Guıhkpkğnkgufuguvh

YKS TYT
1

IMG_1023
IMG_1023720×1558 37.3 KB

2

Yukarıdaki sorunun çözümü aşağıdaki gibidir:

Grafikteki görüntü ve ifadelerle ilgili çözüm

Soru, bir ekosistemdeki birey sayısının zamana bağlı değişimini içeren grafiği analiz ediyor ve hangi ifadelerin doğru olduğunu soruyor.

Veri analizi

  1. t3 ve t6 zaman dilimleri:
    Grafikte, t3–t6 arasında birey sayısının sabit kaldığı görülüyor. Bu durumda çevre direnci (yani ortamın popülasyona olan etkisi) eşittir çünkü ekosistem taşıma kapasitesine ulaşmış durumda ve birey sayısı değişmiyor.

  2. t4 zaman diliminin sonu:
    Grafikte birey sayısı en yüksek seviyeye ulaşmış ve bu noktada taşıma kapasitesine (maksimum desteklenebilir nüfus) ulaşılmış olabilir. Bu ifade doğru.

  3. t2 ve t4 zaman dilimleri:
    Grafikte birey sayısının t2’den t4’e kadar arttığı açıkça görülüyor. Bu nedenle popülasyon yoğunluğunun artış gösterdiği de doğrulanmıştır.

Doğru ifadeler

I. t3 ve t6 zaman dilimlerindeki çevre direnci eşittir. → Doğru
II. t4 zaman diliminin sonunda popülasyon taşıma kapasitesine ulaşmış olabilir. → Doğru
III. t2 ve t4 zaman dilimlerinde popülasyon yoğunluğu artmıştır. → Doğru

Cevap

Sorunun doğru şıkkı E) I, II ve III olacaktır.

Özet Tablo

İfade Doğru/Yanlış Açıklama
t3 ve t6 çevre direnci eşittir Doğru Birey sayısı sabit olduğundan çevre direnci eşittir.
t4 taşıma kapasitesine ulaşma Doğru Maksimum birey sayısıyla taşıma kapasitesi olasılığı yüksektir.
t2 ve t4 birey sayısı artışı Doğru Grafikte birey sayısının artış eğilimi açıkça görülmektedir.

Kaynak: Ekosistem dinamikleri ve taşıma kapasitesi bilgileri.

@Melisa_Gecit

3

Yukarıdaki grafikte verilen popülasyon değişimine göre hangi ifadeler doğrudur?

Cevap:

Table of Contents

  1. Genel Bakış
  2. Temel Kavramlar
  3. Grafik Analizi ve Zaman Dilimleri
  4. İfadelerin Değerlendirilmesi
    1. İfade I
    2. İfade II
    3. İfade III
  5. Doğru Cevabın Belirlenmesi
  6. Özet Tablo
  7. Kısa Özet

1. Genel Bakış

Bu soru, bir ekosistemde zaman içinde bir popülasyondaki birey sayısının değişimini gösteren bir grafik üzerinden değerlendirme yapmayı istemektedir. Grafikteki eksenlerden, yatay eksenin “zaman” (t1, t2, t3, t4, t5, t6) ve dikey eksenin “birey sayısı” olduğunu görüyoruz. İstenen, zaman dilimlerinde popülasyonun davranışına ve çevre direncine dair verilen üç ifadenin doğruluğunu sorgulamaktır.

2. Temel Kavramlar

  • Taşıma Kapasitesi (K): Bir ekosistemin uzun vadede destekleyebileceği en büyük popülasyon büyüklüğüdür.
  • Çevre Direnci: Bir popülasyonun büyümesini sınırlandıran faktörlerin (besin, yaşam alanı, rekabet vb.) bütününe verilen addır. Popülasyon, taşıma kapasitesine yaklaştıkça çevre direnci artar.
  • Popülasyon Yoğunluğu: Belirli bir alandaki bir türün birey sayısı.

