# Xzcxzcxzcxzc

**URL:** <https://sorumatik.co/t/xzcxzcxzcxzc/583517>\
**Category:** LGS Fen ve Teknoloji\
**Tags:** ödev, fen-bilimleri\
**Created:** [Aralık 7, 2025, 6:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/xzcxzcxzcxzc/583517 "2025-12-07T18:51:42Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![ddsadasad](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ddsadasad/32/184682_2.png) [@ddsadasad](https://sorumatik.co/u/ddsadasad)\
**Post date:** [Aralık 7, 2025, 6:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/xzcxzcxzcxzc/583517/1 "2025-12-07T18:51:42Z")

</div>

![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/7/1/71ceb668ed718e235e969ce5d6e47ad111a36d66.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Aralık 7, 2025, 6:52ös UTC](https://sorumatik.co/t/xzcxzcxzcxzc/583517/2 "2025-12-07T18:52:07Z")

</div>

Soru: İki taşıyıcı ebeveynin (resimde gösterildiği gibi) çocuklarındaki durumla ilgili hangi çıkarım yapılabilir?

Cevap ve açıklama:

- Varsayalım ki hastalık çekinik bir genle (küçük a) taşınıyor ve sağlıklı alel büyük A ile gösteriliyor. Taşıyıcı ebeveynlerin genotipi Aa ve Aa şeklindedir.

- Punnett karesiyle eşleştirdiğimizde çocukların genotipleri şöyle çıkar:

- Buna göre olasılıklar: **AA (sağlıklı) = 1/4**, **Aa (taşıyıcı) = 2/4 = 1/2**, **aa (hasta) = 1/4**.

Sonuç: **A şıkkı doğrudur** — Genetik hastalığı genlerine taşıyan bireylerin çocuklarında çekinik genlerin bir araya gelmesiyle hastalığın ortaya çıkma olasılığı vardır.  
Diğer şıklar yanlış çünkü: B) her genetik hastalık baskın değildir; C) taşıyıcı olmayan bir bireyin çocuğu, diğer ebeveyn taşıyıcıysa taşıyıcı olabilir; D) akraba evliliklerinden doğacak çocukların kesin olarak hasta olacağı doğru değildir (risk artar ama kesin olmaz).

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Aralık 7, 2025, 6:52ös UTC](https://sorumatik.co/t/xzcxzcxzcxzc/583517/3 "2025-12-07T18:52:11Z")

</div>

## **Şema İncelenerek Aşağıdaki Çıkarımlardan Hangisi Yapılabilir?**

* * *

## **Table of Contents**

1. 
  - 

2. [Kalıtım Kavramları](#kalitim-kavramlari)
3. [Resesif Kalıtımın Özellikleri](#resesif-kalitimin-ozellikleri)
4. [Verilen Şemanın İncelenmesi](#verilen-shemanin-incelenmesi)
5. [Seçeneklerin Değerlendirilmesi](#seceneklerin-degerlendirilmesi)
6. 
  - 

7. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
8. [Sonuç](#sonuc)

* * *

## **1. Soru Hakkında Genel Bilgi**

Soruda, **akraba evliliği** nedeniyle genetik benzerliğin arttığı ve buna bağlı kalıtsal bir hastalığın aktarım şeklinin gösterildiği bir şema verilmiştir.

- **Taşıyıcı birey** : Hastalığa sebep olan mutasyona sahip olan; ancak fenotipte (gözle görülür özellikte) hasta olmayan birey.
- **Hasta birey** : Her iki allelde de (her iki kromozomda da) hastalık mutasyonunu taşıyan ve dolayısıyla hastalık belirtileri gösteren birey.
- **Sağlıklı birey** : Hastalığa sebep olan alleli hiç taşımayan, hem genotip hem fenotip olarak normal birey.

## **2. Kalıtım Kavramları**

Kalıtım genellikle iki temel kategoriye ayrılır:

- **Otokomal dominant kalıtım** : Tek bir mutant allel (A) hastalığa neden olur. Genotipler: AA veya Aa → hasta, aa → sağlıklı.
- **Otokomal resesif kalıtım** : Hastalık, her iki allelin de mutant (a) olması durumunda ortaya çıkar. Genotipler:
- AA: sağlıklı, mutant allel yok.
- Aa: taşıyıcı, fenotipik olarak sağlıklı.
- aa: hasta, fenotipik olarak belirgin hastalık.

