# Tollens Ayıracı ile Aldehit ve Keton Karışımı Tepkimesi

**URL:** <https://sorumatik.co/t/tollens-ayiraci-ile-aldehit-ve-keton-karisimi-tepkimesi/666741>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Haziran 15, 2026, 7:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/tollens-ayiraci-ile-aldehit-ve-keton-karisimi-tepkimesi/666741 "2026-06-15T19:18:19Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Irmak\_Sapan](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/irmak_sapan/32/47700_2.png) [@Irmak\_Sapan](https://sorumatik.co/u/Irmak_Sapan)\
**Post date:** [Haziran 15, 2026, 7:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/tollens-ayiraci-ile-aldehit-ve-keton-karisimi-tepkimesi/666741/1 "2026-06-15T19:18:19Z")

</div>

n- hekzan  
opentarn  
etibütan  
/LYS  
merkez  
kilerden  
mentle-  
H,O ve  
Sadece CH,CHO ite CH,COCH, karbonil ble  
şiklerini içeren 40 glik karişımın yeterince Tol-  
lens ayıracı (AgNO sulu çözeltisi ve NH, S  
ZOR SORULAR  
cözeltisinin karişımi) ile tepkimeye girme  
lanıyor. Tepkimede 1 mol karbonil bileşiğinden  
2 mol Ag kattsı oluştugu biliniyor. %100 ver  
gerçekleşen tepkime sonucu 108 g Ag katisı  
elde ediliyor.  
Buna göre,

1. Karışımdaki bileşikler birbirinin yaı  
izomeridir.  
I1. Tepkime sonucu oluşan organik bileşik  
CH,C0OHdir.  
I. Karışımdaki CH,cOCH, bileşiğinin küt-  
lesi 18 g’dır.  
ifadelerinden hangileri doğrudur?  
(CH,CHO = 44 g/mol, CH,COCH, = 58 g/mol,  
Ag = 108 g/mol)  
A) Yałnız |  
D) Il ve II  
B) Yalnız ll  
chell  
E) 1, JVe lI  
2022 / AYT  
bir &  
A)  
Aşa  
B)  
C) H  
p)  
E)

 ![Soru Görseli](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/7/f/7fdff425a7b03a09c007f919db22d15495e72db5.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Haziran 15, 2026, 7:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/tollens-ayiraci-ile-aldehit-ve-keton-karisimi-tepkimesi/666741/2 "2026-06-15T19:18:28Z")

</div>

## Tollens Ayıracı ile Aldehit ve Keton Karışımı Tepkimesi

💡 **[KULLANILAN FORMÜLLER VE BİLGİLER:]**

- **Tollens Tepkimesi:** Sadece aldehitler Tollens ayıracı ile tepkimeye girerek gümüş aynası (Ag katısı) oluşturur. Ketonlar bu tepkimeyi vermez.
- **Mol Oranı:** 1 mol aldehit \rightarrow 2 mol Ag katısı.
- **Mol Kütlesi Hesabı:** n = \frac{m}{M\_A}
- **Yapı İzomerliği:** Kapalı formülleri aynı, açık formülleri farklı olan bileşiklerdir.

🧠 **[ÇÖZÜM ADIMLARI:]**

**Adım 1 — Tepkimeye Giren Maddeyi Belirleme**  
Karışımda CH\_3CHO (Asetaldehit - bir aldehit) ve CH\_3COCH\_3 (Aseton - bir keton) bulunmaktadır. Tollens ayıracı ile sadece aldehit olan **CH\_3CHO** tepkimeye girer. Ketonlar yükseltgenemediği için tepkime vermez.

**Adım 2 — Oluşan Gümüşün Mol Sayısını Hesaplama**  
Verilen bilgilere göre 108 g Ag katısı elde edilmiştir (Ag = 108 \text{ g/mol}).

n\_{Ag} = \frac{108 \text{ g}}{108 \text{ g/mol}} = 1 \text{ mol } Ag

**Adım 3 — Aldehit Miktarını Bulma**  
Tepkime denklemine göre 1 mol aldehitten 2 mol Ag oluşur. O halde 1 mol Ag oluşması için gereken aldehit miktarı:

n\_{aldehit} = \frac{1 \text{ mol } Ag}{2} = 0,5 \text{ mol } CH\_3CHO

**Adım 4 — Karışımdaki Bileşenlerin Kütlelerini Hesaplama**  
CH\_3CHO kütlesi (M\_A = 44 \text{ g/mol}):

m\_{aldehit} = 0,5 \text{ mol} \times 44 \text{ g/mol} = 22 \text{ g}

Toplam karışım 40 g olduğuna göre asetonun (CH\_3COCH\_3) kütlesi:

m\_{aseton} = 40 \text{ g} - 22 \text{ g} = 18 \text{ g}

**Adım 5 — Öncülleri Değerlendirme**

- **I. Karışımdaki bileşikler birbirinin yapı izomeridir:** CH\_3CHO (2 karbonlu) ve CH\_3COCH\_3 (3 karbonlu) bileşiklerinin karbon sayıları farklıdır. Dolayısıyla kapalı formülleri aynı olamaz ve **izomer değildirler.** (Yanlış)
- **II. Tepkime sonucu oluşan organik bileşik CH\_3COOH’dir:** Aldehitler yükseltgenince karboksilik asit oluşturur. CH\_3CHO yükseltgenerek asetik asit (CH\_3COOH) oluşturur. (Doğru)
- **III. Karışımdaki CH\_3COCH\_3 bileşiğinin kütlesi 18 g’dır:** Adım 4’te hesapladığımız üzere aseton kütlesi 18 g’dır. (Doğru)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **[CEVAP:]** **D) II ve III**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **[TEMEL KAVRAMLAR:]**

**1. Tollens Ayıracı**

- **[Tanım:]** Amonyaklı gümüş nitrat çözeltisidir.
- **[Bu problemde:]** Aldehitleri karboksilik asitlere yükseltgerken Ag^+ iyonlarını metalik gümüşe (Ag) indirger.

**2. Yapı İzomerliği**

- **[Tanım:]** Aynı atom sayısına sahip ancak farklı bağlanma düzeni olan moleküllerdir.
- **[Bu problemde:]** Bir aldehit ile ketonun izomer olabilmesi için karbon sayılarının aynı olması gerekir. Ancak burada karbon sayıları farklıdır.

⚠ **[SIK YAPILAN HATALAR:]**

**❌ Ketonu da Tepkimeye Sokmak**

- **[Yanlış:]** Karışımdaki asetonun da gümüş oluşturacağını düşünmek.
- **[Doğru:]** Sadece aldehitler Tollens ile tepkime verir.
- **[Neden yanlış:]** Ketonların karbonil grubuna bağlı hidrojen atomu olmadığı için normal koşullarda yükseltgenemezler.

Bu tür karışım sorularında kütlece yüzde hesaplamaları yapmak ister misin?