5.sınıf ingilizce şimdiki zaman diliminde olumlu ve olumsuz cümleler

YKS TYT
4

5.sınıf ingilizce şimdiki zaman diliminde 5 olumlu 5 olumsuz soru ve cevap

Merhaba! Bu kapsamlı rehberde, 5. sınıf seviyesinde İngilizce şimdiki zaman (Present Continuous Tense) konusunu tüm yönleriyle ele alacağız. Şimdiki zaman, günlük hayatta olup biten veya tam şu anda gerçekleşen eylemleri anlatmak için kullanılan bir zamandır. Aşağıda, hem olumlu hem olumsuz cümle yapılarını, soru sorma biçimlerini ve bu sorulara verilebilecek kısa cevap örneklerini de bulacaksınız. Özellikle 5. sınıf düzeyine uygun, bol örnekli ve kolay anlaşılır bir anlatım hedeflenmiştir.

Bu rehber, minimum 2000 kelimelik detaylı bir içerik sunar. İçinde çeşitli örnek cümleler, kurallar, tabloluk özetler ve egzersizler yer alır. Böylece şimdiki zaman konusunu tam kapsamıyla öğrenip pekiştirebilirsiniz.

İçindekiler

  15. Kaynaklar

1. Giriş

İngilizcede Present Continuous Tense (ya da Present Progressive Tense) olarak adlandırdığımız şimdiki zaman, “-yor” ekiyle Türkçeye çevrilir. Örneğin “geliyorum”, “okuyorum”, “yazıyorum” gibi ifadelerin İngilizcedeki karşılığı, bu tense (zaman) ile yapılır. Bu konu, özellikle 5. sınıf müfredatında oldukça önemli bir noktadır. Hem günlük konuşmalarda hem de pratik yaparken sıkça kullanılır.

Bu yazıda, aşağıdaki konuları derinlemesine işleyeceğiz:

  • Şimdiki zamanın yapısı: Özne + am/is/are + fiil ( -ing )
  • Olumlu ve olumsuz cümleler: “I am walking.” / “I am not walking.” gibi örnekler
  • Soru cümleleri: “Are you walking?” / “What are you doing?” türündeki yapılar
  • Kısa cevaplar: “Yes, I am.” / “No, I am not.”
  • Örnek cümleler: 5 olumlu, 5 olumsuz, 5 soru cevap
  • Alıştırmalar: Pratik sorular ve ipuçları

Tüm bu bilgileri dikkatlice inceleyip bol bol örnek çözerseniz, şimdiki zaman konusuna rahatlıkla hâkim olabilirsiniz.

2. Şimdiki Zaman (Present Continuous Tense) Nedir?

Şimdiki zaman, İngilizcede Present Continuous veya Present Progressive olarak anılır. Adından da anlaşılacağı gibi, şu anda devam eden veya belirli bir süre zarfında yapılan eylemleri ifade etmek için kullanılır. Aşağıdaki durumlar, bu zamanın kullanıldığı tipik örneklerdir:

  1. Şu anda devam eden eylemler:
  • “I am writing a letter.” (Şu anda bir mektup yazıyorum)
  • “They are running in the park.” (Onlar şu anda parkta koşuyor)
  1. Geçici durumlar (yakın gelecekte de devam edebilecek ama sürekli olmayacak eylemler):
  • “He is staying with his uncle this week.” (Bu hafta amcasında kalıyor)
  • “I am studying for my exam these days.” (Bu günlerde sınavıma çalışıyorum)
  1. Yakın gelecek planları:
  • “We are leaving tomorrow morning.” (Yarın sabah gidiyoruz)
  • “I am meeting my friend this afternoon.” (Bu öğleden sonra arkadaşımla buluşuyorum)

Teknik olarak, şimdiki zamanın kökünde am, is, are yardımcı fiilleri ve bu fiillere eklenen -ing takısı bulunur. Dolayısıyla bir cümle hem bu yardımcı fiillerden biriyle hem de esas fiilin -ing almış şekliyle kurulur.

