# Yeni Müfredat Oran Orantı Ters ve Doğru Orantı Problemleri Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

**URL:** <https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689480>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 1:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689480 "2026-08-12T13:03:20Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689480/1 "2026-08-12T13:03:20Z")

</div>

Yeni Müfredat Oran Orantı Ters ve Doğru Orantı Problemleri Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689480/2 "2026-08-12T13:03:34Z")

</div>

## Yeni Müfredat Oran Orantı, Ters ve Doğru Orantı Problemleri

### Önemli Noktalar

- **Doğru Orantı:** İki çokluktan biri artarken diğerinin de aynı oranda artması veya biri azalırken diğerinin de aynı oranda azalması durumudur (\frac{y}{x} = k).
- **Ters Orantı:** İki çokluktan biri artarken diğerinin aynı oranda azalması veya biri azalırken diğerinin aynı oranda artması durumudur (x \cdot y = k).
- **Orantı Sabiti (k):** Orantıdaki iki değişken arasındaki değişmeyen matematiksel bağıntıyı ifade eden sabit değerdir.

**Oran-orantı** , matematiksel niceliklerin birbiriyle olan ilişkisini inceleyen temel bir konudur. **Doğru orantı** , çoklukların aynı yönde ve eşit oranda değiştiği durumları ifade ederken; **ters orantı** , çoklukların zıt yönde değiştiği durumları kapsar. Yeni müfredat (Milli Eğitim Bakanlığı ortaokul matematik ders programı) kapsamında hazırlanan boşluk doldurma ve eşleştirme testleri, öğrencilerin bu kavramları ezberlemeden, sabit **orantı katsayısı (k)** mantığıyla anlamasını sağlar.

* * *

### İçindekiler

1. [Doğru ve Ters Orantı Temel Kavramları](#dogru-ve-ters-oranti-kavramlari)
2. [Boşluk Doldurma Testi ve Çözüm Adımları](#bosluk-doldurma-testi)
3. [Eşleştirme Testi ve Çözüm Mantığı](#eslestirme-testi)
4. [Doğru Orantı ile Ters Orantı Karşılaştırması](#karzilastirma-tablosu)
5. [Özet Tablo ve Pratik İpuçları](#ozet-tablo)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#sikca-sorulan-sorular)

* * *

## Doğru ve Ters Orantı Temel Kavramları

Ortaokul 7. sınıf matematik müfredatının en önemli konularından biri olan orantı kavramında, değişkenler arasındaki ilişkinin türünü doğru tespit etmek problemin çözümü için ilk adımdır.

### 1. Doğru Orantı Mantığı

a ve b gibi iki değişken doğru orantılı ise, bölümleri sabittir:

\frac{a}{b} = k

Burada k, **orantı sabiti** olarak adlandırılır. Örneğin; satın alınan elma miktarı arttıkça ödenen toplam tutar da aynı oranda artar.

> 💡 **İpucu:** Doğru orantı sorularında çapraz çarpım (içler-dışlar çarpımı) yapılır:
> 
> \frac{a}{b} = \frac{c}{d} \implies a \cdot d = b \cdot c

### 2. Ters Orantı Mantığı

x ve y gibi iki değişken ters orantılı ise, çarpımları sabittir:

x \cdot y = k

Örneğin; bir işi yapan işçi sayısı arttıkça, işin tamamlanma süresi aynı oranda azalır.

> ⚠ **Uyarı:** Ters orantı problemlerinde çapraz çarpım değil, karşılıklı (düz) çarpım yapılır:
> 
> a \cdot b = c \cdot d

* * *

## Boşluk Doldurma Testi ve Çözüm Adımları

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun matematiksel kavramlarla doldurunuz:

### Soru Seti

1. İki niceliğin birbirine bölünerek karşılaştırılmasına **`...........`** denir.
2. Doğru orantılı iki çokluğun **`...........`** her zaman sabittir.
3. Ters orantılı iki çokluğun **`...........`** her zaman sabittir.
4. x ile y ters orantılıdır. x = 4 iken y = 15 ise, orantı sabiti k = **`...........`** olur.
5. Bir araç 80 \text{ km/s} hızla 3 saatte gittiği yolu, 120 \text{ km/s} hızla **`...........`** saatte gider.

* * *

### Cevaplar ve Adım Adım Açıklamalar

1. **Cevap:**  **oran**  
_Açıklama:_ İki büyüklüğün karşılaştırılması matematiksel olarak oran kavramı ile ifade edilir.

2. **Cevap:**  **bölümü**  
_Açıklama:_ Doğru orantıda \frac{y}{x} = k bağıntısı geçerli olduğundan çoklukların bölümü sabittir.

3. **Cevap:**  **çarpımı**  
_Açıklama:_ Ters orantıda x \cdot y = k bağıntısı geçerli olduğundan çoklukların çarpımı sabittir.

