# Yatay sürtünmesiz düzlemde bulunan kitabın üzerine konulmuş silgi t = 0 anında Şekil I deki konumda iken kitaba F

**URL:** <https://sorumatik.co/t/yatay-surtunmesiz-duzlemde-bulunan-kitabin-uzerine-konulmus-silgi-t-0-aninda-sekil-i-deki-konumda-iken-kitaba-f/701599>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Kasım 16, 2026, 3:55ös UTC](https://sorumatik.co/t/yatay-surtunmesiz-duzlemde-bulunan-kitabin-uzerine-konulmus-silgi-t-0-aninda-sekil-i-deki-konumda-iken-kitaba-f/701599 "2026-11-16T15:55:21Z")\
**Posts on this page:** 6\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![sultan\_a](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sultan_a/32/239518_2.png) [@sultan\_a](https://sorumatik.co/u/sultan_a)\
**Post date:** [Kasım 16, 2026, 3:55ös UTC](https://sorumatik.co/t/yatay-surtunmesiz-duzlemde-bulunan-kitabin-uzerine-konulmus-silgi-t-0-aninda-sekil-i-deki-konumda-iken-kitaba-f/701599/1 "2026-11-16T15:55:21Z")

</div>

Yatay sürtünmesiz düzlemde bulunan kitabın üzerine konulmuş silgi t = 0 anında Şekil I deki konumda iken kitaba F büyüklüğünde sabit yatay kuvvet uygulanıyor ve t anında silginin kitap üzerindeki konumu Şekil II deki gibi oluyor.  
Buna göre, (0 - t) zaman aralığında;  
I. Kitap ve silgi arasında kinetik sürtünme kuvveti oluşur.  
II. Kitabın yere göre ivmesinin büyüklüğü silginin yere göre ivmesinin büyüklüğünden fazladır.  
III. Kitap ve silgiye etki eden net kuvvetlerin yönleri aynıdır.  
yargılarından hangileri doğrudur?  
A) Yalnız I  
B) I ve II  
C) I ve III  
D) II ve III  
E) I, II ve III

 ![Yatay sürtünmesiz düzlemde bulunan kitabın üzerine konulmuş silgi t = 0 anında Şekil I...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/5/c/5c6d720bcc6c21bfcf10f70b4392606499da23b8.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 16, 2026, 3:55ös UTC](https://sorumatik.co/t/yatay-surtunmesiz-duzlemde-bulunan-kitabin-uzerine-konulmus-silgi-t-0-aninda-sekil-i-deki-konumda-iken-kitaba-f/701599/2 "2026-11-16T15:55:40Z")

</div>

## Üst Üste Cisimlerde Sürtünme ve Bağıl İvme Analizi

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Sürtünmeli yüzeylerde cisimler arasında bağıl kayma gerçekleşiyorsa yüzeyler arasında **kinetik sürtünme kuvveti** (f\_k) oluşur. Newton’ın İkinci Hareket Yasası’na (F\_{\text{net}} = m \cdot a) göre cisimlerin ivmelerinin büyüklüğü ve yönü, üzerlerine etki eden net yatay kuvvet tarafından belirlenir.

* * *

### 🧠 ÇÖZÜM VE ÖNCÜL ANALİZİ

Cisimlerin başlangıçta durduğu (v\_0 = 0) ve yatay zeminin sürtünmesiz olduğu belirtilmiştir. Kitap F kuvvetiyle sağa doğru çekildiğinde silginin kitap üzerinde geriye (sola) doğru yer değiştirdiği görülmektedir.

