1. Duyu Organlarının Önemi — Beraber Yapalım
Uygulama Kartları ve Gözlem Çözüm Yolları
1. Kart Görevi: Burnunuzu kapatınız. Grup arkadaşınızın koklattığı baharatın kokusunu almaya çalışınız.
- Örnek Çözüm Yolu / Gözlem: Burun kapatıldığında kokuyu almak imkânsız hâle gelir. Baharatın kokusunu duyamadığımız için nane mi yoksa kekik mi olduğunu ayırt edemeyiz.
2. Kart Görevi: Kumaş parçası ile gözünüzü kapatınız. Gözünüz kapalı iken defterinize adınızı yazmaya çalışınız.
- Örnek Çözüm Yolu / Gözlem: Gözlerimiz kapalıyken harfleri düzgün yazmak, satırı takip etmek ve hizalamak zorlaşır. Yazımız eğri büğrü olabilir.
3. Kart Görevi: İki bardak sudan hangisinin şekerli olduğunu suyun tadına bakmadan tahmin ediniz.
- Örnek Çözüm Yolu / Gözlem: İki bardaktaki su da şeffaf ve renksiz göründüğü için bakarak şekerli olanı ayırt edemeyiz. Mutlaka tatma duyumuzu (dilimizi) kullanmamız gerekir.
4. Kart Görevi: Arkadaşınızın sessizce söylediklerini anlamaya çalışınız.
- Örnek Çözüm Yolu / Gözlem: Arkadaşımız ses çıkarmadan konuştuğunda işitme duyumuzu kullanamayız. Sadece dudak hareketlerine bakarak ne söylediğini anlamakta zorlanırız.
5. Kart Görevi: Topu sıranızın üzerinde dokunmadan hareket ettiriniz.
- Örnek Çözüm Yolu / Gözlem: Dokunma duyumuzu ve elimizi kullanmadan topu hareket ettiremeyiz (üfleme gibi ekstra bir kuvvet uygulamadıkça sadece bakarak top hareket etmez).
Etkinlik Değerlendirme Soruları ve Cevapları
Soru 1: Kartlarda yazan görevleri uygularken zorlandınız mı? Neden?
- Cevap: Evet, zorlandık. Çünkü duyu organlarımızın kullanımını engellediğimizde (gözü kapatmak, burnu tutmak, tat almamak veya sesi duymamak) çevremiz hakkında bilgi almamız kısıtlandı. Bu yüzden normalde çok kolay yaptığımız işleri yapmakta güçlük çektik.
Soru 2: Kartlardaki görevler hangi duyu organı ile ilgilidir? Bu duyu organınızın olmadığını düşününüz. Hayatınız sizce nasıl olurdu?
-
Cevap:
- 1. Kart: Burun (Koklama duyusu) ile ilgilidir. Burnumuz olmasaydı çevremizdeki güzel kokuları alamaz, gaz sızıntısı veya yanık gibi tehlikeli durumları fark edemezdik.
- 2. Kart: Göz (Görme duyusu) ile ilgilidir. Gözlerimiz olmasaydı etrafımızdaki varlıkları, renkleri göremez ve bağımsız hareket etmekte çok zorlanırdık.
- 3. Kart: Dil (Tatma duyusu) ile ilgilidir. Dilimiz olmasaydı besinlerin tatlarını (tatlı, tuzlu, acı, ekşi) anlayamazdık.
- 4. Kart: Kulak (İşitme duyusu) ile ilgilidir. Kulaklarımız olmasaydı insanlarla iletişim kurmakta ve çevredeki sesli uyarıları (araba kornası vb.) duymakta zorlanırdık.
- 5. Kart: Deri / El (Dokunma duyusu) ile ilgilidir. Dokunma duyumuz olmasaydı nesnelerin sıcaklığını, soğukluğunu, sertliğini veya yumuşaklığını hissedemezdik.
Sonuç: Duyu organlarımız hayatımızı kolaylaştırır, çevremizi algılamamızı ve kendimizi korumamızı sağlar. Duyu organlarımız olmasaydı yaşamımız çok zorlaşırdı.