Soru:
Angaryaların yoğun iş sağlığı ve güvenliği ile hangi büyük ikaz işaretleri arasında bağlantısı vardır?
Cevap:
Soruda verilen ifadeye ve görseldeki seçeneklere göre, iş sağlığı ve güvenliği ile bağdaştırılabilecek büyük ikaz işareti seçenekleri değerlendirilmelidir:
- Karbon monoksit
- Bakteriler
- İş temposu
- İş yükü
Çözüm:
Angaryalar genellikle çalışanlara gereksiz veya aşırı yükler yükleyerek onların iş sağlığı ve güvenlik durumlarını tehlikeye atabilir. Bu durumda iş yükü ve yoğun iş temposu, iş sağlığını doğrudan etkileyen unsurlardır. Ayrıca, karbon monoksit ve bakteriler çevresel risk faktörleri olsa da, angaryalar ile dolaylı ilişkiye sahiptir ve genellikle fiziksel iş yükü veya temposu ile doğrudan bağlantılı değildir.
Doğru Cevap: “İş temposu” ve “İş yükü” seçeneği olabilir.
Tablo ile Özet:
| Seçenek | Angarya ile Bağlantı Durumu |
|---|---|
| Karbon monoksit | Dolaylı bağlantı. Angarya ile genelde doğrudan bağlantısı yok. |
| Bakteriler | Çevresel risk faktörü. Ancak doğrudan angarya ile ilişkisi yok. |
| İş temposu | Doğrudan bağlantı. Çalışanların iş sağlığını etkiler. |
| İş yükü | Doğrudan bağlantı. Yoğun iş yükü, sağlık ve güvenliği riske sokar. |
Bu iki doğru seçenek angaryalar ve iş sağlığı bağlantısında birbiriyle ilişkili olabilir.
Soru: “Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliğini tehlikeye sokan temel çevresel etkenlerden biridir?”
Görülen şıklar:
• Karbon monoksit
• Bakteriler
• İş temposu
• İş yükü
Cevap: Karbon monoksit
İçindekiler
1. Soruyu Anlama
Bu soru, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) konularında önemli olan “çevresel etkenler” arasından tehlike oluşturan bir etkeni seçmemizi istiyor. Soru “temel çevresel etkenler” ifadesiyle özellikle kimyasal, fiziksel veya biyolojik tehlikelerden bahsediyor olabilir.
2. Temel Çevresel Etkenler ve Tehlikeler
İş sağlığı ve güvenliği alanında “çevresel etkenler” genellikle aşağıdaki kategorilere ayrılır:
- Kimyasal Etkenler: Gazlar, buharlar, tozlar, dumanlar vb.
- Fiziksel Etkenler: Gürültü, titreşim, ısı, radyasyon vb.
- Biyolojik Etkenler: Virüsler, bakteriler, mantarlar vb.
- Ergonomik/Psikososyal Etkenler: İş yükü, iş temposu, vardiya sistemi, çalışma saatleri vb.
Sorudaki “temel çevresel” ifadesi çoğu zaman kimyasal, fiziksel veya biyolojik riskleri çağrıştırır.
3. Neden Karbon Monoksit?
- Karbon monoksit (CO), yanma proseslerinin eksik gerçekleşmesi sonucu açığa çıkan, renksiz ve kokusuz, son derece tehlikeli bir gazdır.
- İnsan vücudunda kandaki hemoglobine bağlanarak oksijen taşınmasını engeller ve “sessiz katil” olarak bilinir.
- Üretim tesisleri, kazan daireleri, endüstriyel fırınlar, araç egzozları gibi birçok kaynakta karbon monoksit bulunabilir.
- Tam da bu nedenle karbon monoksit, iş yerlerinde sıkı bir şekilde takip edilmesi gereken kimyasal bir tehlikedir.
4. Benzer Seçeneklerin Analizi
- Bakteriler: Elbette bakteriler de biyolojik etken olarak bir risk unsuru taşıyabilir; ancak soruda “temel çevresel etken” denince kimyasal/fiziksel faktörler daha öndedir. Yine de çalışan sağlığı açısından bakteriler de önemli bir risktir.
- İş temposu ve İş yükü: Bunlar psikososyal veya ergonomik risk faktörlerindendir. Çevresel risk olarak tanımlamaktansa çalışma biçimiyle ilişkili riskler şeklinde sınıflandırılırlar.
Demek ki soru “temel çevresel etken” ifadesiyle genellikle kimyasal veya fiziksel bir tehlikeyi aradığı için doğru cevap karbon monoksittir.
5. Özet Tablo
| Seçenek | Kategori | Çevresel Uzmanlık Alanı | Örnek Tehlike Düzeyi |
|---|---|---|---|
| Karbon monoksit | Kimyasal Etken | Çevresel/Kimyasal Tehlike | Çok Tehlikeli (Zehirleyici) |
| Bakteriler | Biyolojik Etken | Biyolojik Sağlık Riski | Orta/Değişken |
| İş temposu | Psikososyal Etken | Ergonomik/Psikolojik Tehlike | İş stresi, tükenmişlik |
| İş yükü | Psikososyal Etken | Ergonomik/Psikolojik Tehlike | İş kazalarına dolaylı etki |
6. Sonuç ve Özet
İş sağlığı ve güvenliği açısından çevresel etken denince çoğu zaman gürültü, titreşim, ısı, gazlar gibi unsurlar akla gelir. Bakteriler de biyolojik bir risk olmakla birlikte, temel kimyasal/fiziksel risklere kıyasla mevzuatlarda genelde “biyolojik risk etkeni” olarak ayrıca incelenir. İş yükü ve iş temposu ise PSİKOSOSYAL risk grubu içindedir. Bu nedenle “en temel çevresel etken” kavramı, soruya uygun şekilde karbon monoksiti işaret eder.
Doğru cevap: Karbon monoksit