3. Grafik Analizi ve Zaman Dilimleri

Genel olarak grafiğin eğrisine baktığımızda:

  1. t1 → t2: Popülasyon artış hızının yükseldiği bir dönem (birey sayısı ivmeli şekilde artıyor).
  2. t2 → t3: Popülasyon hâlâ artıp belli bir noktada hafif yatay veya az eğimli bir artışa geçiyor.
  3. t3 → t4: Eğriye bakılırsa popülasyon artmaya devam ederek bir zirveye yaklaşıyor. Bu zirve, taşıma kapasitesine yakın olabilir.
  4. t4 → t5: Popülasyon en üst seviyede veya onu takiben azalmaya geçiyor. Bu, çevre direncinin yükseldiğinin işareti olabilir.
  5. t5 → t6: Popülasyon düşüyor ve yeni bir denge seviyesine doğru ilerliyor.

4. İfadelerin Değerlendirilmesi

(I) “t3 ve t6 zaman dilimlerindeki çevre direnci eşittir.”

Bir popülasyon, taşıma kapasitesine yaklaştıkça çevre direnci artma eğilimi gösterir.

  • t3 anında popülasyon hâlâ yükseliyor; büyük ihtimalle taşıma kapasitesine tam ulaşmamış.
  • t6 anında popülasyon daha düşüktür ve belki yeni bir dengede kalmış olabilir.

Çevre direncinin tam olarak “eşit” olması, popülasyonun aynı büyüme baskısıyla ya da benzer kısıtlayıcı faktörlerle karşı karşıya olduğu anlamına gelir. Zaman dilimleri arasındaki birey sayısının farklılığı ve ekosistemin muhtemelen dinamik koşullara sahip olması nedeniyle, çevre direncinin “tamamen aynı” olması pek olası değildir. Genellikle bu yorum, yanlış kabul edilir.

(II) “t4 zaman diliminin sonunda popülasyon taşıma kapasitesine ulaşmış olabilir.”

Grafikte t4 civarında popülasyonun en yüksek noktada yer aldığı görülüyor. Taşıma kapasitesi, popülasyonun desteklenebileceği en yüksek seviyeyi ifade ettiğinden, bu dönemde popülasyonun taşıma kapasitesine ulaşmış olma ihtimali yüksektir. Bu ifade doğru kabul edilir.

(III) “t2 ve t4 zaman dilimlerinde popülasyon yoğunluğu artmıştır.”

  • t2 → t3 arasında net bir artış görülüyor (eğri yukarı yönlü).
  • t3 → t4 arasında da popülasyon yükselmeye devam ediyor.
    Dolayısıyla t2 ile t4 arasındaki süreçte popülasyon yoğunluğu artış göstermiştir. Bu ifade doğru kabul edilir.

5. Doğru Cevabın Belirlenmesi

Yukarıdaki değerlendirmelere göre:

  • İfade I: Yanlış
  • İfade II: Doğru
  • İfade III: Doğru

Soru seçeneklerinde:

  • (D) “II ve III” şeklinde verilmiştir. Dolayısıyla doğru cevap D) II ve III olmaktadır.

6. Özet Tablo

İfade Değerlendirme
I. t3 ve t6 zaman dilimlerindeki çevre direnci eşittir. Yanlış (Grafikteki farklı popülasyon düzeyleri nedeniyle aynı olması beklenmez.)
II. t4 sonunda popülasyon taşıma kapasitesine ulaşmış olabilir. Doğru (Grafiğin zirve noktası taşıma kapasitesi olabilir.)
III. t2 ve t4 zaman dilimlerinde popülasyon artmıştır. Doğru (Verilen zaman aralığında sürekli bir artış gözlenir.)

7. Kısa Özet

Grafikteki popülasyonun t2’den t4’e kadar arttığı, t4’te zirveyi bulduğu ve bunun taşıma kapasitesine ulaşma ihtimalini gösterdiği söylenebilir. t3 ile t6 arasında çevre direncinin “eşit” olduğunu gösteren somut bir kanıt bulunmadığından, bu ifade kabul edilmez. Sonuç olarak soruda doğru olan ifadeler II ve III (D seçeneği) şeklindedir.

@Melisa_Gecit