3. Şimdiki Zaman Yapısının Temel Kuralları

3.1. Yardımcı Fiil (Am, Is, Are)

  • I öznesiyle “am” kullanılır: “I am …”
  • He, She, It özneleriyle “is” kullanılır: “He is …”, “She is …”, “It is …”
  • You, We, They özneleriyle “are” kullanılır: “You are …”, “We are …”, “They are …”

3.2. Fiile -ing Takısı Ekleme (V + -ing)

Temel fiilin sonuna -ing getirilerek oluşturulur.

  • go → going
  • read → reading
  • eat → eating
  • run → running (run + n → running)

Fiil sonuna “-ing” eklenirken zaman zaman yazım kurallarına dikkat etmek gerekir. Örn:

  • “sit” → “sitting” (tek heceli kısa sesli harf, çift katlanır: sit → sitting)
  • “die” → “dying” (sonu –ie ise, -ie düşer, yerini -y alır: die → dy + ing → dying)
  • “make” → “making” (sessiz harfle biten “e” düşer, +ing eklenir: make → making)

3.3. Olumlu Cümle Kalıbı

Özne + am/is/are + Fiil(-ing) + (diğer öğeler)

  • “I am playing.”
  • “She is studying English now.”
  • “They are watching TV.”

3.4. Olumsuz Cümle Kalıbı

Özne + am/is/are + not + Fiil(-ing) + (diğer öğeler)

  • “I am not playing.”
  • “He is not sleeping at the moment.”
  • “We are not going out today.”

3.5. Soru Cümle Kalıbı

Am/Is/Are + Özne + Fiil(-ing) + (diğer öğeler) + ?

  • “Am I playing?”
  • “Is she studying English now?”
  • “Are they watching TV?”

4. Olumlu Cümle Yapısı

Bu bölümde olumlu cümlelerin yapısını detaylandıracağız.

  1. Örnek 1: “I am reading a book.”
  • Türkçe anlamı: “Ben bir kitap okuyorum.”
  • Burada “I” öznesi kullanıldığı için “am” yardımcı fiilini getiriyoruz, fiilimiz “read” ve sonuna “-ing” ekliyoruz (reading).
  1. Örnek 2: “You are watching TV now.”
  • Türkçe anlamı: “Sen (veya siz) şu anda televizyon izliyorsun(uz).”
  • “You” öznesi için “are” yardımcı fiilini seçiyor, fiili “watch” → “watching” yapıyoruz.
  1. Örnek 3: “He is working on his project.”
  • Türkçe anlamı: “O (erkek) projesi üzerinde çalışıyor.”
  • “He” öznesiyle “is” yardımcı fiili uygundur, ardından “work” → “working”.
  1. Örnek 4: “They are playing football in the yard.”
  • Türkçe anlamı: “Onlar bahçede futbol oynuyorlar.”
  • “They”ye “are” yardımcı fiili getirip, “play” fiilini “playing” yapıyoruz.
  1. Örnek 5: “We are cooking dinner together.”
  • Türkçe anlamı: “Biz akşam yemeğini birlikte pişiriyoruz.”
  • “We” için “are”, fiil “cook” → “cooking”.

Olumlu cümlelerde dikkat edilmesi gereken, mutlaka am/is/are fiilinin kullanılması ve esas fiilin sonuna -ing eklenmesidir.

5. Olumsuz Cümle Yapısı

Olumsuz cümleler kurmak için “am/is/are” yardımcı fiilinden sonra “not” eki getirilir:

  1. Örnek 1: “I am not listening to music now.”
  • Türkçe anlamı: “Şu an müzik dinlemiyorum.”
  1. Örnek 2: “She is not driving at the moment.”
  • Türkçe anlamı: “O (kadın) şu anda araba kullanmıyor.”
  1. Örnek 3: “We are not watching TV tonight.”
  • Türkçe anlamı: “Bu akşam televizyon izlemiyoruz.”
  1. Örnek 4: “They are not studying for the test right now.”
  • Türkçe anlamı: “Onlar şu anda test için çalışmıyorlar.”
  1. Örnek 5: “He is not playing computer games.”
  • Türkçe anlamı: “O (erkek) bilgisayar oyunları oynamıyor.”

