Soru
Buna göre, Millî Mücadele sürecinde yapılan aşağıdaki çalışmalarda alınan kararlardan hangisi cumhuriyetçilik ilkesi ile ilişkilendirilemez?
Cevap: Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayımlanması (B seçeneği), doğrudan cumhuriyetçilik ilkesi ile ilişkilendirilemez.
Cumhuriyetçilik ilkesi; millî egemenlik, halk iradesi ve seçim esasına dayanır. Aşağıda verilen diğer çalışmaların alınan kararları, “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” veya “Mebusan Meclisi’nin toplanması” gibi halkın iradesine vurgu yapan ifadelere sahiptir. Tekâlif-i Milliye Emirleri ise daha çok Millî Mücadele döneminde ordunun ihtiyaçlarını karşılamaya ve halktan askerî destek alınmasına yönelik acil tedbirlerdir; bu emirler, doğrudan meclis iradesi veya seçimle ilgili özel bir vurgu taşımaz.
Çalışmalar ve Cumhuriyetçilik İlkesi İlişkisi
| Çalışma | Alınan Karar | Cumhuriyetçilikle İlişkisi |
|---|---|---|
| Teşkilât-ı Esasî Kanunu’nun çıkarılması | Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. | Cumhuriyetçilik ilkesine doğrudan vurgu yapar (millî iradeye dayalı egemenlik). |
| Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayımlanması | Ordunun yiyeceğini, giyeceğini ve diğer ihtiyaçlarını… | Cumhuriyetçilik ilkesine doğrudan vurgu yapmaz, savunma ve lojistik önlemdir. |
| Amasya Genelgesi’nin yayımlanması | Milletin geleceğini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. | Halkın iradesi ve egemenliğine vurgu yapar (Cumhuriyetçilik). |
| Erzurum Kongresi’nin toplanması | Mebusan Meclisi’nin derhal toplanması gerekmektedir. | Meclisin toplanması, millî iradeyle ilişkilidir (Cumhuriyetçilik). |
Sonuç olarak Tekâlif-i Milliye Emirleri, ordunun ihtiyaçlarının karşılanması için çıkarılan bir dizi yükümlülük olup seçim, meclis veya halk egemenliğine doğrudan vurgu yapmadığı için cumhuriyetçilik ilkesine diğerleri kadar açık bir şekilde atıfta bulunmaz.