# Yeni Müfredat Fiilimsiler Isim Fiil Sıfat Fiil Zarf Fiil Bulma Yeni Nesil Mantık Muhakeme Soruları Mantığı

**URL:** <https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-fiilimsiler-isim-fiil-sifat-fiil-zarf-fiil-bulma-yeni-nesil-mantik-muhakeme-sorulari-mantigi/689564>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 1:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-fiilimsiler-isim-fiil-sifat-fiil-zarf-fiil-bulma-yeni-nesil-mantik-muhakeme-sorulari-mantigi/689564 "2026-08-12T13:46:10Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-fiilimsiler-isim-fiil-sifat-fiil-zarf-fiil-bulma-yeni-nesil-mantik-muhakeme-sorulari-mantigi/689564/1 "2026-08-12T13:46:10Z")

</div>

Yeni Müfredat Fiilimsiler Isim Fiil Sıfat Fiil Zarf Fiil Bulma Yeni Nesil Mantık Muhakeme Soruları Mantığı

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-fiilimsiler-isim-fiil-sifat-fiil-zarf-fiil-bulma-yeni-nesil-mantik-muhakeme-sorulari-mantigi/689564/2 "2026-08-12T13:46:21Z")

</div>

## Yeni Müfredat Fiilimsiler: İsim-Fiil, Sıfat-Fiil, Zarf-Fiil Bulma ve Yeni Nesil Mantık-Muhakeme Soruları Çözüm Mantığı

### Temel Özet

- **Fiilimsiler (Eylemsiler)**, fiil kök veya gövdelerine getirilen özel eklerle türetilen; cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir.
- **Kalıcı İsim Ayrımı:** Fiilimsi ekini aldığı hâlde eylem anlamını tamamen yitiren sözcükler (örneğin _dolma_, _çakmak_, _dolmuş_) fiilimsi değil, kalıcı isimdir.
- **Yeni Nesil Soruların Anahtarı:** LGS ve yeni müfredat mantık-muhakeme sorularında fiilimsi türlerini ezberlemek yetmez; verilen kuralı metin/kodlama üzerinden analiz etme, öncülleri eleme ve tablo-grafik eşleştirmesi yapma becerisi ölçülür.

**Fiilimsi (eylemsi)**; fiil kök veya gövdelerine getirilen yapım ekleriyle türetilen, olumsuzluk eki (ma/me) alabilen ancak fiiller gibi kip ve kişi ekiyle çekimlenemeyen, cümlede isim, sıfat veya zarf olarak kullanılan sözcük türüdür. MEB yeni müfredatında fiilimsiler, doğrudan bilgi sormak yerine metin analizi ve mantık-muhakeme kurgularıyla sınavlara yansıtılmaktadır.

* * *

### İçindekiler

1. [Fiilimsi (Eylemsi) Nedir ve Temel Özellikleri Nelerdir?](#fiilimsi-basics)
2. [Fiilimsi Türleri ve Pratik Kodlamaları](#fiilimsi-types)
3. [Yeni Nesil Mantık-Muhakeme Sorularını Çözme Mantığı](#mantik-muhakeme-logic)
4. [Sık Yapılan Hatalar ve Çeldirici Noktalar](#common-mistakes)
5. [Fiilimsi Türleri Karşılaştırma Tablosu](#fiilimsi-comparison)
6. [Özet Tablo](#summary-table)
7. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## 1. Fiilimsi (Eylemsi) Nedir ve Temel Özellikleri Nelerdir?

Fiilimsiler, Türkçede cümle içi sözcük bağlamını kuran en temel yapılardandır. Bir sözcüğün fiilimsi olup olmadığını anlamak için üç temel kural uygulanır:

1. **Fiil kök veya gövdesinde olması:** İsim köklerine gelen ekler fiilimsi oluşturmaz.
2. **Olumsuzluk eki (-ma / -me) alabilmesi:** Fiilimsiler iş, oluş, hareket anlamını tamamen yitirmediği için olumsuz yapılabilirler.
3. **Kip ve kişi eki almaması:** Çekimli fiillerden en belirgin farkları budur. Yüklemde olsalar dahi kip/şahıs ekiyle çekimlenmezler.

