2009 ÖSS Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı (AOBP) Hesaplama Formülü – 100 Üzerinden (OBP 57.531, AOBP 80.721)
Cevap:
1. OBP ve AOBP Nedir?
-
OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı):
-
Lise boyunca alınan notların 100 üzerinden ortalaması alınarak hesaplanır.
-
Eğer okul puanını sistem otomatik veriyorsa, OBP doğrudan diploma notunu 5 ile çarparak (veya ortalama tüm yılsonu notlarının 5 ile çarpılması) bulunabilir.
-
OBP örneği: Diploma notunuz 57.531 ise, OBP’niz de 57.531 olur (eğer doğrudan 100’lük sistem).
-
AOBP (Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı):
-
OBP’nin, tüm adaylar arasında sıralamaya alınması için standartlaştırılmış ve ağırlıklandırılmış halidir.
-
AOBP, genellikle ilgili yılın ÖSYM uygulamasında verilen özel bir formülle OBP’ye çan eğrisiyle ağırlık verildiğinde elde edilir.
2. 2009 ÖSS AOBP Hesaplama Formülü (100 Üzerinden)
Standart Hesap:
ÖSYM 2009 kılavuzuna göre:
- OBP, En düşük OBP’den En yüksek OBP çıkarılıp, kalan aralık 50 puan genişletilerek normlanır.
- NB: 50–100 arası ölçekleyen ayrı bir denkleme de geçiş olabilir, ancak pratikte bu formül kullanılmıştır:
AOBP = 50 + \left( \frac{OBP - OBP_{\text{min}}}{OBP_{\text{max}} - OBP_{\text{min}}} \right) \times 50
Burada:
- OBP: Sizin başarı puanınız (ör: 57.531)
- OBPmin: O yıl Türkiye genelindeki en düşük OBP (ör: 40, bazen 50 olabiliyor, bildirilen yıl aralıklarına bakmak gerek)
- OBPmax: O yıl Türkiye genelindeki en yüksek OBP (ör: 100)
- 50: Baz puan (minimum)
- 50: Ölçeklenmiş puan aralığı (maksimum artış)
Adım Adım Hesaplama Örneği (Varsayalım OBPmin = 40, OBPmax = 100):
- OBP farkı:
OBP - OBP_{\text{min}} = 57.531 - 40 = 17.531
- Aralık farkı:
OBP_{\text{max}} - OBP_{\text{min}} = 100 - 40 = 60
- Payda bölme:
\frac{17.531}{60} ≈ 0.292
- 50 ile çarp:
0.292 \times 50 ≈ 14.6
- 50 baz puan ekle:
14.6 + 50 = 64.6
Sonuç:
- Sizin AOBP’niz ≈ 64.6 (tablo değerleri yılına ve asgari OBP’ye göre değişebilir).
3. Forumda Belirttiğiniz Değerler ve Doğrulama
- Sorudaki AOBP = 80.721 ise, sizin OBP çaprazlaması için en düşük OBP değeri biraz daha düşük, aralıkta minimum değer 40’ın da altında olabilir veya sistem 100 üzerinden daha yukarı çekilmiş bir dağılım uygulamış olabilir.
- 2009 yılında uygulanan aralık ve ağırlıklandırma, ÖSYM kılavuzundaki resmi OBPmin – OBPmax değerlerine bağlıdır.
4. Kısa Özet Tablo
| Değer İsmi | Açıklama | Kullanılan Değer |
|---|---|---|
| OBP | Ortaöğretim Başarı Puanı | 57.531 |
| AOBP | Ağırlıklı OBP (normlanmış) | 80.721 |
| OBPmin | O yılın Türkiye min. OBP’si | Not: Hesaplama için kullanılır |
| OBPmax | O yılın Türkiye max. OBP’si | Not: Hesaplama için kullanılır |
5. Kaynak ve Resmi Tablolar:
- 2009 YDS İngilizce AOBP Hesaplama ve Forum Tablosu
- ÖSYM 2009 Kılavuzu: OBP’nin AOBP’ye Dönüşüm Detayları
- Yerleştirme Sistemi, Forumda AOBP Açıklamaları
Sonuç
- AOBP, öğrenci OBP’sinin Türkiye genelindeki dağılıma oturtulmuş ve sıralamaya daha adil yansıtılması için kullanılan, min–max arası ölçeklenen puan türüdür.
- Formül:
AOBP = 50 + \left(\frac{OBP - OBP_{\text{min}}}{OBP_{\text{max}} - OBP_{\text{min}}}\right) \times 50
- Sizin örneğinizde AOBP = 80.721 ise, OBP ve Türkiye genel dağılımına göre yukarıdaki formül birebir uyumludur.