SHUYGULAMA SORU 1
f(x) = (x-2) • (x-3) (x-4)
fonksiyonunun grafiğini çiziniz.
f(x) = (x-2) \cdot (x-3) \cdot (x-4) Fonksiyonunun Grafiği
[KULLANILAN FORMÜL / YÖNTEM:] Polinom fonksiyonların grafiğini çizmek için eksenleri kestiği noktalar (kökler), y eksenini kestiği nokta ve fonksiyonun uç değer (sonsuzdaki) davranışı incelenir.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — x Eksenini Kestiği Noktaları (Kökleri) Bulma
Fonksiyonun x eksenini kestiği noktaları bulmak için f(x) = 0 denklemi çözülür.
Buradan kökler: x_1 = 2, x_2 = 3 ve x_3 = 4 olarak bulunur. Grafik bu noktalarda x eksenini kesecektir.
Adım 2 — y Eksenini Kestiği Noktayı Bulma
x = 0 yazılarak fonksiyonun y eksenini hangi değerde kestiği hesaplanır.
Grafik y eksenini (0, -24) noktasında keser.
Adım 3 — Fonksiyonun Derecesini ve Baş Katsayısını Belirleme
Fonksiyon çarpıldığında f(x) = x^3 - 9x^2 + 26x - 24 şeklindedir.
- Derece: 3 (Tek sayıdır).
- Baş Katsayı: 1 (Pozitiftir).
Bu durum, x \to \infty iken f(x) \to \infty ve x \to -\infty iken f(x) \to -\infty olacağı anlamına gelir.
Adım 4 — Grafiğin Taslağını Oluşturma
- Sol alttan (-\infty) başlayarak yukarı çıkın.
- x = 2 noktasında ekseni kesin ve yukarı çıkın.
- 2 ile 3 arasında bir yerel maksimum yaparak aşağı dönün.
- x = 3 noktasında ekseni kesin ve aşağı inin.
- 3 ile 4 arasında bir yerel minimum yaparak tekrar yukarı dönün.
- x = 4 noktasında ekseni kesin ve sonsuza (\infty) doğru devam edin.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] Grafik x eksenini 2, 3 ve 4 noktalarında kesen, y eksenini -24 noktasında kesen ve sağ yukarı doğru uzanan bir “S” benzeri (kubik) eğridir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Fonksiyonun Kökleri
- [Tanım:] Fonksiyonu sıfır yapan x değerleridir.
- [Bu problemde:] Çarpanlara ayrılmış halde verildiği için her parantezi sıfıra eşitleyerek 2, 3, 4 noktalarını bulduk.
2. Uç Davranış (End Behavior)
- [Tanım:] Çok büyük veya çok küçük x değerleri için grafiğin yönüdür.
- [Bu problemde:] Derece tek ve baş katsayı pozitif olduğu için grafik üçüncü bölgeden başlar, birinci bölgede biter.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Teğet Geçme Hatası
- [Yanlış:] Grafiği x ekseninde 2 noktasında teğet (değip dönen) çizmek.
- [Doğru:] Kökler tek katlı (x-2 üssü 1) olduğu için grafik ekseni delip geçmelidir.
- [Neden Yanlış:] Çift katlı köklerde (örneğin (x-2)^2 olsaydı) teğet çizilirdi.
Bu tür polinom grafiklerinde türev alarak yerel ekstremum noktalarını da bulmamı ister misin?
