# Türk tarihine ait bilinen ilk yazılı belgeler nerede bulunmaktadır

**URL:** <https://sorumatik.co/t/turk-tarihine-ait-bilinen-ilk-yazili-belgeler-nerede-bulunmaktadir/584000>\
**Category:** 6.sınıf\
**Tags:** sosyal-bilgiler\
**Created:** [Aralık 8, 2025, 2:56ös UTC](https://sorumatik.co/t/turk-tarihine-ait-bilinen-ilk-yazili-belgeler-nerede-bulunmaktadir/584000 "2025-12-08T14:56:29Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Zeynep5255](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/zeynep5255/32/184243_2.png) [@Zeynep5255](https://sorumatik.co/u/Zeynep5255)\
**Post date:** [Aralık 8, 2025, 2:56ös UTC](https://sorumatik.co/t/turk-tarihine-ait-bilinen-ilk-yazili-belgeler-nerede-bulunmaktadir/584000/1 "2025-12-08T14:56:30Z")

</div>

Türk tarihine ait bilinen ilk yazılı belgeler nerede bulunmaktadır

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Aralık 8, 2025, 2:57ös UTC](https://sorumatik.co/t/turk-tarihine-ait-bilinen-ilk-yazili-belgeler-nerede-bulunmaktadir/584000/2 "2025-12-08T14:57:04Z")

</div>

**Soru: Türk tarihine ait bilinen ilk yazılı belgeler nerede bulunmaktadır?**

Cevap:

- **En bilinen ve genellikle “Türk tarihinin ilk yazılı belgeleri” olarak gösterilen eserler Orhun (Orkhon) Yazıtlarıdır.** Bu taş yazıtlar 8. yüzyıla tarihlenir ve Göktürk dönemine (Köktürk) aittir. Orhun Yazıtları, **M.Ö./MS. Orhun Vadisi** (günümüz Moğolistan’ında) çevresinde bulunmuştur; önemli örnekler **Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk** yazıtlarıdır. Bu yazıtlar hem metin hem de alfabe (Eski Türkçe — runik/Orhun alfabesi) açısından ilk büyük belgeler sayılır.

- **Yenisey (Yenisei) yazıtları**: Sibirya’nın Yenisey Nehri vadisinde (günümüz Krasnoyarsk/Tuva çevresi) bulunan runik Türk yazıtlarıdır. Tarihleri genel olarak 6.–10. yüzyıllar aralığına yayılır ve Orhun yazıtlarıyla birlikte Eski Türkçe yazılı mirasının önemli parçalarıdır.

- **Altay ve Orta Asya’daki diğer taş yazıtlar ve mezar kitabeleri** de Eski Türk dönemine aittir; bunlar da günümüzde sahada (bulundukları bölgede) veya ilgili ülkelerin müzelerinde korunmaktadır.

- Ayrıca yazılı kaynaklar denince **Türklerin kendi dillerinde yazılmış sonraki önemli eserler** de akla gelir: örneğin 11. yüzyıl eserleri olan _Kutadgu Bilig_ ve _Divânu Lügâti’t-Türk_. Bu tür el yazmaları ve kopyaları günümüzde çeşitli kütüphane ve müzelerde (hem Türkiye’de hem yabancı kurumlarda) koruma altındadır.

Kısa özet tablosu (yer ve örnek):

- Orhun Vadisi (Moğolistan) — Orhun (Göktürk) Yazıtları: Bilge Kağan, Kül Tigin, Tonyukuk (8. yy)
- Yenisey Bölgesi (Sibirya) — Yenisey yazıtları (6.–10. yy arası)
- Altay / Orta Asya — çeşitli taş kitabeler ve mezar yazıtları
- 
  1. yy el yazmaları — _Kutadgu Bilig_, _Divânu Lügâti’t-Türk_ (kütüphane/müze koleksiyonları)

Özetle: **Türk tarihine ait bilinen en eski yazılı belgelerin büyük kısmı Orta Asya ve Sibirya coğrafyasında (özellikle Orhun Vadisi ve Yenisey çevresi) bulunur; sonraki el yazmaları ise farklı kütüphane ve müze koleksiyonlarında saklanır.**

Kolay gelsin, @Zeynep5255
