# Yegunlugu ile ilgill bir aragtırma bdevi hazrlarmak- tade Araştimarin sonucurda elemnt lsms ve bu bigilerl tablo häline

**URL:** <https://sorumatik.co/t/yegunlugu-ile-ilgill-bir-aragtirma-bdevi-hazrlarmak-tade-arastimarin-sonucurda-elemnt-lsms-ve-bu-bigilerl-tablo-haline/692512>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Eylül 24, 2026, 2:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/yegunlugu-ile-ilgill-bir-aragtirma-bdevi-hazrlarmak-tade-arastimarin-sonucurda-elemnt-lsms-ve-bu-bigilerl-tablo-haline/692512 "2026-09-24T14:54:56Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Cemresu\_Karakurt](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/cemresu_karakurt/32/128779_2.png) [@Cemresu\_Karakurt](https://sorumatik.co/u/Cemresu_Karakurt)\
**Post date:** [Eylül 24, 2026, 2:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/yegunlugu-ile-ilgill-bir-aragtirma-bdevi-hazrlarmak-tade-arastimarin-sonucurda-elemnt-lsms-ve-bu-bigilerl-tablo-haline/692512/1 "2026-09-24T14:54:56Z")

</div>

2500  
yegunlugu ile ilgill bir aragtırma bdevi hazrlarmak-  
tade Araştimarin sonucurda elemnt  
lsms ve bu bigilerl tablo häline getrmiatlr armik agirligi ve yoğunluğu le ilgill aşaidaki bilgilern  
omun kutlesine bağl olarak yer çekimi altnda sahip oiigu firisel ağrlit  
Yoğunluk: Re  
acimdnki madde miktandır. Arorman cnei  
tlesi, atomun yarıçap oibi tarki  
u etkleyetbili  
Baz elementlerin atomik airg g’cm’) ve yoğunlugu tglcrm) aşağıdaki tabloda verimigtit.  
Elemen/Sir  
men  
Ltvuni  
Karheinw-  
&zotN  
Oksijen/C  
SovhaunNa  
iminvum/A  
VumSi  
KlcriC  
ArgonAr  
Krom/Cr  
D DemirFe  
NiiceN  
Kobltc  
Rrom:Br  
Kripton/K  
Kalay/Sn  
Antimon/Sb  
Altun’Au  
mkAgrik (g/cm)  
12,01  
14,00  
15,99  
2298  
26,9B  
28,u  
3,34  
1,9  
5,84  
5B,6  
59,93  
79,90  
Yogunkuk (a’cm  
D.53  
2,28  
1,25  
0,98  
2,70  
2.33  
87190  
3,12  
3,75  
6,89  
9,30  
Degeri ()  
doherinl,y ekseni Türkiye’de De  
eiridiöin  
ektedir. Serpme diyagramına  
Ons  
deðen a  
ina gorg  
larak bulunur. Dolayg  
arasında pozitif yönliw Türkys  
nin doğru olduğu gsrltuçiGb  
smiktariarn aşağıdaki tabloda  
020 2021  
00 400  
2022  
20232024  
45so  
e saty miktarlar  
daki karckodan  
118,71  
121,76  
196,97  
Verilen bilgileri ve tabloyu inceleyerek agağıdaki soruları cevaplayınız.  
Karekoddaki verileri istatistik yaz-  
birh kuni n b  
ilişki olup olmadın, varsa bu iliskb  
nin hangi yönde olduğunu bélirtiniz.  
Atemik ağsrbk ve yoğuntuk vei dassasuns  
jandaki karckodian ulaşabilirsiniz  
Elementlerin atomik ağırtiğı ile yoğunluğu arasında pozitif yönde bir ilişki ortaya ç-  
karsa “Elementlerin atomik ağırliğı arttikça yoğunluğu da artar.” şeklinde bir yorum  
yapilip yapılamayacağını gerekçeleriyle açıklayıinız.  
egücünü tahmin ediniz.

 ![2500 yegunlugu ile ilgill bir aragtırma bdevi hazrlarmak- tade Araştimarin sonucurda...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/3/6/36ec97c71c81b051e8647858b4e3161c15199142.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 24, 2026, 2:55ös UTC](https://sorumatik.co/t/yegunlugu-ile-ilgill-bir-aragtirma-bdevi-hazrlarmak-tade-arastimarin-sonucurda-elemnt-lsms-ve-bu-bigilerl-tablo-haline/692512/2 "2026-09-24T14:55:07Z")

</div>

## Elementlerin Atomik Ağırlığı ve Yoğunluğu Arasındaki İlişkinin Analizi

Tabloda verilen veriler ve istatistiksel prensipler doğrultusunda her iki sorunun adım adım analizi aşağıda sunulmuştur.

