# Yeni Müfredat Açılar Tümler Bütünler Ters Açılar Konu Özeti ve Örnek Cümleler

**URL:** <https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-acilar-tumler-butunler-ters-acilar-konu-ozeti-ve-ornek-cumleler/689464>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 12:55ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-acilar-tumler-butunler-ters-acilar-konu-ozeti-ve-ornek-cumleler/689464 "2026-08-12T12:55:10Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 12:55ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-acilar-tumler-butunler-ters-acilar-konu-ozeti-ve-ornek-cumleler/689464/1 "2026-08-12T12:55:10Z")

</div>

Yeni Müfredat Açılar Tümler Bütünler Ters Açılar Konu Özeti ve Örnek Cümleler

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 12:55ös UTC](https://sorumatik.co/t/yeni-mufredat-acilar-tumler-butunler-ters-acilar-konu-ozeti-ve-ornek-cumleler/689464/2 "2026-08-12T12:55:21Z")

</div>

## Yeni Müfredat Açılar, Tümler, Bütünler ve Ters Açılar Konu Özeti

**Açı** , başlangıç noktaları aynı olan iki ışının birleşmesiyle oluşan geometrik şekildir. Yeni müfredat 6. sınıf matematik dersinde açılar; birbirini 90^\circ’ye tamamlayan **tümler açılar** , birbirini 180^\circ’ye tamamlayan **bütünler açılar** ve kesişen iki doğrunun zıt yönlerine bakan **ters açılar** olmak üzere üç temel kavram çerçevesinde incelenir.

### İçindekiler

1. [Açılar ve Temel Kavramlar](#angle-basics)
2. [Tümler ve Bütünler Açılar](#complementary-supplementary)
3. [Ters Açılar ve Özellikleri](#vertical-angles)
4. [Karşılaştırma Tablosu](#angle-comparison)
5. [Örnek Cümleler ve Çözümlü Sorular](#examples-and-solutions)
6. [Özet Tablo](#summary-table)
7. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## Açılar ve Temel Kavramlar

Açı, köşesi ve iki kenarı (ışını) olan bir geometrik yapıdır. Bir açının ölçüsü derece (^\circ) birimiyle ifade edilir ve s(\widehat{ABC}) veya m(\widehat{ABC}) sembolüyle gösterilir.

- **Komşu Açılar:** Başlangıç noktaları (köşeleri) ve birer kenarları ortak, iç bölgeleri ayrık olan açılardır.
- **Dik Açı:** Ölçüsü tam olarak 90^\circ olan açıdır.
- **Doğru Açı:** Ölçüsü tam olarak 180^\circ olan açıdır.

> 💡 **İpucu:** Açının kollarının uzunluğu açının ölçüsünü değiştirmez; önemli olan iki kol arasındaki açıklıktır.

* * *

## Tümler ve Bütünler Açılar

### 1. Tümler Açılar

Ölçüleri toplamı 90^\circ olan iki açıya **tümler açılar** denir. Bu iki açı aynı zamanda komşu ise **komşu tümler açılar** adını alır ve bir dik açı (90^\circ) oluşturur.

- Bir açının ölçüsü x ise, tümlerinin ölçüsü 90^\circ - x formülü ile bulunur.
- **Örnek:** Ölçüsü 35^\circ olan bir açının tümleri 90^\circ - 35^\circ = 55^\circ olur.

### 2. Bütünler Açılar

Ölçüleri toplamı 180^\circ olan iki açıya **bütünler açılar** denir. Bu açılar komşu olduğunda **komşu bütünler açılar** adını alır ve bir doğru açı (180^\circ) oluşturur.

- Bir açının ölçüsü y ise, bütünlerinin ölçüsü 180^\circ - y formülü ile hesaplanır.
- **Örnek:** Ölçüsü 70^\circ olan bir açının bütünleri 180^\circ - 70^\circ = 110^\circ olur.

