FEN BİLİMLERİ
p bölgeleri çok soğuk olmasına rağmen balina, deniz aslanı, penguen gibi canlar bu bölgelerde vasavahi
ucutlarinın tu kanat Can-
lain derisinin altindaki yağ tabakası vücut sicaklıklarınin sabit kalmasın sağlar. Suda vasavan cana
ve yüzgeç gibi isı kaybının fazla olduğu bôlgelerindeki sicaklik dengesini sağlamak için kan dolaşırnından yarartan
ca bu bolgelerde karada yaşayan caniilar sik tüyleri sayesinde soğuktan etkilenmez.
Kutup bölgelerinde yaşayan canlilarta ligl yukarıda verilen özelikler için,
I. Hayatta kalmalarını kolaylaştiran adaptasyonlardır.
I1. Aynı bölgede yaşayan farkli tür canilar benzer adaptasyonlara sahiptir. V
II. Nesilden nesile aktarılır.
Itadelerinden hangileri soylenebili?
A) Yalnız I
Ayr
Genel Deneme Sınavı-6
B) I ve ll
C) Il ve ll
D)ve il
Kutup Bölgelerindeki Canlıların Adaptasyonları ve Özellikleri
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Birinci İfadenin Analizi
Metinde balina, deniz aslanı ve penguen gibi canlıların vücutlarındaki yağ tabakası, kan dolaşımı ve sık tüyleri sayesinde soğuktan korundukları belirtilmiştir. Bu özellikler, canlıların bulundukları çevrede hayatta kalma ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerdir. Dolayısıyla bu özelliklerin tamamı hayatta kalmalarını kolaylaştıran adaptasyonlardır.
- I. ifade doğrudur.
Adım 2 — İkinci İfadenin Analizi
Soru metninde balina (memeli), penguen (kuş) ve deniz aslanı (memeli) gibi farklı türdeki canlıların hepsinin benzer bir çevrede (kutup bölgeleri) yaşadığı ve benzer şekilde vücut sıcaklıklarını korumak için “yağ tabakası” gibi benzer özelliklere sahip olduğu vurgulanmıştır. Bu durum, aynı bölgede yaşayan farklı türlerin benzer adaptasyonlar geliştirdiğini kanıtlar.
- II. ifade doğrudur.
Adım 3 — Üçüncü İfadenin Analizi
Adaptasyonlar, modifikasyonların aksine genetik yapıdaki değişimlerle ortaya çıkar ve kalıtsaldır. Bir canlının kutup bölgesinde yaşamasını sağlayan kalın yağ tabakası veya tüy yapısı genetik kodlarında bulunur ve bu özellikler yavrularına, yani nesilden nesile aktarılır.
- III. ifade doğrudur.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız I — Eksik, diğer doğruları kapsamıyor.- B. I ve II — Eksik, III. ifadeyi kapsamıyor.
- C. II ve III — Eksik, I. ifadeyi kapsamıyor.
D. I, II ve III — Tüm doğru çıkarımları içermektedir.
Adım 5 — Final Doğrulama
Verilen metin tipik bir adaptasyon örneğidir. Adaptasyonlar hayatta kalmayı sağlar (I), benzer çevredeki farklı türlerde benzer görülebilir (II) ve kalıtsaldır (III). Üç öncül de biyoloji ilkelerine ve metne uygundur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] D) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Adaptasyon
- [Tanım:] Bir canlının belirli bir çevrede yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerin tümüdür.
- [Bu problemde:] Kalın yağ tabakası, kan dolaşımı yönetimi ve sık tüyler kutup canlılarının adaptasyonlarıdır.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Adaptasyon ve Modifikasyonu Karıştırmak
- [Yanlış:] Bu özelliklerin sadece o canlıya özel olduğunu ve yavrularına geçmediğini düşünmek.
- [Doğru:] Adaptasyonlar kalıtsaldır; modifikasyonlar (spor yapmak gibi) kalıtsal değildir.
- [Neden yanlış:] Eğer bu özellikler kalıtsal olmasaydı, her yeni doğan penguenin soğuktan korunmak için sıfırdan özellik geliştirmesi gerekirdi.
Benzer bir adaptasyon sorusu üzerinden doğal seçilim konusunu da incelememi ister misin?