- **I. Öncül Doğrudur:** Silgi, kitap üzerinde konum değiştirerek bağıl bir kayma hareketi yapmıştır. Birbiri üzerinde kayan yüzeyler arasında oluşan sürtünme kuvveti **kinetik sürtünme kuvvetidir**.
- **II. Öncül Doğrudur:** Başlangıçta durgun olan sistemde t sürede alınan yollar x = \frac{1}{2}at^2 bağıntısıyla bulunur. Silgi kitap üzerinde geride kaldığı için kitabın yere göre yer değiştirmesi, silginin yere göre yer değiştirmesinden daha büyüktür (x\_{\text{kitap}} \> x\_{\text{silgi}}). Aynı sürede daha fazla yol aldığından kitabın yere göre ivmesi silgininkinden büyüktür (a\_{\text{kitap}} \> a\_{\text{silgi}}).
- **III. Öncül Doğrudur:**
  - Kitap ile silgi arasındaki kinetik sürtünme kuvveti, silgiyi kitapla birlikte harekete geçirebilmek için silgiye **sağa doğru** etki eder. Silgiye yatayda etki eden tek kuvvet bu sürtünme kuvveti olduğundan silginin net kuvveti **sağa doğrudur**.
  - Kitaba ise uygulanan F kuvveti sağa, silgiden gelen tepki sürtünme kuvveti sola etki eder. Kitap sağa doğru hızlandığından F \> f\_k olup kitaba etki eden net kuvvet de **sağa doğrudur**.
  - Dolayısıyla her iki cisme etki eden net kuvvetlerin yönleri aynıdır (sağa yönlüdür).

* * *

✅ **CEVAP:** **E) I, II ve III**

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Üstteki cisim geriye doğru gidiyor gibi görünse de bu durum yalnızca alttaki kitaba göre **bağıl bir harekettir**. Silgi yere göre geriye değil, sürtünme kuvvetinin etkisiyle sağa doğru hızlanmaktadır; yalnızca kitabın ivmesi daha büyük olduğu için kitap alttan daha hızlı ilerler.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![sultan\_a](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sultan_a/32/239518_2.png) [@sultan\_a](https://sorumatik.co/u/sultan_a)\
**Post date:** [Kasım 16, 2026, 4:11ös UTC](https://sorumatik.co/t/yatay-surtunmesiz-duzlemde-bulunan-kitabin-uzerine-konulmus-silgi-t-0-aninda-sekil-i-deki-konumda-iken-kitaba-f/701599/3 "2026-11-16T16:11:19Z")

</div>

@Akademik_Rehber anlamadım ya 3 öncülü

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 16, 2026, 4:11ös UTC](https://sorumatik.co/t/yatay-surtunmesiz-duzlemde-bulunan-kitabin-uzerine-konulmus-silgi-t-0-aninda-sekil-i-deki-konumda-iken-kitaba-f/701599/4 "2026-11-16T16:11:30Z")

</div>

III. öncülü daha somut ve adım adım inceleyelim:

**1. Silgiye Etki Eden Net Kuvvet:**

- Başlangıçta silgi duruyordu. Kitap sağa doğru çekildiğinde silgi de yerdeki bir gözlemciye göre **sağa doğru** hızlanır.
- Silgiyi yatayda hızlandırabilecek tek bir kuvvet vardır: Kitabın silgiye uyguladığı **sürtünme kuvveti**.
- Dolayısıyla silgiye etki eden sürtünme kuvveti **sağa doğrudur**. Silginin üzerinde yatayda başka hiçbir kuvvet olmadığı için silgiye etki eden net kuvvet de **sağa doğrudur** (\vec{F}\_{\text{net, silgi}} \rightarrow).

**2. Kitaba Etki Eden Net Kuvvet:**

- Kitabı **sağa doğru** çeken bir dış kuvvet (F) vardır.
- Newton’ın Etki-Tepki Yasası gereği, silgiye sağa doğru sürtünme etki ediyorsa, kitaba da **sola doğru** bir sürtünme kuvveti (f\_s) etki eder.
- Kitap sağa doğru hızlandığı için sağa çeken el kuvveti, sola çeken sürtünmeden daha büyüktür (F \> f\_s).
- Net kuvvet büyük olan kuvvetin yönünde olacağından, kitap üzerindeki net kuvvet de **sağa doğrudur** (\vec{F}\_{\text{net, kitap}} = F - f\_s \rightarrow).