Olumsuz cümlelerde sıklıkla “isn’t” veya “aren’t” kısaltmalarıyla da karşılaşabiliriz:

  • “He isn’t playing computer games.”
  • “They aren’t studying for the test.”

“I am” ile ise “I’m not” şeklinde kısaltma kullanılır:

  • “I’m not listening to music now.”

6. Soru Cümleleri (Wh- Questions & Yes/No Questions)

Şimdiki zamanda soru sormak için cümlenin başına “am/is/are” gelir. Eğer Wh- sorusu (What, Where, When, Why, Who, How) soruyorsak, bunları en başa ekleriz.

6.1. Yes/No Soruları

  • “Am I talking too fast?” (Çok mu hızlı konuşuyorum?)
  • “Is she learning English?” (O İngilizce mi öğreniyor?)
  • “Are they going to the cinema?” (Onlar sinemaya mı gidiyorlar?)

Bu soruların cevabı “Yes” ya da “No” ile başlar. Ardından kısa cevap veya uzun cevap gelebilir.

6.2. Wh- Soruları

  • “What are you doing?” (Ne yapıyorsun?)
  • “Where is he going?” (O nereye gidiyor?)
  • “Why are they shouting?” (Neden bağırıyorlar?)

Bu tür sorularda Wh- kelimesinden sonra “am/is/are” + özne + fiil(-ing) sıralaması gelir.

7. Kısa Cevaplar (Short Answers)

Yes/No sorularına cevap verirken İngilizcede kısa cevaplar kullanmak çok yaygındır:

  • Soru: “Are you sleeping?”

  • Kısa Cevap (Evet): “Yes, I am.”

  • Kısa Cevap (Hayır): “No, I am not.”

  • Soru: “Is she waiting for the bus?”

  • Kısa Cevap (Evet): “Yes, she is.”

  • Kısa Cevap (Hayır): “No, she isn’t.”

  • Soru: “Are they dancing now?”

  • Kısa Cevap (Evet): “Yes, they are.”

  • Kısa Cevap (Hayır): “No, they aren’t.”

Görüldüğü gibi, olumlu kısa cevapta “Yes + özne + am/is/are” şeklinde, olumsuz kısa cevapta ise “No + özne + am not/isn’t/aren’t” formu kullanılır.

8. 5 Olumlu Örnek (Basit Açıklamalarıyla)

Aşağıdaki 5 örnek cümle, şimdiki zamanın olumlu şeklinde oluşturulmuş, 5. sınıf düzeyine uygun ifadelerdir. Parantez içlerinde kısa açıklamalar bulabilirsiniz.

  1. I am eating an apple now.
  • (Şu anda bir elma yiyorum. “I” öznesi, “am” yardımcı fiili, “eat” fiili → “eating”)
  1. You are studying English at the moment.
  • (Şu anda İngilizce çalışıyorsun/çalışıyorsunuz. “You + are + studying”)
  1. He is playing basketball in the park.
  • (O (erkek) parkta basketbol oynuyor. “He + is + playing”)
  1. We are drawing pictures in the art class.
  • (Sanat dersinde resim çiziyoruz. “We + are + drawing”)
  1. They are sitting on the bench right now.
  • (Onlar şu anda bankta oturuyorlar. “They + are + sitting”)

Bu cümlelerde, eylemin “şu an” gerçekleştiği vurgulanır.

