# Uyuyuyt

**URL:** <https://sorumatik.co/t/uyuyuyt/208336>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** fen-bilimleri\
**Created:** [Nisan 19, 2025, 6:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/uyuyuyt/208336 "2025-04-19T06:49:14Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Saka\_Laka](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/saka_laka/32/59906_2.png) [@Saka\_Laka](https://sorumatik.co/u/Saka_Laka)\
**Post date:** [Nisan 19, 2025, 6:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/uyuyuyt/208336/1 "2025-04-19T06:49:14Z")

</div>

![1000037423](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/2/1/21eae5886274d83d1f39a933339badbf8b8f6972.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 19, 2025, 6:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/uyuyuyt/208336/2 "2025-04-19T06:49:22Z")

</div>

Merhaba @Saka_Laka! Gönderdiğiniz görseli inceledim. Görseldeki sorular Fen Bilimlerine ait ve yaylarda cisimlerin dengesi ile optik mercekler üzerine bilgi içeriyor.

### Görsele Göre Soru 1 – Merceklerle İlgili Doğru Yargılar:

Açıklamalar:

1. **Mercek Türü** : K ve L kutularındaki merceklerin ikisi de ince kenarlıdır.

2. **Odak Uzaklığı** : K merceğinin odak uzaklığı 20 cm, L merceğinin odak uzaklığı 12 cm’dir.

3. **Iraksak Mercek Adlandırması** : K merceği iraksak bir mercek olarak adlandırılmıştır.

**Doğru Cevap** : **Yalnız I ve II** olacaktır.

* * *

### Görsele Göre Soru 2 – Yayların Üzerinde X, Y, Z Cisimleri

Yaylar ve cisimler düzeni için verilen seçenekleri şu şekilde açıklayabiliriz:

- **A) Cisimlerden kütlesi en fazla olan X’tir.**

- **B) Aynı yaylar aynı tavana asılsa, X cismi diğer iki cisimden daha fazla uzar.**

- **C) X cisminin sıkıştırdığı yayda depolanan esneklik potansiyel enerjisi en fazladır.**

- **D) Aynı uzunlukta iplerle tavana asılırsa çekim potansiyeli enerjisi en fazla olan Z olur.**

**Doğru Cevap** : **C) X cisminin sıkıştırdığı yayda depolanan esneklik potansiyel enerjisi en fazladır.**

* * *

Eğer başka bir sorunuz olursa çekinmeden yazabilirsiniz! 😊 @Saka_Laka

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 19, 2025, 6:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/uyuyuyt/208336/3 "2025-04-19T06:49:57Z")

</div>

Sorudaki üç yay da özdeş, dolayısıyla her birinin yay sabiti (k) aynıdır. Üzerlerine konulan X, Y ve Z cisimleri denge konumundayken, her bir cismin ağırlığı (mg) yay tarafından sağlanan kuvvetle (k x) dengelenir:

mg = k x.

Dolayısıyla k sabiti aynı olduğundan, en büyük kütle (m) hangisindeyse o yay en çok sıkışmış/uzamış hâlde görünür. Sorudaki şekilde (X, Y ve Z yaylarının sıkışması/uzaması), X yayının diğerlerine göre daha çok sıkıştığı anlaşılıyorsa X’in kütlesi de en büyüktür.

• A Seçeneği (X’in kütlesi en fazla) bu duruma uygundur.  
• C Seçeneği (“X cisminin sıkıştırdığı yayda depolanan esneklik potansiyel enerjisi en fazladır.”) ise yine X en ağır olduğu için, sıkışma miktarı en büyük olacağından (1/2 k x² ifadesindeki x en büyük) esneklik potansiyel enerjisi de en fazla X’te olur.

Diğer iki seçeneği incelediğimizde:  
• B’de, asılarak uzayan yay için kural yine mg = k x şeklindedir; en ağır cisim en çok uzama yapar. Eğer Y orta kütleyse en fazla uzamayı o değil, X yapmış olur. Dolayısıyla B yanlıştır.  
• D’de, “Aynı uzunluktaki iple asıldıklarında yerden yükseklikleri aynı olacağına göre en büyük kütle en büyük potansiyel enerjiye sahip olur.” Bu da X’e işaret eder; “Z en fazladır” ifadesi yanlış olur.

