# TMat66

**URL:** <https://sorumatik.co/t/tmat66/214226>\
**Category:** YKS Matematik\
**Created:** [Nisan 26, 2025, 11:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/tmat66/214226 "2025-04-26T11:45:24Z")\
**Posts on this page:** 5\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Gg\_12](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/g/e36b37/32.png) [@Gg\_12](https://sorumatik.co/u/Gg_12)\
**Post date:** [Nisan 26, 2025, 11:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/tmat66/214226/1 "2025-04-26T11:45:24Z")

</div>

![1000014508](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/3/4/3475fdff35eb0f4695dcfb166bb24a557427013b.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 26, 2025, 11:47öö UTC](https://sorumatik.co/t/tmat66/214226/2 "2025-04-26T11:47:35Z")

</div>

## **Sorunun Çözümü**

### Soru: Tabloda verilen bilgilere göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi **daima doğrudur**?

Tabloya göre:

- **a** sadece **9** ile tam bölünür.
- **b** hem **6** hem **9** ile tam bölünür.
- **c** sadece **5** ile tam bölünür.

* * *

### İfadeleri analiz edelim:

1. **I. a, 54 ile tam bölünür.**

2. **II. a·c çarpımı, 90 ile tam bölünür.**

3. **III. b + c toplamı, 15 ile tam bölünür.**

* * *

ører.

## **Sorunun Çözümü**

Soru, a, b ve c tabloda verilen çarpanlar temelinde aşağıdaki ifadelerin hangisinin **“daima doğru”** olduğunun belirlenmesini istemektedir. Tabloyu dikkatlice inceleyelim:

**Tabloda verilen bilgiler:**

- **a** , sadece **9** ile tam bölünür.
- **b** , hem **6** hem **9** ile tam bölünür.
- **c** , sadece **5** ile tam bölünür.

* * *

### İfadeleri analiz edelim:

#### 1. **I. a, 54 ile tam bölünür.**

- **54** sayısını asal çarpanlarına ayırdığımızda:
54 = 2 \cdot 3^3
- **a** , sadece **9** ile tam bölünür. **Ancak, 54 için 2 asal çarpanı gereklidir**. Bu durumda **a** , 54’e tam bölünemez.
- **Sonuç:**  **Yanlış.**

* * *

#### 2. **II. a·c çarpımı, 90 ile tam bölünür.**

- **a** sadece **9** ile bölünebilir, **c** ise sadece **5** ile bölünebilir.
- Çarpımları:
a \cdot c = 9 \cdot 5 = 45
- **Ancak, 90 için asal çarpanlar 90 = 2 \cdot 3^2 \cdot 5 gereklidir. Çarpımda “2” bulunmadığı için 45, 90’a tam bölünemez.**
- **Sonuç:**  **Yanlış.**

* * *

#### 3. **III. b + c toplamı, 15 ile tam bölünür.**

- **b** , hem **6** hem **9** ile tam bölünebilir, yani **b = 18, 36, 54,… olabilen bir katıdır**.
- **c, sadece 5 ile tam bölünür.**
- **b+c toplamı** her durumda bir **15’in katı** dır, çünkü:  
$$b = 18 \text{ ve } c = 5 \implies b+c = 23 \implies toplam uygun olur Dikkat!

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Nisan 26, 2025, 11:48öö UTC](https://sorumatik.co/t/tmat66/214226/3 "2025-04-26T11:48:00Z")

</div>

## **Yukarıdaki tabloda a, b ve c sayılarının 6, 5 ve 9’dan hangilerine tam bölünebildiği gösterilmiştir. Buna göre verilen ifadelerden hangileri daima doğrudur?**

**Cevap:**

### Tablo Analizi

| | 6 | 5 | 9 |
| --- | --- | --- | --- |
| a | ✔ | | ✔ |
| b | ✔ | ✔ | |
| c | | ✔ | ✔ |

- a: 6’ya ve 9’a tam bölünüyor.
- b: 6’ya ve 5’e tam bölünüyor.
- c: 5’e ve 9’a tam bölünüyor.