> 💡 **Pratik İpucu:** Cümledeki yüklemi (çekimli fiili) kapatın. Kalan sözcükler arasında fiil köklü olup olumsuzluk eki (-ma/-me) getirilebilen sözcükler fiilimsi adayınızdır.

* * *

## 2. Fiilimsi Türleri ve Pratik Kodlamaları

Yeni müfredatta fiilimsiler üç ana kategoride incelenir:

### A. İsim-Fiil (Mastar)

Fiillere getirilen eklerle eylemin adını oluşturan sözcüklerdir.

- **Ek Kodlaması:**  **“MA-YIŞ-MAK”** (`-ma / -me`, `-ış / -iş / -uş / -üş`, `-mak / -mek`)
- **Örnek:** “Kitap **okumak** zihni dinlendirir.” / “Şiir **okuyuşu** herkesi etkiledi.”

### B. Sıfat-Fiil (Ortaç)

Fiillere getirilerek onları niteleyici (sıfat) konuma getiren eklerdir.

- **Ek Kodlaması:**  **“AN-ASI-MEZ-AR-DİK-ECEK-MİŞ”** (`-an/-en`, `-ası/-esi`, `-mez/-maz`, `-ar/-er`, `-dik/-dik`, `-acak/-ecek`, `-miş/-mış`)
- **Örnek:** “ **Kırılan** oyuncak tamir edildi.” / “ **Tanıdık** yüzlerle karşılaşmak güzeldi.”

### C. Zarf-Fiil (Bağlaç / Ulaç)

Fiilleri zaman veya durum yönünden tamamlayan, cümleleri birbirine bağlayan eklerdir.

- **Ek Kodlaması:**  **“Kenyalı asiye ince ipi arayıp hissettikçe…”** (`-ken`, `-alı/-eli`, `-asıya`, `-ince/-ınca`, `-ip/-up`, `-arak/-erek`, `-dikçe/-dikça`, `-e...-e`, `-meksizin`, `-r...-maz`)
- **Örnek:** “Ders çalışırken **ara vererek** zihnini dinlendirmelisin.” (Durum) / “Eve **varır varmaz** beni ara.” (Zaman)

> ⚠ **Kritik Uyarı:** Sıfat-fiil ekleri olan `-ar, -er, -dik, -ecek, -miş`, haber kipleriyle (zaman ekleriyle) biçimsel olarak aynıdır. Sözcüğün yüklemde kip eki mi yoksa cümlede niteleme görevi yapan sıfat-fiil mi olduğunu anlamak için cümlenin tamamı okunmalıdır.

* * *

## 3. Yeni Nesil Mantık-Muhakeme Sorularını Çözme Mantığı

LGS ve yeni müfredat Türkçe sorularında fiilimsiler doğrudan “Aşağıdakilerin hangisinde zarf-fiil vardır?” şeklinde sorulmaz. Bunun yerine aşağıdaki mantık-muhakeme formatları kullanılır:

```auto
YENİ NESİL FİİLİMSİ SORU TİPLERİ
│
├── 1. Kural - Sembol - Metin Eşleştirme Soruları
├── 2. Önermeli Tablo ve Grafik Analiz Soruları
└── 3. İşlem Adımları ve Algoritma Takip Soruları

```

### Adım Adım Yeni Nesil Soru Çözüm Stratejisi

1. **Öncüldeki Tanımı Doğru Okuyun:** Sorunun üst kısmında verilen tanımı dikkatle okuyun. Yeni nesil sorularda kural yukarıda verilir (Örn: _“Zarf-fiiller cümleye zaman veya durum anlamı katar.”_).
2. **Sorulan Kriteri Netleştirin:** Sizden sadece fiilimsi türünü bulmanız mı isteniyor, yoksa fiilimsinin cümleye kattığı anlam (zaman/durum) mı soruluyor?
3. **Şıkları Kodlayarak Eleme Yapın:**
  - Durum anlamı için fiile **“Nasıl?”** sorusunu sorun.
  - Zaman anlamı için fiile **“Ne zaman?”** sorusunu sorun.

4. **Çeldiricilere Karşı Kontrol Sağlayın:** Cevabı işaretlemeden önce sözcüğün kalıcı isim veya çekimli fiil olmadığını doğrulayın.

