Cevap:
Soru Analizi:
Verilen II. cümleyle ilgili sorulan soru şu şekilde:
“II. cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?”
II. cümlede Türkiye’nin kıyı bölgelerinde denizlerin etkisiyle daha ılıman bir iklimin görüldüğü, Kuzey Anadolu ve Toros dağlarının deniz etkilerini engellediği için iç bölgelerde karasal iklim özelliklerinin bulunduğu belirtilmiştir.
Şıklara Göre İnceleme:
A) Cümlede belirtilen coğrafi saptamayla ilgili ender rastlanan bir duruma değinmektedir.
- Burada cümle özel ve ender bir durumu ifade etmiyor. Türkiye’nin genel coğrafi yapısını açıklıyor.
- Bu şık doğru değil.
B) I. cümlede söz edilen durumun doğal ve beşeri nedenlerini açıklamaktadır.
- II. cümlede anlatılan durumun doğal nedenleri (dağların uzanışı, deniz etkisi) açıkça belirtiliyor.
- Beşeri nedenlerden (insan eliyle oluşan etkenler) bahsedildiği kesinlikle görülmüyor.
- Bu şık doğru değil.
C) I. cümlede değinilen durumun sosyoekonomik etkilerine dikkat çekmektedir.
- II. cümlede en ufak şekilde sosyoekonomik etkilere atıfta bulunulmamış. Coğrafi ve iklimsel özelliklerden bahsediliyor.
- Bu şık doğru değil.
D) I. cümlede ifade edilen kültürel olgunun dayandığı bilimsel ilkeleri belirtmektedir.
- II. cümlede kültürel herhangi bir olguya yer verilmemiş. Kültürel faktörler veya bilimsel ilkelerden bahsedilmiyor.
- Bu şık doğru değil.
E) Cümlede dile getirilen yargıyı örnek vererek somutlaştırmaktadır.
- II. cümlede “kıyı bölgelerinde deniz etkisi nedeniyle ılıman iklim” ve “Kuzey Anadolu ve Toros Dağları’nın etkisiyle iç bölgelerde karasal iklim” somut örneklerle açıklanıyor.
- Bu şık doğru ve cümleyi en iyi şekilde ifade etmektedir.
Doğru Cevap:
E) Cümlede dile getirilen yargıyı örnek vererek somutlaştırmaktadır.
Özet Bilgi:
| Şık | Açıklama | Doğru/Yanlış |
|---|---|---|
| A) Coğrafi saptamayla ilgili ender bir durum. | Yanlış | |
| B) Durumun doğal ve beşeri nedenleri. | Yanlış | |
| C) Sosyoekonomik etkiler. | Yanlış | |
| D) Kültürel olgu ve bilimsel ilkeler. | Yanlış | |
| E) Somut örnekle yargıyı destekleme. | Doğru |
Emin olmadığınız başka noktalar varsa sormaktan çekinmeyin, @Melek_Evin 
Verilen II. cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Cevap: E şıkkı, yani “II. cümlede dile getirilen yargıyı örnek vererek somutlaştırmaktadır.”
İçindekiler
1. Soruya Genel Bakış
Bu soru, coğrafi ve iklimsel özellikler bağlamında iki cümle arasında nasıl bir ilişki olduğunu sorgulamaktadır.
• Birinci cümlede, Türkiye’nin coğrafi konumuna (üç tarafının denizlerle çevrili olması) ve dağların uzanışına bağlı olarak farklı iklim tiplerinin doğması vurgulanmaktadır.
• İkinci cümlede ise kıyı bölgeleri ile iç kesimler arasındaki iklim farklılıklarına örnek verilir: Deniz etkisinin kıyılarda ılıman iklimi oluşturduğu, dağların bu etkileri iç kesimlere geçirmediği için de iç bölgelerde karasal iklimin görüldüğü belirtilir.
2. Metnin Genel İçeriği: Birinci ve İkinci Cümle
• Birinci Cümle:
“Türkiye’nin üç tarafının denizlerle çevrili olması, dağların uzanışı ve yeryüzü şekillerinin çeşitlilik göstermesi, farklı özellikte iklim tiplerinin doğmasına yol açmıştır.”
- Burada genel bir yargı verilmektedir: Coğrafi koşullar (denizler ve dağlar) ⇒ İklim farklılıkları.
• İkinci Cümle:
“Kıyı bölgelerinde denizlerin etkisiyle daha ılıman iklim özellikleri görülürken Kuzey Anadolu Dağları ile Toros Dağları, deniz etkilerinin iç kesimlere girmesini engellediğinden iç kesimlerde karasal iklim özellikleri görülür.”
