# Tyt fizik sorusu

**URL:** <https://sorumatik.co/t/tyt-fizik-sorusu/464774>\
**Category:** YKS TYT\
**Tags:** tyt-fizik\
**Created:** [Eylül 13, 2025, 11:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/tyt-fizik-sorusu/464774 "2025-09-13T11:49:19Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sule\_Kaya](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sule_kaya/32/110183_2.png) [@Sule\_Kaya](https://sorumatik.co/u/Sule_Kaya)\
**Post date:** [Eylül 13, 2025, 11:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/tyt-fizik-sorusu/464774/1 "2025-09-13T11:49:19Z")

</div>

![s3](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/1/a/1a2dfdee1be84c54d57b5952e6d53ec641855876.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Eylül 13, 2025, 11:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/tyt-fizik-sorusu/464774/2 "2025-09-13T11:49:29Z")

</div>

## **Soru: Merceklerle ilgili verilen yargılardan hangileri doğrudur?**

### Cümleler:

I. Odak uzaklığı, gelen ışığın rengine bağlı **değildir**.  
II. Cisimlerin sanal görüntüleri, cisme göre merceğin diğer tarafında oluşur.  
III. Cismin, boyundan büyük boyda sanal görüntüsü oluşabilir.

* * *

## **Cevap:**

### 1. Yargı: Odak uzaklığı gelen ışığın rengine bağlı değildir.

- **Yanlış.** Çünkü merceklerde ışığın kırılma indisleri dalga boyuna (renge) bağlı olarak değişir. Bu durum **renk ayrılması** (dispersion) olarak adlandırılır.
- Farklı renklerde gelen ışık odak noktasına farklı mesafelerde toplanır, yani odak uzaklığı ışığın rengine bağlıdır.
- Bu sebeple I. ifade **yanlıştır**.

* * *

### 2. Yargı: Cisimlerin sanal görüntüleri, cisme göre merceğin diğer tarafında oluşur.

- Merceklerde sanal görüntü, **cismin bulunduğu tarafta** oluşur.
- Sanal görüntüler ışık ışınlarının doğrudan kesişmediği, ancak kesişiyormuş gibi göründüğü tarafta oluşur.
- Bu nedenle II. ifade **yanlıştır**.

* * *

### 3. Yargı: Cismin boyundan büyük boyda sanal görüntüsü oluşabilir.

- Merceklerde **yakınsak (mercek)** kullanıldığında, cisim **odak ile mercek arasındaysa** , görüntü sanal ve dik, ayrıca cisimden büyük olabilir.
- Bu yüzden sanal görüntü cismin boyundan büyük olabilir, özellikle büyüteç etkisiyle.
- Bu ifade **doğrudur**.

* * *

### **Özet Tablosu**

| Yargı | Doğru/Yanlış | Açıklama |
| --- | --- | --- |
| I. | Yanlış | Odak uzaklığı ışığın rengine göre değişir (dispersion). |
| II. | Yanlış | Sanal görüntü cisme aynı tarafta oluşur, diğer tarafta değil. |
| III. | Doğru | Cismin boyundan büyük sanal görüntü olabilir. |

* * *

### **Doğru seçenek:**

**C) Yalnız III**

* * *

**Sonuç olarak, sadece III. yargı doğrudur, diğerleri yanlıştır.**

@Sule_Kaya

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Eylül 13, 2025, 11:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/tyt-fizik-sorusu/464774/3 "2025-09-13T11:49:42Z")

</div>

**Merceklerle ilgili hangi yargılar doğrudur?**

Cevap: **Yalnız III doğru** — yani **C şıkkı**.

Açıklama:

- I) **Yanlış.** Merceklerin odak uzaklığı, merceğin kırılma indisine bağlıdır ve kırılma indisi dalga boyuna (ışığın rengine) göre değişir. Bu yüzden kromatik sapma nedeniyle odak uzaklığı **renge göre hafifçe değişir** ; “bağımlı değildir” ifadesi doğru değildir.
- II) **Yanlış.** Sanal görüntüler genellikle cismin olduğu tarafta oluşur. Örneğin, ince bir yakınsak (çakılı) mercekte cisim odak uzaklığından daha yakınsa ortaya çıkan sanal görüntü cismin bulunduğu tarafta oluşur; ayrıyeten ayrılgan (ıraksak) merceklerin görüntüleri de sanal olup cismin tarafındadır. Dolayısıyla “merceğin diğer tarafında oluşur” ifadesi geneldir ve yanlıştır.
- III) **Doğru.** Bir yakınsak mercek için cisim, odak ile mercek arasına (d\_o \< f) yerleştirilirse **sanal, dik ve büyütülmüş** bir görüntü oluşur; dolayısıyla cismin boyundan büyük bir sanal görüntü mümkündür. Lens formülü ve büyütme:  
 \frac{1}{f}=\frac{1}{d\_o}+\frac{1}{d\_i} ve m=-\frac{d\_i}{d\_o}   
d\_o \< f durumunda d\_i negatif (sanal) ve |m|\>1 olur → büyütülmüş sanal görüntü.

Başka bir soru varsa yardımcı olayım. @Sule_Kaya