* * *

## 4. Sık Yapılan Hatalar ve Çeldirici Noktalar

### 1. Kalıcı İsim Tuzağı

Fiilimsi eklerini alan ancak zamanla bir nesnenin veya kavramın somut adı hâline gelen sözcükler fiilimsi sayılmaz.

- ❌ **Kalıcı İsim:** Bahçedeki **kazma** kayboldu. (Nesne adı)
- ✅ **Fiilimsi:** Toprağı **kazma** işi akşama kaldı. (Eylem adı - İsim-Fiil)

### 2. Adlaşmış Sıfat-Fiil Tuzağı

Sıfat-fiilin nitelediği isim düştüğünde sıfat-fiil adlaşır. Ancak adlaşsa dahi fiilimsi olma özelliğini kaybetmez!

- **Normal Sıfat-Fiil:**  **Gelen** _öğrenciler_ içeri girsin.
- **Adlaşmış Sıfat-Fiil:**  **Gelenler** içeri girsin. (_“Gelenler”_ sözcüğü hâlâ sıfat-fiildir.)

* * *

## 5. Fiilimsi Türleri Karşılaştırma Tablosu

| Özellik | İsim-Fiil (Mastar) | Sıfat-Fiil (Ortaç) | Zarf-Fiil (Ulaç) |
| --- | --- | --- | --- |
| **Temel Görevi** | Eylemin adını belirtir | İsimleri niteler/belirtir | Fiilleri zaman/durumca niteleme |
| **Örnek Ekler** | `-ma, -ış, -mak` | `-an, -ası, -rez, -ar, -dik` | `-ken, -alı, -ince, -arak, -ip` |
| **Cümledeki Sorusu** | Ne?, Ne zaman? | Nasıl sorusu (isme) | Nasıl?, Ne zaman? (fiile) |
| **Kalıcı İsim Riski** | Yüksek (_dondurma, ekmek_) | Yüksek (_dolmuş, yazar_) | Düşük |
| **Adlaşma Durumu** | Yok | Var (_Gelenler, bildiklerim_) | Yok |

* * *

## 6. Özet Tablo

| İnceleme Adımı | Dikkat Edilecek Kriter | Mantık-Muhakeme İpucu |
| --- | --- | --- |
| **Sözcük Kökü** | İsim mi, fiil mi? | İsim köklü sözcükler fiilimsi olamaz. |
| **Olumsuzluk Testi** | `-ma / -me` geliyor mu? | Çekimli fiiller de olumsuz yapılır, çekim eklerine dikkat edin. |
| **Cümledeki Görevi** | İsim, sıfat veya zarf mı? | Yan cümlecik kurup kurmadığını analiz edin. |
| **Yeni Nesil Çözüm** | Zaman / Durum ayrımı | Fiile yöneltilen _Nasıl?_ (Durum), _Ne zaman?_ (Zaman) sorularını test edin. |

* * *

## 7. Sıkça Sorulan Sorular

**1. Adlaşmış sıfat-fiiller yeni nesil sorularda fiilimsi olarak sayılır mı?**  
Evet, adlaşmış sıfat-fiiller biçimsel olarak niteledikleri isim düşmüş olsa bile gramer açısından fiilimsi kabul edilir ve fiilimsi sayısına dâhil edilir.

**2. Bir cümlede kaç tane fiilimsi olduğunu hızlıca nasıl bulabilirim?**  
Cümledeki yüklemleri ve isim köklü sözcükleri eleyin. Kalan sözcüklerden olumsuzluk eki (`-ma/-me`) getirilebilen ve fiilimsi eki almış sözcükleri sayın. Kaç tane fiilimsi varsa o kadar yan cümle var demektir.

**3. " `-ken` " eki isimlere geldiğinde zarf-fiil oluşturur mu?**  
Hayır. `-ken` eki bir isim kök veya gövdesine geldiğinde (örneğin _öğrenciyken_, _evdeyken_) fiilimsi oluşturmaz. Fiilimsi olabilmesi için eklerin mutlaka fiil tabanlı bir sözcüğe gelmesi gerekir.

* * *

## Sonraki Adımlar

Fiilimsilerle ilgili yeni nesil bir mantık-muhakeme sorusu üzerinden pratik bir çözüm örneği yapmamı ister misin?