- Burada birinci cümlede bahsedilen farklı iklim tiplerinin nasıl ortaya çıktığına somut bir örnek verilir: İklim çeşitliliğinin nedeni ve örneği açıklanır.
3. Seçeneklerin (Şıkların) Analizi
Aşağıdaki şıklar ikinci cümleyle birinci cümle arasındaki ilişkiyi yorumlamaktadır:
- A) “I. cümlede belirtilen coğrafi saptamayla ilgili ender rastlanan bir duruma değinmektedir.”
- İkinci cümlede söz edilen durumun ender rastlanan bir örnek olduğuna dair bir vurgu yoktur. Dolayısıyla bu şık uygun değildir.
- B) “I. cümlede söz edilen durumun doğal ve beşeri nedenlerini açıklamaktadır.”
- Burada beşeri (insan kaynaklı) etkenlerden söz edilmemektedir. İkinci cümlede doğal etken (dağlar, deniz etkisi) vurgulanmıştır; beşeri etken yoktur.
- C) “I. cümlede değinilen durumun sosyoekonomik etkilerine dikkat çekmektedir.”
- İkinci cümlede sosyoekonomik bir etki veya sonuçtan bahsedilmemektedir. Sadece coğrafi-etkisel durum anlatılır.
- D) “I. cümlede ifade edilen kültürel olgunun dayandığı bilimsel ilkeleri belirtmektedir.”
- Birinci cümlede “kültürel olgu” söz konusu değildir; dolayısıyla ikinci cümle de kültürel boyutu açıklamaz.
- E) “I. cümlede dile getirilen yargıyı örnek vererek somutlaştırmaktadır.”
- İkinci cümle, birinci cümledeki ‘farklı iklim tipleri’ ifadesine somut bir örnek sunar: Kıyıdaki ılıman iklim ve iç kesimdeki karasal iklim arasındaki farkı açıklar. Bu yüzden doğru cevap E’dir.
4. Adım Adım Çözüm
- Birinci Cümleyi Anlama:
- Türkiye’de farklı iklim tiplerinin oluşumu.
- Neden? Çünkü üç tarafı denizle çevrili + dağların uzanışı + yeryüzü şekillerinin çeşitliliği.
- İkinci Cümleyi İnceleme:
- Kıyı bölgelerinde deniz etkisiyle ılıman iklim.
- Kuzey Anadolu Dağları ve Toros Dağları, bu deniz etkisini engelleyerek iç kesimlerde karasal iklim oluşturur.
- Şıkların Mantıksal Uyumunu Değerlendirme:
- İkinci cümle, birinci cümledeki “farklı iklim tipleri” yargısına bir örnek vererek açıklık kazandırıyor.
- Dolayısıyla E şıkkı bu ilişkiye tam olarak karşılık gelmektedir.
5. Özet Tablo
| Cümle | İçerik / Amaç |
|---|---|
| Birinci Cümle: Türkiye’nin denizlerle çevrili olması, dağların uzanışı vb. | Türkiye’de farklı iklim tiplerinin neden ortaya çıktığını genel bir yargıyla açıklar. |
| İkinci Cümle: Kıyılarda ılıman iklim, iç kesimlerde karasal iklim | Birinci cümlede belirtilen “farklı iklim tiplerinin oluşmasına” dair somut bir örnek sunar. |
| Şık | İçerik | Doğruluk Durumu |
|---|---|---|
| A | Ender rastlanan bir duruma değinmek | Uygun değil |
| B | Doğal ve beşeri nedenleri açıklamak | Sadece doğal neden var |
| C | Sosyoekonomik etkilerden bahsetmek | Söz konusu değil |
| D | Kültürel olguyu ve bilimsel ilkelerini belirtmek | Kültürel konu yok |
| E | Birinci cümledeki yargıyı örnekle somutlaştırmak | Doğru Cevap |
6. Sonuç ve Özet
Bu soruda ikinci cümle, birinci cümlede ifade edilen “ülkemizde iklim çeşitliliğinin oluşması” yargısına örnek oluşturarak o yargıyı somutlaştırmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E) “II. cümlede dile getirilen yargıyı örnek vererek somutlaştırmaktadır.” seçeneğidir.
Özetle:
- Birinci cümlede genel bir tespitte bulunulmuş ve farklı iklim tiplerinin görülmesinin temel nedenleri sayılmıştır.
- İkinci cümlede bu genel yargı, Türkiye’de kıyı kesimleri ve iç kesimler arasındaki iklim farkının somut bir örneği üzerinden açıklanmıştır.