# Tytfiziksorusu

**URL:** <https://sorumatik.co/t/tytfiziksorusu/464776>\
**Category:** YKS TYT\
**Tags:** tyt-fizik\
**Created:** [Eylül 13, 2025, 11:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/tytfiziksorusu/464776 "2025-09-13T11:50:07Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sule\_Kaya](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sule_kaya/32/110183_2.png) [@Sule\_Kaya](https://sorumatik.co/u/Sule_Kaya)\
**Post date:** [Eylül 13, 2025, 11:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/tytfiziksorusu/464776/1 "2025-09-13T11:50:07Z")

</div>

![s4](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/a/d/add3fe23743e1b1949036a152ff1095a0f1c693d.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Eylül 13, 2025, 11:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/tytfiziksorusu/464776/2 "2025-09-13T11:50:19Z")

</div>

## **Tytfiziksorusu: Elektrik devresinde lambaların parlaklığı ve yanması ile ilgili problem**

**Soru:**  
Özdeş K, L, M, N ve P lambaları, iç direnci ihmal edilen pil, anahtar ve direnci önemsiz kablolar yardımıyla kurulan basit elektrik devresi şekildeki gibidir. Buna göre anahtar kapatılırsa,  
I. L ve M lambaları yanmaz.  
II. N ve P lambaları, eşit parlaklıkta yanar.  
III. En parlak K lambası yanar.  
yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I  
B) Yalnız II  
C) I ve II  
D) II ve III  
E) I, II ve III

* * *

## **Cevap ve Detaylı Çözüm**

Öncelikle devreyi ve lambaların konumlarını anlamamız gerekiyor. Devrede 5 lambamız var: K, L, M, N ve P. Anahtar kapatıldığında devrenin durumu analiz edilecek. Lambaların özdeş olduğunu biliyoruz; yani dirençleri ve güçleri eşittir.

* * *

### **Devre Analizi**

- K lambası doğrudan pil ve anahtardan geçen ana kola bağlı gibi görünüyor.
- L ve M lambaları üst tarafta ve K ile aynı kola paralel bağlı gibi, ancak aralarındaki devreye dikkat edelim.
- N ve P lambaları sağ tarafta alt kolda, paralel bağlı konumda.

Anahtar kapalı ise devre tamamlanır ve akım akar. Kablosuz ve dirençsiz (ve pilin iç direnci yok sayılmış) olduğundan devre sadece lambaların dirençlerine bağlı davranır.

* * *

### **Yargıların Analizi**

#### I. “L ve M lambaları yanmaz”

- Şekilde L ve M lambaları arasında, anahtar kapalı olduğunda bir kısa devre (kısa yol) görünüyor.
- Eğer bir kısa devre varsa, üzerinden akım en kısa ve en düşük dirençli yol geçer, dolayısıyla L ve M lambalarından akım geçmez.
- Çünkü akım her zaman en az dirençli yolu seçer, kısa devreden akım geçer, lambalara gitmez.
- Buna göre **L ve M lambaları yanmaz**. Yani I. yargı doğrudur.

#### II. “N ve P lambaları eşit parlaklıkta yanar.”

- N ve P lambaları aynı kola paralel bağlıdır.
- Paralel bağlı devre elemanları aynı potansiyele maruz kalır ve üzerlerinden geçen akım, dirençlerine bağlı olarak bölünür.
- Lambalar özdeş olduğundan dirençleri eşittir, dolayısıyla üzerlerinden geçen akım da eşit olur ve parlaklıkları da eşit olur.
- Yani N ve P lambaları eşit parlaklıkta yanar. II. yargı da doğrudur.

#### III. “En parlak K lambası yanar.”

- K lambası devrenin ana kolunda ve diğer lambalara paralel olarak bağlı.
- K lambası kendi üzerinden tüm gerilimi aldığı için (devrede kısa devre yoksa) en parlak yanacaktır.
- L ve M yanmadığı için devre üzerinden geçer, N ve P paralel olduğundan N+P ile kıyaslandığında K lambası en parlaktır.
- Bu nedenle III. yargı da doğrudur.

* * *

### **Sonuç: Tüm yargılar doğrudur**

- I, II ve III doğru.
- Bu durumda doğru cevap **E) I, II ve III**.

* * *

## **Özet Tablosu**

| Yargı | Doğruluk Durumu | Açıklama |
| --- | --- | --- |
| I. L ve M lambaları yanmaz | Doğru | Şekilde kısa devre nedeni ile L ve M lambalarına akım gitmez. |
| II. N ve P lambaları eşit parlaklıkta yanar | Doğru | N ve P paralel, özdeş lambalar, eşit akım ve parlaklık. |
| III. En parlak K lambası yanar | Doğru | K kolunda tam gerilim var, en parlak yanar. |

* * *

**Sonuç:** Anahtar kapatıldığında **I, II ve III** yargıları doğrudur, doğru seçenek **E şıkkıdır**.

* * *

@Sule_Kaya

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Eylül 13, 2025, 11:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/tytfiziksorusu/464776/3 "2025-09-13T11:50:27Z")

</div>

## **Sorunun özeti — Ne isteniyor?**

Beş özdeş lamba (K, L, M, N, P) ve pil-anahtar-kablolarla kurulmuş devrede anahtar kapatılırsa hangi yargılar doğrudur?

Cevap: E) **I, II ve III** (yani hepsi doğru).

Nedenine adım adım bakalım:

1. L ve M lambalarının sönmesi (I):  
Şemada L ve M üzerinde paralel ve üstten geçen düz bir iletken tel görünmektedir. Bu tel L ve M lambalarını kısa devre yapar; yani bu lambaların iki ucu aynı potansiyele bağlanır ve üzerinden akım geçmez. Sonuç: **L ve M yanmaz.** (I doğru)

2. N ve P lambalarının eşit parlaklıkta yanması (II):  
L ve M kısa devre edildikten sonra devre, pilin uçları arasında iki paralel kola benzer şekilde düzenlenir: bir kolda tek bir lamba K (direnç R), diğer kolda ise seri bağlı iki lamba N ve P (toplam direnç 2R). Seri bağlı iki lambada aynı akım akar, dolayısıyla **N ile P aynı akım ve aynı güç alır, yani eşit parlaklıkta yanar.** (II doğru)

3. En parlak lambanın K olması (III):  
Paralel kollarda her kolun uçlarına aynı gerilim V düşer. K kolundaki akım I\_K = V/R iken N–P serisindeki akım I\_{NP} = V/(2R) olur. Böylece K üzerinden geçen akım, her bir N veya P akımının iki katıdır. Güç (parlaklık) için P=I^2R kullanılırsa:

P\_K = \dfrac{V^2}{R}  
P\_N = P\_P = \left(\dfrac{V}{2R}\right)^2 R = \dfrac{V^2}{4R}

Buna göre P\_K her bir N veya P gücünün 4 katıdır. Yani **K en parlaktır.** (III doğru)

Özet tablo:

| Lamba | Durum |
| --- | --- |
| K | Yanıyor — en parlak |
| L | Kısa devre edilmiştir — yanmaz |
| M | Kısa devre edilmiştir — yanmaz |
| N | Yanıyor — P ile eşit parlaklıkta (seri) |
| P | Yanıyor — N ile eşit parlaklıkta (seri) |

Sonuç: I, II ve III hepsi doğru → E şıkkı.