Doğduğu su gün - Türkçe sorularının çözümü
Soruların detaylı çözümü ve açıklamaları
Soru 4:
Metin:
Milli Mücadelenin yıllarında halkın moralini yükseltmek için yazılan yüzlerce şiir arasında Mehmet Akif’in dizeleri kadar büyük etki yaratanı olmamıştır.
Bu cümleden yola çıkarak,
I. Milli Mücadele’ye şiirleriyle destek veren birçok şair olmuştur.
II. Mehmet Akif’in Milli Mücadele Dönemi’nde yazdığı şiirlerin belli bir amacı vardır.
III. Mehmet Akif’in Milli Mücadele şiirleri dışındaki şiirler halk üzerinde etkili olmamıştır.
Yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Seçenekler:
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
Çözüm:
- Metinde “Mehmet Akif’in dizeleri kadar büyük etki yaratanı olmamıştır” ifadesi, Mehmet Akif’in şiirlerinin çok etkili olduğunu belirtir.
- I. yargı: “Milli Mücadele’ye şiirleriyle destek veren birçok şair olmuştur.” Metinde “yüzlerce şiir arasında” ifadesi var, yani birçok şair olduğu anlamı çıkar. Bu doğru.
- II. yargı: “Mehmet Akif’in şiirlerinin belli bir amacı vardır.” Metinde bu doğrudan belirtilmemiş ama şiirlerin moral yükseltmek için yazıldığı söylenmiş, yani amacı var. Bu doğru.
- III. yargı: “Mehmet Akif’in Milli Mücadele şiirleri dışındaki şiirler halk üzerinde etkili olmamıştır.” Bu yargı metinde yok, dolayısıyla çıkarılamaz.
Doğru cevap: C) I ve II
Soru 5:
I. Nüfus artışı ve yoğun tarımsal sulama gibi insan faaliyetleri, su kaynakları üzerinde yoğun bir baskı oluşturmaktadır.
II. Dünyanın en büyük tuz göllerinden biri olan ve çevresinde yoğun tarımsal faaliyetler yapılan Urmiye Gölü’nün tamamen kuruduğu belirtilirken ülkemizdeki Eber, Yarışlı, Döden gölleri de yine aynı sebeplerle tamamen kuruma yolunda.
II. cümle ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) I. cümledeki iddiayı desteklemek için tanık göstermeye başvurulmuştur.
B) I. cümledeki olumsuzlukların insan yaşamını nasıl değiştirdiği ortaya konmuştur.
C) I. cümledeki durumun gidişatı bilimsel veriler ışığında tartışılmıştır.
D) I. cümledeki durumun somutlaştırılması için örneklere yapılmıştır.
Çözüm:
- I. cümlede genel bir iddia var: “Nüfus artışı ve tarımsal sulama su kaynakları üzerinde baskı oluşturuyor.”
- II. cümlede ise bu iddiayı desteklemek için somut örnekler verilmiş: Urmiye Gölü’nün tamamen kuruması ve Türkiye’deki göllerin kuruma yolunda olması.
- Bu, I. cümledeki durumu somutlaştırmak için örnek verilmesi anlamına gelir.
Doğru cevap: D) I. cümledeki durumun somutlaştırılması için örneklere yapılmıştır.
Soru 6:
Metinde numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
I. Bal arıları, en iyi bal özünü nerede olduğunu birbirlerine anlatmak için Güney’i referans alan bir dil geliştirmiş.
II. Şapırda bir şekilde bal arıları bunu bulutlu havalarda veya geceleri de yapabiliyor.
III. Bu minik dahiler, nereye uçacaklarına 5 saniyede karar vermek zorunda olduklarından zihinlerinde bir harita taşıyor.
IV. Bu da onların bizden 1,5 milyon kat güçlü bir beyne sahip olmalarına rağmen bilgiyi öğrenip saklayabildiklerini gösteriyor.
Seçenekler:
A) I numaralı cümlede amaç-sonuç ilişkisi vardır.
B) II numaralı cümle, özellik içermektedir.
C) III numaralı cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.
D) IV numaralı cümlede bir tahminde bulunulmuştur.
Çözüm:
- I. cümlede amaç-sonuç ilişkisi var: Bal arıları bir dil geliştirmiş (amaç), çünkü bal özünü birbirlerine anlatmak için (neden).
- II. cümle özellik bildiriyor: Bulutlu havalarda veya geceleri de yapabiliyorlar.
- III. cümlede neden-sonuç ilişkisi var: 5 saniyede karar vermek zorunda oldukları için (neden) zihinlerinde harita taşıyorlar (sonuç).
- IV. cümlede ise “gösteriyor” ifadesi var, yani kesin bilgi veriliyor, tahmin değil.
Doğru cevap: D) IV numaralı cümlede bir tahminde bulunulmuştur. ifadesi yanlıştır, çünkü IV cümlede tahmin yok, kesin bilgi var. Dolayısıyla “Bu metinde numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?” sorusunun cevabı D şıkkıdır.
Özet Tablosu
| Soru No | Doğru Cevap | Kısa Açıklama |
|---|---|---|
| 4 | C | I ve II yargıları metinden çıkarılabilir. |
| 5 | D | II. cümle, I. cümledeki durumu somutlaştırır. |
| 6 | D | IV. cümlede tahmin yok, kesin bilgi var. |
Özet: Soruların cevapları ve gerekçeleri yukarıdaki gibidir. Bu açıklamalarla soruları kolayca anlayabilir ve doğru cevapları seçebilirsiniz.