9. 5 Olumsuz Örnek (Nedeni ve Kullanımıyla)

Olumsuz cümleler, eylemin yapılmadığını ifade eder. Aşağıda 5 örnek:

  1. I am not sleeping now.
  • (Ben şu an uyumuyorum. “I + am not + sleeping”)
  1. He is not writing a letter.
  • (O (erkek) bir mektup yazmıyor. “He + is not + writing”)
  1. She isn’t listening to music.
  • (O (kadın) müzik dinlemiyor. Kısaltma kullanımı: “is not” → “isn’t”)
  1. We are not doing homework right now.
  • (Şu anda ödev yapmıyoruz. “are not” ifadesiyle olumsuz)
  1. They aren’t running in the park.
  • (Onlar parkta koşmuyorlar. “are not” → “aren’t”)

Her bir cümlede, “am/is/are” dan sonra “not” eklenerek eylemin yapılmadığı belirtilir.

10. 5 Soru ve Olası Cevaplar

Aşağıda 5 adet şimdiki zamanla ilgili soru ve bu sorulara verilebilecek olası örnek cevaplar bulunmaktadır.

  1. Soru: “Are you playing a game?”
  • Kısa Cevap (Evet): “Yes, I am (playing a game).”
  • Kısa Cevap (Hayır): “No, I am not (playing a game).”
  1. Soru: “Is she watching TV right now?”
  • Kısa Cevap (Evet): “Yes, she is.”
  • Kısa Cevap (Hayır): “No, she isn’t.”
  • Tam Cümle (Olumlu): “Yes, she is watching her favorite show.”
  • Tam Cümle (Olumsuz): “No, she is not watching anything at the moment.”
  1. Soru: “What are they doing?”
  • Cevap: “They are studying for the exam.”
  • (Onlar sınava çalışıyorlar.)
  1. Soru: “Where are we going?”
  • Cevap: “We are going to the museum.”
  • (Müzeye gidiyoruz.)
  1. Soru: “Am I speaking too loudly?”
  • Kısa Cevap (Evet): “Yes, you are.”
  • Kısa Cevap (Hayır): “No, you are not.”

Bu tür soru-cevap egzersizleri, hem sözlü hem de yazılı pratik açıdan oldukça faydalıdır.

11. Alıştırmalar

Öğrendiklerinizi pekiştirmek adına, aşağıdaki alıştırmaları çözebilirsiniz.

Alıştırma 1: Parantez İçindeki Fiili Doğru Şekilde Yazın

Aşağıda size verilen cümlelerde boşlukları Present Continuous Tense’e uygun şekilde doldurun.

  1. I ______ (ride) my bicycle now.
  2. She ______ (not / swim) in the pool at the moment.
  3. ______ (they / wait) for the bus?
  4. You ______ (write) a story about your holiday.
  5. We ______ (cook) dinner together.

Cevap Anahtarı - Örnek

  1. am riding
  2. is not swimming
  3. Are they waiting
  4. are writing
  5. are cooking

Alıştırma 2: Cümleleri Olumlu/Olumsuz/Soruya Çevirin

Aşağıdaki cümleler hakkında istenen formu yazın.

  1. (Olumlu) “He is reading a newspaper.”
  • (Olumsuz) “He is not reading a newspaper.”
  • (Soru) “Is he reading a newspaper?”
  1. (Olumlu) “We are visiting our grandparents.”
  • (Olumsuz) “We are not visiting our grandparents.”
  • (Soru) “Are we visiting our grandparents?”

Bu basit örnekte olduğu gibi siz de benzer cümleler türetebilirsiniz.

Alıştırma 3: Kısa Cevaplar

Aşağıdaki sorulara kısa cevap verin (Evet veya Hayır).

  1. Are you sleeping now?
  2. Is she working on her project?
  3. Are they having lunch?

Örnek yanıtlar:

  1. Yes, I am. / No, I am not.
  2. Yes, she is. / No, she isn’t.
  3. Yes, they are. / No, they aren’t.

Alıştırma 4: Wh- Questions

Aşağıdaki cevaplara uygun soruları yazmaya çalışın.

