3. ÜNİTE: KUVVETİN CİSİMLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
DÜŞÜNELİM
Soru: Oyun hamurlarını kullanarak harika şekiller, modeller yapabilirsiniz. Peki oyun hamurunu şekillendirirken hangi hareketleri yapıyorsunuz?
Örnek cevap / çözüm yolu:
Oyun hamurunu şekillendirirken ellerimizle bastırma, yuvarlama, sıkma, çekme, uzatma ve bükme gibi hareketler yaparız. Bu hareketlerle hamura dışarıdan bir kuvvet uygulayarak ona istediğimiz şekli veririz.
KUVVET VE HAREKET İLİŞKİSİ
- Canlı ve Cansız Varlıklar: Canlılar hareket edebilmek için dışarıdan bir kuvvete ihtiyaç duymazlar. Örneğin öğrencinin tahtaya kalkması, kuşların daldan dala uçması veya bitkilerin yapraklarını güneşe çevirmesi kendiliğinden gerçekleşir. Cansız varlıkların hareket edebilmesi için ise dışarıdan bir kuvvet uygulanması gerekir.
- Görsel 3.1 — İtme Kuvveti: Tekerlekli sandalyeyi ileri doğru sürmek veya kapıyı kapatmak bir itme kuvvetidir.
- Görsel 3.2 — Çekme Kuvveti: Oyuncak arabayı çekmek veya çekmeceyi açmak bir çekme kuvvetidir.
Kuvvetin Cisimler Üzerindeki Etkileri Şeması:
- Kuvvetin Hızlandırıcı Etkisi
- Kuvvetin Yavaşlatıcı Etkisi
- Kuvvetin Yön Değiştirici Etkisi
- Kuvvetin Şekil Değiştirici Etkisi
ARAŞTIRALIM
Soru: İtme ve çekme kuvvetlerinin günlük hayatta nerelerde kullanıldığını araştırınız. Araştırma sonuçlarını arkadaşlarınızla paylaşınız.
Örnek cevap / çözüm yolu:
İtme Kuvvetinin Kullanıldığı Yerler:
- Kapıyı kapatmak için ileri doğru bastırmak.
- Alışveriş arabasını markette ileri doğru sürmek.
- Topa vurarak ileri göndermek.
- Duvardaki elektrik düğmesine basmak.
Çekme Kuvvetinin Kullanıldığı Yerler:
- Masanın çekmecesini açmak için kendimize doğru çekmek.
- Okul çantasının fermuarını açmak.
- Bayrağı direğe çekmek için ipini çekmek.
- Çorabı ayağımıza giyerken yukarı doğru çekmek.
İtme ve çekme kuvvetlerine kendi odandan hangi örnekleri eklemek istersin?
Kitap cevapları