4. **Cevap:**  **60**  
_Açıklama:_ Ters orantı denkleminde verilen değerler yerine koyulur:

5. **Cevap:**  **2**  
_Açıklama:_ Hız ile zaman ters orantılıdır. Düz çarpım uygulanır:

* * *

## Eşleştirme Testi ve Çözüm Mantığı

Aşağıdaki sol sütunda verilen durumları, sağ sütundaki uygun orantı türü ve orantı sabiti (k) ifadeleriyle eşleştiriniz.

| Sol Sütun (Durumlar) | Sağ Sütun (Seçenekler) |
| --- | --- |
| **I.** 5 kg un ile 10 ekmek yapılıyorsa, un miktarı ile ekmek sayısı | **A.** Ters Orantı (k = 72) |
| **II.** Bir tarlayı 6 traktör 12 günde sürüyorsa, traktör sayısı ile gün sayısı | **B.** Doğru Orantı (k = 2) |
| **III.** Sabit hızla giden bir aracın aldığı yol ile geçen süre | **C.** Doğru Orantı (k = v) |
| **IV.** 3 musluk bir havuzu 24 saatte dolduruyorsa, musluk sayısı ile dolma süresi | **D.** Ters Orantı (k = 72) |

* * *

### Eşleştirme Çözümleri

- **I — B:** Un miktarı arttıkça yapılan ekmek sayısı da artar (Doğru Orantı).

- **II — A / D:** Traktör sayısı arttıkça gün sayısı azalır (Ters Orantı).

- **III — C:** Süre arttıkça alınan yol aynı oranda artar (Doğru Orantı).

- **IV — D / A:** Musluk sayısı arttıkça havuzun dolma süresi azalır (Ters Orantı).

* * *

## Doğru Orantı ile Ters Orantı Karşılaştırması

| Özellik | Doğru Orantı | Ters Orantı |
| --- | --- | --- |
| **Değişim Yönü** | İki nicelik aynı yönde değişir (artar/artar veya azalır/azalır). | İki nicelik zıt yönde değişir (artar/azalır veya azalır/artar). |
| **Matematiksel Model** | \frac{y}{x} = k | x \cdot y = k |
| **Orantı Hesaplama Yöntemi** | Çapraz Çarpım (a \cdot d = b \cdot c) | Düz (Karşılıklı) Çarpım (a \cdot b = c \cdot d) |
| **Grafik Şekli** | Orijinden geçen artan/azalan doğru | Eksenlere yaklaşan hiperbol eğrisi |
| **Günlük Hayat Örneği** | Benzin miktarı — Alınan yol | İşçi sayısı — İşin bitme süresi |

* * *

## Özet Tablo ve Pratik İpuçları

| Konu | Temel Formül | Çözüm Stratejisi |
| --- | --- | --- |
| **Doğru Orantı** | \frac{a}{b} = k | Değişkenleri alt alta yaz, çapraz çarpımı eşitle. |
| **Ters Orantı** | a \cdot b = k | Değişkenleri alt alta yaz, yan yana (düz) çarpımı eşitle. |
| **Bileşik Orantı** | \frac{\text{1. İş Miktarı}}{\text{1. İşle İlgili Diğer Veriler}} = \frac{\text{2. İş Miktarı}}{\text{2. İşle İlgili Diğer Veriler}} | Yapılan iş miktarını paya, geri kalan tüm çarpanları paydaya yaz. |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. İki niceliğin orantılı olduğu söylendiğinde hangi orantı anlaşılmalıdır?**  
Bir soruda yalnızca “orantılıdır” ifadesi geçiyorsa ve ters orantı olduğu açıkça belirtilmemişse, aksi söylenene kadar **doğru orantı** kastedilmektedir.

**2. Ters orantı problemlerinde içler-dışlar çarpımı kullanılır mı?**  
Hayır. İçler-dışlar çarpımı (çapraz çarpım) sadece doğru orantı durumlarında geçerlidir. Ters orantıda karşılıklı elemanlar düz olarak çarpılır (a \cdot b = c \cdot d).

**3. Bileşik orantı soruları en kolay nasıl çözülür?**  
Bileşik orantı problemlerinde standart oran kurmak yerine “İş Formülü” kullanmak en pratik yöntemdir:

\frac{\text{Yapılan 1. İş}}{\text{1. İşle İlgili Verilerin Çarpımı}} = \frac{\text{Yapılan 2. İş}}{\text{2. İşle İlgili Verilerin Çarpımı}}

* * *

Doğru ve ters orantı problemleriyle ilgili farklı zorluk seviyelerinde ilave boşluk doldurma soruları veya çözümlü test problemleri eklememi ister misiniz?