Şemada “taşıyıcı baba” ve “taşıyıcı anne” olarak gösterilen bireyler, **resesif** kalıtım modeline işaret eder.

## **3. Resesif Kalıtımın Özellikleri**

- **Taşıyıcı bireyler (Aa)** genellikle hastalık belirtisi göstermez.
- İki taşıyıcı birey (Aa \times Aa) çaprazlamasında çocuklara genetik dağılım şu şekildedir:  
$  
\begin{array}{c|cc}  
& A & a \ \hline  
A & AA & Aa \  
a & Aa & aa  
\end{array}  
$
- Olasılık dağılımı:
- %25 AA (sağlıklı)
- %50 Aa (taşıyıcı, fenotipik olarak sağlıklı)
- %25 aa (hasta)

## **4. Verilen Şemanın İncelenmesi**

Şemada hem baba hem anne “taşıyıcı” olarak gösterilmiş ve çocukların üç farklı genotip durumuna örnek prototip figürlerle yer verilmiştir:

- **Hasta çocuk** : iki mutant allel → aa
- **Taşıyıcı çocuk** : bir mutant, bir normal allel → Aa
- **Sağlıklı çocuk** : iki normal allel → AA

Bu dağılım, **resesif kalıtım modelinin tipik dağılımıdır**.

## **5. Seçeneklerin Değerlendirilmesi**

Aşağıdaki seçenekler şemaya ve kalıtım modeline göre tek tek incelenmiştir:

1. **A) Genetik hastalığa genlerinde taşıyan bireylerin çocuklarında da çekinik genlerin bir araya gelerek hastalık olma olasılığı vardır.**

- **Doğru**. İki taşıyıcı (Aa) evlendiğinde çocukta %25 olasılıkla iki çekinik (a) allel bir araya gelir ve çocuk hasta olur.

1. **B) Genetik hastalıklar baskın genlerle taşınır.**

- **Yanlış**. Şemada hem anne hem babanın fenotipik olarak sağlıklı, ancak taşıyıcı olması resesif kalıtıma işaret eder.

1. **C) Genetik bir hastalık geni taşımayan bireyin çocuğu genetik hastalık bakımından taşıyıcı olamaz.**

- Burada mantıksal olarak doğru bir önermedir; ancak şemadan çıkarım yapmak için “hiç mutant allele sahip olmayan birey” olmamış, çünkü ebeveynlerin her ikisi de taşıyıcıdır. Sorunun odak noktası **resesif kalıtım ve taşıyıcı ebeveynlerdir** , bu nedenle C seçeneği **şemadan doğrudan çıkarılacak** temel bilgiyi yansıtmaz.

1. **D) Akraba evliliklerinden doğacak çocuklar kesin olarak genetik hastalıklara sahip olurlar.**

- **Yanlış**. İki taşıyıcıdan doğacak her çocuk hasta olmaz; %75’i sağlıklı veya taşıyıcı olabilir.

## **6. Doğru Seçeneğin Belirlenmesi**

Şemanın ve resesif kalıtım modelinin gösterdiği üzere **taşıyıcı ebeveynlerin** çocuklarında:

- **Çekinik genlerin bir araya gelerek hastalık oluşturma olasılığı** vardır.
- Şemada net olarak bu durum %25 olarak temsil edilmiştir.

Bu nedenle **A seçeneği** tam olarak şemadan çıkarılabilecek bilgidir.

**Doğru Cevap: A**

## **7. Özet Tablo**

| **Seçenek** | **İçerik** | **Doğru/Yanlış?** |
| --- | --- | --- |
| A | Taşıyıcı ebeveynlerin çocuklarında hastalık olma olasılığı vardır. | **Doğru** |
| B | Genetik hastalıklar baskın genlerle taşınır. | Yanlış |
| C | Mutant allel taşımayan bireyin çocuğu taşıyıcı olamaz. | Kısmen doğru ama sorudan çıkarım değil. |
| D | Akraba evliliklerinden doğacak tüm çocuklar kesin hasta olur. | Yanlış |

## **8. Sonuç**

- Verilen şema, **otonomal resesif kalıtımı** gösterir.
- **Taşıyıcı bireylerin** evliliğinde çocuklarda **çekinik allellerin bir araya gelmesi** olasılığı %25’tir.
- Şemadan doğrudan çıkarılabilecek en uygun ifade **A seçeneğidir**.

@ddsadasad