projenin daha iyi hale getirilmesi için bir adımdır.

9. Değerlendirme

Değerlendirme aşamasında, geliştirilen ürünün veya projenin hedeflerine ne kadar ulaştığına bakılır. Burada şu bağlamlarda değerlendirme yapılabilir:

  1. Hedef ve Amaç Değerlendirmesi

    • Bu proje, plastik şişelerin geri dönüşüm kutusuna atılma oranını artırdı mı?
    • Öğrencilerin ilgisini çekti mi, farkındalık oluşturdu mu?

  2. Teknik Değerlendirme

    • Kutunun dayanıklılığı ve uzun süreli kullanıma uygunluğu ne durumda?
    • Ses ve ışık sistemi, planlandığı gibi düzenli çalışıyor mu?

  3. Görsel ve Eğitsel Değerlendirme

    • Hem görsel açıdan çekici hem de öğretici oldu mu?
    • Üzerinde geri dönüşümle ilgili bilgilendirici etiketler veya yazılar var mı?

  4. Maliyet ve Sürdürülebilirlik

    • Projede kullanılan malzemeler ekonomik ve bulunabilir mi?
    • Proje uzun vade için okul genelinde uygulanabilir mi, yoksa sadece kısa süreli bir uygulama mı?

  5. Geri Bildirim Toplama

    • Öğretmenlerden, arkadaşlardan ve okul yönetiminden gelen yorumları not almak.
    • Projeyi iyileştirecek önerileri dinlemek (mesela boyutunu genişletmek, şişeleri presleyen bir mekanizma eklemek vb.).

Bütün bu değerlendirmeler ışığında, projemiz başarılı, kısmen başarılı veya iyileştirme gerektiren kategorilerin birinde yer alabilir. Sonuç olarak, hedeflenen amacın ne kadarına ulaşıldığı bir rapor veya sözlü sunumla sınıfta paylaşılabilir.

10. Mühendislik Tasarım Basamakları Tablosu

Aşağıdaki tabloda, bu projenin her bir aşaması özetlenmiştir:

MÜHENDİSLİK TASARIM BASAMAKLARI AÇIKLAMA
Problem Tanımı Okulda plastik şişe atıklarının geri dönüşüm kutularına atılmayıp çöp kutularına atılması; geri dönüşüm bilincinin düşük olması.
Araştırma (Bilgi Toplama) Okuldaki mevcut geri dönüşüm sistemi, eksiklikler, diğer okulların uygulamaları, geri dönüşüm için hangi malzemelerin nasıl toplanabileceği, basit elektronik devreler ve eğlenceli geri dönüşüm kutusu örnekleri hakkında bilgi toplama.
Hayal Etme ve Buluş Basket potası şeklinde, atıldığı zaman sesli veya ışıklı uyarı veren, çocukların ilgisini çekecek bir geri dönüşüm kutusu icadı fikri. Diğer alternatif fikirler (kapak ve şişeleri ayrı toplayan düzenek, ezme mekanizması vb.)
Tasarım Yapma / Planlama Projede kullanılacak materyaller (karton, plastik, pota halkası, LED, pil, zil vb.), tasarım çizimi, uygulama takvimi ve kimin hangi görevi yapacağı gibi ayrıntıların belirlenmesi.
Uygulama Seçilen kutu veya bidona pota eklenmesi, ışık ve zil yerleştirilmesi, süsleme ve boyama yapılması, sınıfta veya koridorda konumlandırılması.
Test Etme ve Geliştirme Prototipin dayanıklılığı, ses/ışık mekanizmasının düzgün çalışıp çalışmadığı, öğrencilerin kullanım kolaylığı gibi noktaları denetleme. Deneme atışları yapma, öğrencilerden geri bildirim toplama ve eksikleri giderip tasarımı iyileştirme.
Değerlendirme Projenin geri dönüşüm farkındalığını artırma başarısının gözlemlenmesi, teknik ve görsel olarak yeterliliğinin incelenmesi, kullanılan malzemenin sürdürülebilirliği ve ekonomik olup olmadığı, hedefe ne ölçüde ulaşıldığı.

11. Özet ve Sonuç

Bu çalışma, 4. sınıf Fen Bilimleri (Pasifik Yayınları) Sayfa 222 çerçevesinde yer alan “Mühendislik Tasarım Basamakları” ödevi ya da etkinliği için örnek bir uygulamadır. Geri dönüşüm bilincini artırmak amacıyla bir “Geri Dönüşüm Basket Potası” fikrini ortaya attık ve yedi basamaklı mühendislik tasarım sürecinden geçtik. Adım adım hiç atlamadan, önce problemi belirledik, sonra araştırma yaptık, fikir ürettik, tasarım planladık, uygulama prototipimizi yaptık, test ederek geliştirdik ve en sonunda projemizi değerlendirdik.

Bu proje kapsamında şu temel kazanımlar hedeflenir:

  1. Çevre Duyarlılığı: Öğrenciler, geri dönüşümün doğa ve kaynaklar açısından önemini kavrar.
  2. Yaratıcılık ve Yenilikçilik: Sorunlara yeni çözümler oluşturma, farklı fikirler üretme becerileri gelişir.
  3. Takım Çalışması: Proje esnasında iş bölümü yapma, iletişim becerisini artırma.
  4. Temel Tasarım ve Mühendislik Bilgisi: Basit devre kurma, fiziksel bir ürünü sıfırdan tasarlama ve test etme becerileri.
  5. Problem Çözme: Mevcut bir soruna (plastik atıkların çöp kutusuna atılması) yenilikçi çözümler getirme.

Bu proje her okulda veya sınıfta, farklı malzemelerle ve farklı tasarımlarla uygulanabilir. Önemli olan, her öğrencinin tasarım basamaklarını deneyimlemesi ve geri dönüşüm bilincinin pratik olarak nasıl artırılabileceğini görmesidir. Proje sonunda okuldaki geri dönüşüm oranlarında gözle görülür bir artış olursa veya en azından öğrencilerin geri dönüşüme yönelik tutumu gelişirse, projenin başarılı olduğu söylenebilir.

Gelecekte farklı malzemeler (metal, cam, kağıt) için benzer projeler yapılabilir. Örneğin, bir “kırmızı kutu” kağıt atıkları toplarken, “mavi kutu” plastikleri toplayabilir veya her birine özgün şekiller (hayvan figürleri, çizgi film karakterleri vb.) vererek öğrencilere farklı bir heyecan kazandırılabilir.

Projenin sonunda, değerlendirme aşamasında eksikler not alınmalı ve bir sonraki projede bunların nasıl giderileceği üzerine kafa yorulmalıdır. Aynı zamanda proje sırasında tutulan fotoğraflar, notlar ve geri bildirimler, öğretmeninizin sizden isteyebileceği rapor veya sunumda kullanılabilir. Bu sayede hem dersi hem de çevre bilincini zenginleştiren, eğlenceli ve öğretici bir deneyim yaşanmış olur.

@Rabiaeslem2323