  1. Cevap: “I am waiting for my friend.”
  • Muhtemel soru: “What are you doing?” veya “Who are you waiting for?”
  1. Cevap: “She is reading a book about animals.”
  • Muhtemel soru: “What is she reading?”
  1. Cevap: “They are playing in the garden.”
  • Muhtemel soru: “Where are they playing?”

Bu tür egzersizler, hem soru sorma hem de kısa cevap vermede pratiğinizi geliştirir.

12. Ek Bilgiler ve İpuçları

  1. Zaman Zarfları: Şimdiki zamanda genellikle “now, at the moment, right now, currently, at present” gibi zaman zarfları kullanılır:
  • “I am eating now.”
  • “They are playing football at the moment.”
  1. Yakın Gelecek Kullanımı: Planlanmış gelecek eylemler için de Present Continuous kullanılabilir:
  • “I am meeting my cousins tomorrow.” (Yarın kuzenlerimle buluşuyorum)
  • “We are flying to London next week.” (Önümüzdeki hafta Londra’ya uçuyoruz)
  1. Statik Fiiller (State Verbs): Bazı fiiller şimdiki zamanda normalde kullanılmaz (love, dislike, believe, know vb.), ancak konuşma dilinde duygusal vurgu için bazen kullanılabilir.
  • Tipik olarak: “I love you.” (Basit geniş zaman)
  • İstisnai durumlarda: “I am loving this weather!” (Günlük konuşmada duyguyu vurgulamak için)

  1. He/She/It Detayı: Tekil 3. kişi öznelerinde “is” kullanılır. Genelde 5. sınıf öğrencilerinin en sık hata yaptığı yerlerden biri bu konudur. Bu yüzden “He are …” gibi hatalardan kaçınmak için “He is …” kuralını unutmamak gerekir.

  2. Yazım Kuralları: -ing eklenirken fiilin sonunda “-e” varsa genelde düşürülür (make → making). Eğer fiil tek heceli ve sonu sessiz-sesli-sessiz harf diziliminde ise son harf çiftlenebilir (sit → sitting).

  3. Konuşma Pratiği: Özellikle “What are you doing?” tarzında sorularla günlük hayatta sıkça karşılaşabilirsiniz. Birileri “Ne yapıyorsun?” diye sorduğunda “I’m doing my homework.” veya “I’m playing a computer game.” gibi cevaplar verebilirsiniz.

  4. Not ve Kısaltmalar: Olumsuz cümlelerde “is not” → “isn’t”, “are not” → “aren’t” ve “am not” → “I’m not” şeklinde kısaltmalar tercih edilebilir. İngilizcede günlük konuşma dili bu kısaltmaları daha doğal bulur.

  5. Resim ve Video Kullanımı: Eğer şimdiki zamanda ne yapıldığını pratik etmek isterseniz, resimlere bakarak “He is cooking.”, “They are dancing.” gibi cümleler kurabilirsiniz. Videolar için de “They are talking.”, “He is running.” diye gözlem yapabilirsiniz.

  6. Yanlış Anlamalara Dikkat: “Am I?” soruları pek sık rastlanmasa da farklı konuşma senaryolarında (“Am I disturbing you?”) gibi görülebilir. Yadırgamayın, buna da hazırlıklı olun.

  7. Bol Bol Alıştırma: Günlük konuşmalarda veya yazdığınız metinlerde bu zaman kipini kullanarak kendinizi geliştirin. Örneğin, gün boyunca hangi hareketleri yaptığınızı şimdiki zaman cümleleriyle yazabilirsiniz: “I am waking up at 7 am. I am having breakfast. I am walking to school.” gibi.

13. Özet Tablo

Aşağıdaki tablo, Present Continuous (Şimdiki Zaman) kullanımının temel hatlarını kısaca özetler.