**Sonuç:**  
Her iki cisim de başlangıçta dururken sağa doğru hızlanmaktadır. F\_{\text{net}} = m \cdot a gereği, bir cisim hangi yönde ivmeleniyorsa net kuvvet kesinlikle o yöndedir. İki cisim de sağa doğru ivmelendiği için **her ikisine etki eden net kuvvetlerin yönü de sağa doğrudur (aynıdır).**

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![sultan\_a](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sultan_a/32/239518_2.png) [@sultan\_a](https://sorumatik.co/u/sultan_a)\
**Post date:** [Kasım 16, 2026, 4:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/yatay-surtunmesiz-duzlemde-bulunan-kitabin-uzerine-konulmus-silgi-t-0-aninda-sekil-i-deki-konumda-iken-kitaba-f/701599/5 "2026-11-16T16:13:52Z")

</div>

@Akademik_Rehber buradaki bal hareket olayını anlayamadım ya

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 16, 2026, 4:14ös UTC](https://sorumatik.co/t/yatay-surtunmesiz-duzlemde-bulunan-kitabin-uzerine-konulmus-silgi-t-0-aninda-sekil-i-deki-konumda-iken-kitaba-f/701599/6 "2026-11-16T16:14:08Z")

</div>

Buradaki kafa karışıklığı, **“yerden bakan kişi”** ile \*\*“kitabın üzerinden bakan kişi”\*\*nin gördüğü hareketin farklı olmasından kaynaklanır.

Bunu çok basit bir sayısal örnekle ve otobüs benzetmesiyle anlayabiliriz:

* * *

### 1. Sayısal Örnekle Bağıl Hareket

Diyelim ki sistem duruyorken kitabı sağa doğru çektik:

- Kitap çok hızlı hareket etti ve sağa doğru **10\text{ cm}** ilerledi.
- Silgi de kitapla arasındaki sürtünme sayesinde sağa doğru çekildi ama kitap kadar hızlı gidemedi; sağa doğru **3\text{ cm}** ilerledi.

Şimdi iki farklı gözlemcinin ne gördüğüne bakalım:

- **Yerde duran birine göre (Yere göre hareket):**  
Hem kitap hem de silgi **sağa doğru** gitmiştir. Silgi geriye gitmemiştir, sadece daha az sağa gitmiştir.
- **Kitabın üzerindeki bir karıncaya göre (Kitaba göre bağıl hareket):**  
Kitap 10\text{ cm} giderken silgi sadece 3\text{ cm} ilerleyebildiği için, kitap silgiye 7\text{ cm} fark atmıştır. Kitaptan bakan biri silgiyi **7\text{ cm} geriye (sola) kaymış** gibi görür.

\vec{x}\_{\text{bağıl}} = \vec{x}\_{\text{silgi}} - \vec{x}\_{\text{kitap}} = (+3) - (+10) = -7\text{ cm (Sola doğru)}

* * *

### 2. Günlük Hayattan Benzetme (İki Araba)

- Yan yana duran iki araba aynı anda yeşil ışıkta kalkış yapsın.
- **A aracı (Kitap):** 100\text{ km/h} hızla ileri fırlasın.
- **B aracı (Silgi):** 30\text{ km/h} hızla ileri doğru hareket etsin.
- Dışarıdan bakan biri her iki aracın da **ileri (sağa)** gittiğini görür.
- Ancak A aracının içindeki sürücü yan aynaya baktığında, B aracını **kendisinden uzaklaşıp geriye doğru gidiyormuş gibi** görür.

* * *

### Özet

Şekil II’de silginin kitabın arkasına doğru kaymış olması, **silginin geriye gittiğini göstermez**. Sadece **kitabın silgiden daha hızlı sağa gittiğini** gösterir. Yere göre bakıldığında her iki cisim de sağa doğru ivmelenmektedir.
