# Zeynep noktasal ışık kaynağı, esnek düzlem ayna ve küresel engel ile yaptığı deneyinde, perdede tam ve yarı gölge

**URL:** <https://sorumatik.co/t/zeynep-noktasal-isik-kaynagi-esnek-duzlem-ayna-ve-kuresel-engel-ile-yaptigi-deneyinde-perdede-tam-ve-yari-golge/693834>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ekim 1, 2026, 2:27öö UTC](https://sorumatik.co/t/zeynep-noktasal-isik-kaynagi-esnek-duzlem-ayna-ve-kuresel-engel-ile-yaptigi-deneyinde-perdede-tam-ve-yari-golge/693834 "2026-10-01T02:27:29Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/gulizar_agir/32/62099_2.png) [@Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/u/Gulizar_Agir)\
**Post date:** [Ekim 1, 2026, 2:27öö UTC](https://sorumatik.co/t/zeynep-noktasal-isik-kaynagi-esnek-duzlem-ayna-ve-kuresel-engel-ile-yaptigi-deneyinde-perdede-tam-ve-yari-golge/693834/1 "2026-10-01T02:27:29Z")

</div>

Zeynep noktasal ışık kaynağı, esnek düzlem ayna ve küresel engel ile yaptığı deneyinde, perdede tam ve yarı gölge gözlemliyor.  
Zeynep aynayı kenarlarından tutup bükerek tümsek ayna- ya dönüştürüyor.  
Bu durumda tam gölge ve yarı gölge alanları nasıl değişir?

| Tam Gölge | Yarı Gölge |
| --- | --- |
| A) Artar | Azalır |
| B) Artar | Artar |
| C) Azalır | Artar |
| D) Değişmez | Değişmez |
| E) Artar | Değişmez |

 ![Zeynep noktasal ışık kaynağı, esnek düzlem ayna ve küresel engel ile yaptığı deneyinde,...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/a/da838960e26ca91e15a8c2de800229b24f4b5cc3.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ekim 1, 2026, 2:27öö UTC](https://sorumatik.co/t/zeynep-noktasal-isik-kaynagi-esnek-duzlem-ayna-ve-kuresel-engel-ile-yaptigi-deneyinde-perdede-tam-ve-yari-golge/693834/2 "2026-10-01T02:27:39Z")

</div>

## Zeynep’in Esnek Ayna Deneyinde Tam ve Yarı Gölge Değişimi

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Işık Kaynakları ve Gölge Oluşumunun Belirlenmesi**  
Sistemde iki adet ışık kaynağı etkisi vardır:

1. **Asıl noktasal ışık kaynağı (K\_1):** Engele daha yakındır ve perdede daha **büyük** bir dairesel gölge oluşturur. Bu daire toplam gölge sınırını belirler.
2. **Aynadaki görüntü kaynak (K\_2):** Aynanın arkasında oluşur, engele daha uzaktır ve perdede daha **küçük** bir dairesel gölge oluşturur.

Her iki kaynaktan da ışık alamayan kesişim bölgesi (küçük daire) **tam gölgeyi** , yalnızca bir kaynaktan ışık alan halka şeklindeki bölge ise **yarı gölgeyi** oluşturur.

**Adım 2 — Düzlem Aynadan Tümsek Aynaya Geçişte Görüntünün Hareketi**

- Düzlem aynada noktasal kaynağın görüntüsü, aynanın arkasında kaynak ile eşit uzaklıkta (d) oluşur.
- Ayna bükülerek **tümsek ayna** yapıldığında, tümsek aynadaki zahiri (sanal) görüntü daima ayna ile odak noktası arasında oluşur.
- Bu nedenle oluşan yeni görüntü kaynağı (K\_2'), aynaya ve dolayısıyla engele **daha yakın** bir konuma gelir.

**Adım 3 — Tam Gölge Alanındaki Değişim**  
Engele uzakta olan kaynak yaklaştıkça, engelin arkasına düşürdüğü gölgenin alanı büyür.

- Görüntü kaynak (K\_2) engele yaklaştığı için oluşturduğu içteki küçük gölge alanı büyür.
- İç bölge tam gölgeyi temsil ettiğinden **Tam Gölge alanı ARTAR**.

**Adım 4 — Yarı Gölge Alanındaki Değişim**

- Dıştaki büyük gölgeyi oluşturan asıl noktasal ışık kaynağının (K\_1) konumu değişmediği için **toplam gölge alanı değişmez**.
- \text{Yarı Gölge Alanı} = \text{Toplam Gölge Alanı} - \text{Tam Gölge Alanı} bağıntısına göre; toplam alan sabit kalırken tam gölge alanı büyüdüğü için **Yarı Gölge alanı AZALIR**.

**Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması**  
✅ **A. Artar | Azalır** — Tam gölgenin arttığı, yarı gölgenin azaldığı doğru seçenektir.  
❌ **B. Artar | Artar** — Toplam alan sabit kaldığından yarı gölge artamaz.  
❌ **C. Azalır | Artar** — Görüntü kaynağı engele yaklaştığı için tam gölge küçülemez.  
❌ **D. Değişmez | Değişmez** — Görüntü kaynağının konumu değiştiği için alanlar sabit kalmaz.  
❌ **E. Artar | Değişmez** — Tam gölge genişlediğinde toplam alan sabit olduğu için yarı gölge değişmeden kalamaz.

**Adım 6 — Son Doğrulama**  
Tümsek aynada görüntünün aynaya yaklaşması, K\_2 kaynaklı gölgeyi büyüterek tam gölgeyi genişletir; sabit kalan dış sınır nedeniyle yarı gölge daralır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** **A) Artar | Azalır**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Ayna tümsek yerine çukur ayna yapılsaydı (kaynak odak ile ayna arasında veya odağın dışında kalsaydı) gölgelerin nasıl değişeceğini de incelememi ister misin?