2009 ÖSS: Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı (AOBP) – Türkiye Çapında Çan Eğrisine Göre Hesaplama
Soru:
Türkiye genelinde AOBP nasıl hesaplanır? Çan eğrisine (normalleştirme) göre AOBP (Ağırlıklı OBP) formülü nedir?
1. Türkiye Geneline Göre AOBP Hesaplama – Çan Eğrisi Normalizasyonu
2009 ÖSS’de, AOBP (Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı), her öğrencinin OBP’sinin tüm Türkiye’deki adaylar arasında adil ve standart bir dağılıma oturtulması için çan eğrisi (normal dağılım, min-maks normalizasyon) metodu uygulanır. Bu yöntem, düşük OBP’yi yukarı, yüksek OBP’yi aşağı çekerek adil rekabet sağlar.
Kullanılan Temel Formül:
AOBP = 50 + \left( \frac{OBP - OBP_{min}}{OBP_{max} - OBP_{min}} \right) \times 50
Burada:
- OBP : Sizin Ortaöğretim Başarı Puanınız (ör: 57.531)
- OBP_{min} : O yıl Türkiye’deki en düşük (dip) OBP (ör: ~40 olabilir)
- OBP_{max} : O yıl Türkiye’deki en yüksek (tepe) OBP (hep 100 değil, ancak genellikle 100’e yakın)
- 50: Minimum AOBP, 100: Maksimum AOBP
2. Adım Adım AOBP Hesaplama (Türkiye Çan Eğrisiyle)
Örnek Değerler:
- OBP’niz: 57.531
- OBPmin: 40
- OBPmax: 100
Adım 1: OBP farkını hesaplayın
OBP - OBP_{min} = 57.531 - 40 = 17.531
Adım 2: Türkiye geneli OBP aralığını bulun
OBP_{max} - OBP_{min} = 100 - 40 = 60
Adım 3: Normalized relative score
\frac{17.531}{60} = 0.2922
Adım 4: 50 ile çarpıp 50 ekleyin
0.2922 \times 50 = 14.61 \\
14.61 + 50 = 64.61
Sonuç:
Türkiye genelinde AOBP = 64.61 olur (OBPmin ve OBPmax değişirse sonuç değişir).
3. Neden Çan Eğrisi Kullanılır?
- Her okulun not dağılımı (örneğin puan şişkinliği veya kıtlığı) Türkiye genelindeki adaylarla adilce karşılaştırılsın diye, herkesin OBP’si aynı aralığa çekilir.
- Böylece, en yüksek OBP olan kişi 100, en düşük olan kişi 50 AOBP alır; diğer herkes min–max aralığına, OBP’sine oranla dağıtılır.
- “Çan eğrisi” terimi burada “normalleştirilmiş dağılım” anlamında kullanılır; gerçek bir Gauss eğrisi değil, yüzde tavanı 100, tabanı 50 ile çakılı doğrusal bir dönüştürmedir.
4. Kısa Tabloyla Açıklama
| OBP | AOBP (Türkiye genelinde) |
|---|---|
| OBPmin | 50 |
| OBPmax | 100 |
| Ara değer | 50 + \left( \frac{OBP - OBP_{min}}{OBP_{max} - OBP_{min}} \right) \times 50 |
5. Ekstra Bilgi & Uyarı
- Her yılın OBP_{min} ve $OBP_{max}$’ı değişebilir.
- Okulunuz aşırı düşük ya da yüksek OBP çıkarıyorsa, Türkiye geneline göre AOBP’niz ciddi sapma gösterebilir.
- Bazı üst düzey okullar için (fen lisesi, Anadolu), sistemden ötürü aralıktaki katsayılar daha sıkıştırılmış olabilir.
- AOBP hesaplamanızı öğrenmek için 2009 Türkiye geneli OBPmin ve OBPmax değerlerine ulaşın veya e-devlet/YÖK Atlas/Okul müdürlüğünden yılınıza özel öğrenin.
Sonuç:
Türkiye genelinde AOBP hesaplaması, OBP’nizin tüm adayların puan aralığına orantılı oturtulmasıdır.
Formül:
AOBP = 50 + \left( \frac{OBP - OBP_{min}}{OBP_{max} - OBP_{min}} \right) \times 50
Kaynaklar:
- ÖSYM 2009 Kılavuzu
- 2009 YDS İngilizce Standart Puan ve AOBP Tabloları (Forum Bağlantısı)