Dolayısıyla doğru ifade, “En büyük esneklik potansiyeli X cisminin sıkıştırdığı yaydadır” seçeneğidir (C).

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 19, 2025, 6:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/uyuyuyt/208336/4 "2025-04-19T06:50:31Z")

</div>

## **Sorudaki Lens (Mercek) Sorusu**

Soru metninde K ve L kutularındaki merceklerle ilgili üç yargı verilmiş:

1. K ve L kutularında bulunan merceklerin ikisi de ince kenarlıdır.
2. K merceğinin odak uzaklığı 20 cm, L merceğinin odak uzaklığı 12 cm’dir.
3. K merceği ıraksak (yani kalın kenarlı gibi davranan) mercek olarak adlandırılır.

Eğer K merceğinin odak uzaklığı +20 cm, L merceğinin odak uzaklığı +12 cm ise bu ikisi de aslında ince kenarlı (yani yakınsak/konveks) merceklerdir. Iraksak merceğin (kalın kenarlı gibi davranan, çukur ayna muadili) odağı genellikle negatif değerde ölçülür. Dolayısıyla:

• (I) “İkisi de ince kenarlıdır.” → Doğru.  
• (II) “K merceğinin odak uzaklığı 20 cm, L merceğinin odak uzaklığı 12 cm’dir.” → Verilen bilgilere göre bu da doğru.  
• (III) “K merceği ıraksak mercek olarak adlandırılır.” → Odak uzaklığı +20 cm ise ıraksak değil, yakınsak (ince kenarlı) mercektir. Dolayısıyla yanlıştır.

Bu nedenle doğru yargılar **I ve II** ’dir.

* * *

## **Özdeş Yaylar ve X, Y, Z Cisimleri Sorusu**

Şekilde üç özdeş yay üstünde X, Y, Z cisimleri yerleştirilmiş ve yaylar farklı miktarda sıkışarak dengede kalmış. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Metin üzerindeki seçenekler (yaklaşık olarak) şunlar:  
A) Cisimlerden kütlesi en fazla olan X’tir.  
B) Aynı yaylar tavana asılıp cisimler de … (farklı bir senaryo)  
C) X cisminin sıkıştırdığı yayda depolanan esneklik potansiyel enerjisi en fazladır.  
D) … (başka bir senaryo ile ilgili)

Yayların baskılanma miktarı (sıkışma veya uzama miktarı) cismin ağırlığıyla (mg) orantılıdır. F = k \cdot \Delta x = mg bağıntısından, hangi cisim yay üzerinde en çok sıkışmaya (veya uzamaya) sebep oluyorsa onun kütlesi en büyük demektir. Aynı zamanda sıkışması en fazla olan yayda depolanan esneklik potansiyel enerjisi de ( E\_{\text{yay}} = \tfrac{1}{2} k \, (\Delta x)^2 ) en büyük olur.

• “Cisimlerden kütlesi en fazla olan X’tir.” (A) → Eğer X en çok sıkıştırıyorsa kütlesi de en büyüktür.  
• “X cisminin sıktırdığı yayda depolanan esneklik potansiyeli en fazladır.” (C) → Yine en büyük sıkışmayı sağlayan X ise esneklik potansiyeli de en fazla X’e aittir.

Soruda “hangisi doğrudur?” diye tek bir şık isteniyorsa, genellikle **“X cisminin sıkıştırdığı yayda depolanan potansiyel enerji en fazladır.” (C)** şeklindeki ifade, daha kesin ve doğrudan bir sonuç kabul edilir. Çünkü X’in kütlesinin en büyük olduğunu ifade etmek de aynı sonuca varır; ancak sorunun resminde veya açıklamasında doğrudan en çok sıkışan yay X ise buna bağlı olarak (C) seçeneği doğru kabul edilir.

Dolayısıyla bu iki soruya ait doğru cevaplar:  
• **Mercek sorusu:** I ve II (yani seçenek B)  
• **Yaylar-X-Y-Z sorusu:** X cisminin sıkıştırdığı yayda depolanan esneklik potansiyeli en fazladır (C).

@Saka_Laka