* * *

## 1. Soru: Atomik Ağırlık ile Yoğunluk Arasındaki İlişki ve Yönü

💡 **KULLANILAN KAVRAMLAR:** **Serpme Diyagramı (Saçılım Grafiği)** ve **Korelasyon Katsayısı (r)**

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Genel Eğilimin Belirlenmesi**

- Tablodaki veriler genel olarak incelendiğinde; atomik ağırlığı düşük olan elementlerin ( **Lityum:** 6{,}94, **Sodyum:** 22{,}99) yoğunlukları genellikle düşük (0{,}53\text{ g/cm}^3, 0{,}96\text{ g/cm}^3) seviyelerdedir.
- Atomik ağırlığı çok yüksek olan elementlerde ise ( **Altın:** 196{,}97) yoğunluk oldukça yüksek bir değere (19{,}30\text{ g/cm}^3) ulaşmaktadır.

**Adım 2 — Korelasyon Yönünün Tespiti**

- Bağımsız değişken (atomik ağırlık) genel eğilim olarak arttıkça, bağımlı değişkenin de (yoğunluk) arttığı görülür.
- Bu durum, iki değişken arasında **pozitif yönlü (doğru orantılı bir eğilime sahip)** bir ilişki olduğunu gösterir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** Elementlerin atomik ağırlığı ile yoğunluğu arasında **pozitif yönlü** bir ilişki (korelasyon) vardır.  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

## 2. Soru: “Atomik Ağırlık Arttıkça Yoğunluk da Artar” Yorumunun Değerlendirilmesi

💡 **KULLANILAN İLKE:** **Korelasyon \neq Nedensellik (Korelasyon Nedensellik Doğurmaz)** ve Maddelerin Fiziksel Halleri

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — İstisnai Durumların (Sapmaların) İncelenmesi**

- **Gaz ve Katı Farkı:**  **Argon** (39{,}94\text{ g/mol}) gaz fazında olduğu için yoğunluğu 1{,}78\text{ g/cm}^3 iken; atomik ağırlığı daha küçük olan katı **Alüminyum** (26{,}98\text{ g/mol}) elementinin yoğunluğu 2{,}70\text{ g/cm}^3’tür.
- **Metaller Arası Karşılaştırma:**  **Kalay** (118{,}71\text{ g/mol}) elementinin yoğunluğu 7{,}31\text{ g/cm}^3 iken, atomik ağırlığı daha küçük olan **Nikel** (58{,}69\text{ g/mol}) elementinin yoğunluğu 8{,}90\text{ g/cm}^3’tür.

**Adım 2 — Yoğunluğu Etkileyen Diğer Faktörler**

- Yoğunluk formülü d = \frac{m}{V} bağıntısına dayanır. Yoğunluk sadece çekirdek kütlesine değil; **atom yarıçapına** , **kristal örgü yapısına** , **atomlar arası boşluklara** ve **maddenin fiziksel hâline (katı, sıvı, gaz)** bağlıdır.

**Adım 3 — Bilimsel Yorumlama**

- İstatistikte pozitif bir korelasyonun varlığı, kuralın her element için istisnasız geçerli olduğu anlamına gelmez. Dolayısıyla kesin bir neden-sonuç kuralı gibi _“atomik ağırlığı her artanın yoğunluğu da mutlaka artar”_ genellemesi yapılamaz.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** Böyle kesin bir yorum **yapılamaz**.

- **Gerekçe:** Pozitif bir genel eğilim olsa bile; yoğunluk yalnızca atom kütlesine değil, atom hacmine, kristal örgü yapısına ve maddenin fiziksel hâline de bağlıdır. Tabloda atomik ağırlığı daha büyük olduğu hâlde yoğunluğu daha düşük olan element çiftleri (örneğin Nikel–Kalay veya Alüminyum–Argon) bu genellemenin kesin bir kural olamayacağını kanıtlar.  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

**1. İstatistiksel Korelasyon**

- **Tanım:** İki değişken arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü gösteren değerdir.
- **Bu problemde:** Atom kütlesi ile yoğunluk arasında pozitif bir eğilim olduğunu gösterir ancak mutlak bir kural oluşturmaz.

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

**❌ Korelasyon ile Nedenselliği Birbirine Karıştırmak**

- **Yanlış:** Pozitif ilişki çıktığı için “atom ağırlığı artan her elementin yoğunluğu kesinlikle daha büyüktür” demek.
- **Doğru:** “Genel bir artış eğilimi vardır ancak atom hacmi ve fiziksel hâl gibi faktörler nedeniyle istisnalar bulunur” demek.
- **Neden yanlış:** Yoğunluk birim hacimdeki kütledir; hacimdeki değişimler kütle artışından daha baskın olabilir.

* * *

İstatistikte korelasyon katsayısı (r) hesaplama veya saçılım grafiği çizimi ile ilgili başka bir detayı incelememizi ister misin?