Konu Kural / Örnek
Yardımcı Fiil am (I), is (he/she/it), are (you/we/they)
Fiile -ing Ekleme work → working, play → playing, swim → swimming
Olumlu Cümle Yapısı Özne + am/is/are + V(-ing) → “I am playing.”
Olumsuz Cümle Yapısı Özne + am/is/are + not + V(-ing) → “I am not playing.”
Soru Cümlesi (Yes/No) Am/Is/Are + Özne + V(-ing)? → “Are you playing?”
Soru Cümlesi (Wh-) Wh- + am/is/are + Özne + V(-ing)? → “What are you playing?”
Kısa Cevap (Olumlu) “Yes, I am.” / “Yes, he is.” / “Yes, they are.”
Kısa Cevap (Olumsuz) “No, I’m not.” / “No, he isn’t.” / “No, they aren’t.”
Zaman Zarfları now, at the moment, right now, these days
Yakın Gelecek Kullanımı “I’m leaving tomorrow.” (Yarın ayrılıyorum.)
Örnek Olumlu Cümle “I am eating an apple now.”
Örnek Olumsuz Cümle “He is not watching TV right now.”
Örnek Soru “Are they playing football?”
Kullanım Alanları Şu anda olup biten eylemler, geçici durumlar, yakın gelecek, vb.

Bu tablo, hem kurallara hızlıca göz atmak hem de pratik yapmak istediğinizde elinizin altında bulunabilecek güzel bir kaynaktır.

14. Genel Özet

Bu içerikte 5. sınıf öğrencileri için İngilizce şimdiki zaman (Present Continuous Tense) konusunu ayrıntılı şekilde açıkladık. Öncelikle bu zamanın ne olduğunu, nerede ve nasıl kullanıldığını gördük. Ardından olumlu, olumsuz ve soru cümlelerinin yapısını, bunların kısa cevaplarla nasıl bütünleştiğini inceledik. Tablo ve örnek cümleler yardımıyla konuyu daha anlaşılır hâle getirdik.

Ana hatlarıyla:

  • Yapı: Özne + (am/is/are) + Fiil + -ing
  • Olumlu: “I am playing.” / “She is going.”
  • Olumsuz: “I am not playing.” / “She is not going.”
  • Soru: “Am I playing?” / “Is she going?” / “Are they coming?”
  • Kısa Cevap: “Yes, I am.” / “No, I’m not.” vb.

5 olumlu ve 5 olumsuz cümle örneği paylaşarak konuyu pekiştirdik. Ardından 5 soru örneği ve bu sorulara cevap şekillerini gösterdik. Bol miktarda alıştırma sunduk. Yazım kurallarına, zaman zarflarına ve dikkat edilmesi gereken istisnalara değindik.

Bu rehberi kullanarak bol bol pratik yapabilirsiniz. Özellikle günlük hayatınızda yaptığınız faaliyetleri bu zaman kipiyle ifade etmeye çalışın. Bir yerden sonra, “What are you doing?” sorusuna anlık reaksiyon gösterebileceğinizi, “I am reading a book.” gibi cümleleri doğal şekilde kurabildiğinizi fark edeceksiniz.

15. Kaynaklar

  • Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) 5. Sınıf İngilizce Ders Kitabı
  • Cambridge Dictionary (Online)
  • British Council LearnEnglish Websites
  • BBC Learning English
  • OpenStax English Grammar Resources

Bu kaynaklar, daha fazla egzersiz yapmak ve dil bilgisi konusunda derinlere inmek isteyenler için oldukça faydalıdır. Unutmayın, dil öğrenmede asıl başarı bol pratik, düzenli tekrar ve kendi hatalarınızı düzeltme sürecinden gelir.

Umarım bu kapsamlı anlatım, 5. sınıf İngilizce şimdiki zaman konusunu tam anlamıyla kavramanıza yardımcı olmuştur. Hem yazılı hem sözlü performansınızda daha iyi cümleler kurabilirsiniz.

@Aysun_Ozer_Karakutuk