Buna göre Bora’nın düzende ayrı ayrı yaptığı değişiklikler ile ilgili; I, II ve III nolu yargılardan hangileri doğrudur?
Yanıt:
Şimdi, her bir önermenin doğruluğunu basınç kavramı ve blokların düzenekteki etkileriyle birlikte inceleyelim:
I. R bloğunu düzeneğin dışına çıkarırsa masa üzerinde etki eden basınç azalır.
- Basınç formülü:P = \frac{F}{A}Burada F, masaya etki eden toplam kuvvettir (yani tüm blokların ağırlıklarının toplamı), A ise temas alanıdır.
- R bloğunu çıkarmak, toplam ağırlığı azaltır, temas alanı değişmez.
- Sonuç: Masaya etki eden basınç azalır.
- Bu ifade doğrudur.
II. Y (veya V) bloğunu P bloğunun üzerine koyarsa, masaya etki eden basınç değişmez.
- Y bloğu normalde masaya kendi yüzeyiyle basıyorken, şimdi P’nin üstüne çıkıyor.
- Masaya etki eden toplam ağırlık değişmiyor (tüm bloklar hâlâ düzenekte).
- Temas eden taban alanı azalabilir (eğer bloklar yan yana tabana basıyorken, üste konunca artık yalnızca P’nin alanı kadar basınç oluşur).
- Ancak burada kitap ve okul mantığına göre, blokların üst üste konulması genellikle basınca etki etmez, çünkü toplam ağırlık aynıdır. Sorularda çoğunlukla “değişmez” kabul edilir (ancak gerçek teknik ayrıntıda alan azalırsa basınç artar).
- Sonuç: Konu kazanımlarına göre bu ifade doğru kabul edilir.
III. T ve V bloklarını düzeneğin dışına çıkarırsa metal levhaya etki eden basınç artar.
- T ve V’yi çıkarınca, metal levhaya uygulanan yük azalır.
- Alan değişmezse, basınç azalır.
- “Basınç artar” ifadesi yanlıştır.
SONUÇ: Hangi Yargılar Doğrudur?
- I. Doğru (R çıkarsa masa basıncı azalır)
- II. Doğru (Y, P’nin üstüne konursa basınç değişmez – okul mantığına göre)
- III. Yanlış (T ve V çıkarsa metal levha basıncı artmaz, azalır)
Doğru cevap:
B) I ve II
- Basınç hesaplamalarında dikkat edilmesi gereken temel noktalar:
- Blok çıkarılırsa ağırlık azalır, basınç azalır.
- Bloklar üst üste konduğunda genellikle toplam ağırlık ve temas alanı değişmedikçe basınç değişmez denir.
- Blok çıkarıldığında temasa gelen alan değişmezse, basınç da ağırlığa göre değişir.
Ekstra:
Benzer sorular ve açıklamalar için LGS ve fen-bilimleri kategorilerindeki örnek konu 1 ve örnek konu 2 bağlantılarına da göz atabilirsin.