> ⚠ **Dikkat:** “Tümler” kelimesi 6 harfli olup 90^\circ’ye, “Bütünler” kelimesi 8 harfli olup daha büyük olan 180^\circ’ye karşılık gelir. Kodlama yaparken bu harf uzunluğunu hatırlayabilirsiniz.

* * *

## Ters Açılar ve Özellikleri

İki doğrunun birbirini kesmesiyle oluşan ve zıt yönlere bakan açılara **ters açılar** denir.

- **Temel Kural:** Ters açıların ölçüleri birbirine eşittir.
- Kesişen iki doğru A, B, C, D açılarını oluşturuyorsa; karşılıklı duran açılar eşittir (a = c ve b = d).
- Yan yana duran komşu iki açı ise doğru açı oluşturduğu için bütünlerdir (a + b = 180^\circ).

* * *

## Karşılaştırma Tablosu

| Özellik | Tümler Açılar | Bütünler Açılar | Ters Açılar |
| --- | --- | --- | --- |
| **Toplam Ölçü** | 90^\circ | 180^\circ | Ölçüleri birbirine eşittir |
| **Oluşturdukları Açı Tipi** | Dik Açı (90^\circ) | Doğru Açı (180^\circ) | Eşit Açılar |
| **Açı Sayısı** | 2 Açı | 2 Açı | 2 Çift Açı |
| **Komşuluk Şartı** | Şart değil (Ayrı da olabilirler) | Şart değil (Ayrı da olabilirler) | Kesişen iki doğrudan oluşur |

* * *

## Örnek Cümleler ve Çözümlü Sorular

### Örnek Cümleler (Konu Kavramı)

- “Ölçüsü 40^\circ olan açının **tümleri** 50^\circ, **bütünleri** ise 140^\circ’dir.”
- “Kesişen iki makas kolunun oluşturduğu zıt açılar **ters açılardır** ve ölçüleri eşittir.”
- “Komşu bütünler iki açıdan biri geniş açı ise diğeri mutlaka dar açıdır.”

### Çözümlü Soru 1

**Soru:** Tümleri 30^\circ olan bir açının bütünleri kaç derecedir?

🧠 **Çözüm Adımları:**

**Adım 1 — Açının kendisini bulalım:**  
Açının kendisi x olsun.

x + 30^\circ = 90^\circ

x = 90^\circ - 30^\circ = 60^\circ

**Adım 2 — Bulduğumuz açının bütünlerini hesaplayalım:**  
Bütünler açı toplamı 180^\circ’dir.

\text{Bütünler Açı} = 180^\circ - 60^\circ = 120^\circ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:** 120^\circ  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

## Özet Tablo

| Kavram | Tanım | Hesaplama Formülü |
| --- | --- | --- |
| **Tümler Açı** | Toplamı 90^\circ olan iki açı | 90^\circ - x |
| **Bütünler Açı** | Toplamı 180^\circ olan iki açı | 180^\circ - x |
| **Ters Açı** | Kesişen doğruların zıt açıları | \text{Açı}\_1 = \text{Açı}\_2 |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. İki açı hem tümler hem bütünler olabilir mi?**  
Hayır. Tümler açıların toplamı 90^\circ, bütünler açıların toplamı 180^\circ olmak zorundadır. Aynı iki açının toplamı hem 90^\circ hem 180^\circ olamayacağı için imkânsızdır.

**2. Komşu olmayan iki açı tümler veya bütünler olabilir mi?**  
Evet. İki açının tümler veya bütünler olması için yan yana (komşu) olmaları şart değildir. Sadece ölçüleri toplamının 90^\circ veya 180^\circ olması yeterlidir.

**3. Bir açının tümleri kendisinin 2 katı ise bu açı kaç derecedir?**  
Açı x ise tümleri 2x olur. Toplamları x + 2x = 3x = 90^\circ olacağından, açının kendisi x = 30^\circ bulunur.

* * *

Tümler, bütünler veya ters açılarla ilgili takıldığın özel bir soru tipi var mı? İstersen bir adım öteye geçip cebirsel ifadeler içeren (2x + 10^\circ gibi) yeni müfredat tarzı örnek bir soru çözelim?