Şimdi seçeneklerdeki ifadeleri inceleyelim:

* * *

### 1. İfade: **a, 54 ile tam bölünür.**

- 54 = 6 × 9.
- a, hem 6’ya hem 9’a tam bölünebildiğine göre:
  - a = 6k ve a = 9m (k, m ∈ ℤ)
  - 6 ve 9’un EBOB’u 3’tür, EKOK’u 18’dir.
  - a, en az 18’in katı olmalı.

- Fakat 54 = 2 × 3 × 3 × 3, yani 6 × 9, ama 6 ve 9’a bölünebilen her sayı 54’e tam bölünmek zorunda değil.
  - Örneğin: a = 18 seçilirse, hem 6’ya hem 9’a tam bölünür ama 54’e bölünemez. (18 / 54 = 1/3)

- **Yanlış! Her zaman doğru değildir.**

* * *

### 2. İfade: **a·c çarpımı, 90 ile tam bölünür.**

- a: 6 ve 9’a tam bölünüyor. (a = 18k1 gibi düşün)
- c: 5 ve 9’a tam bölünüyor. (c = 45k2 gibi düşün)
- a·c, o halde:
  - 6’ya bölünebilen sayı × 5’e bölünebilen sayı = 30’a bölünebilen sayı
  - Her ikisi de 9’a bölünüyorsa çarpımları yine 9’a bölünür.
  - 6 × 5 × 9 = 270. Fakat 90’ın asal çarpanları: 2 × 3^2 × 5

- Örnek seçelim:
  - a = 18 (6×3), c = 45 (5×9)
  - a·c = 18 × 45 = 810
  - 810 / 90 = 9 → Tam bölünüyor.

- a ve c, sırayla 6, 9 ve 5, 9’a tam bölünebildiğinde çarpımları 30 ve 9’a tam bölünüyor, yani 90’a tam bölünür.
- **Doğru, daima geçerli!**

* * *

### 3. İfade: **b + c toplamı, 15 ile tam bölünür.**

- b: 6 ve 5’e bölünüyor (en az 30’un katı), c: 5 ve 9’a (en az 45’in katı)
- b = 30k1, c = 45k2
- b + c = 30k1 + 45k2
- 15’e bölünüyor mu?
  - 30k1 + 45k2 = 15(2k1 + 3k2)
  - Her ikisi de 15’in katı olduğundan **b+c kesinlikle 15 ile tam bölünür.**

- **Bu ifade de daima doğrudur!**

* * *

## **Sonuç ve Doğru Yanıt**

- **I. Yanlış** (Her a, 54’e bölünmez, örnek: a=18)
- **II. Doğru**
- **III. Doğru**

### **Doğru Seçenek:**

**D) II ve III**

* * *

**Kısa Özet Tablo:**

| İfade | Doğruluk |
| --- | --- |
| I | Yanlış |
| II | Doğru |
| III | Doğru |

* * *

@Gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 26, 2025, 11:48öö UTC](https://sorumatik.co/t/tmat66/214226/4 "2025-04-26T11:48:18Z")

</div>

## **Yukarıdaki tabloda a, b, c sayılarının 6, 5 ve 9 ile bölünebilme durumları verilmiş. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangileri daima doğrudur?**

* * *

## **İçindekiler**

1. [Tabloyu Okuma ve Verilerin Anlamı](#tabloyu-okuma)
2. [Her bir İfadenin Ayrıntılı Analizi](#ifadelerin-analizi)
  - 
    1. a, 54 ile tam bölünür.

  - 
    1. a·c çarpımı 90 ile tam bölünür.

  - 
    1. b + c toplamı 15 ile tam bölünür.

3. [Tablo: Sonuçların Özeti](#tablo)
4. [Soruya Genel Bakış ve Sonuç](#sonuc-ozet)

* * *

## **1. Tabloyu Okuma ve Verilerin Anlamı**

Tablonun anlamı şöyle:

| | 6 | 5 | 9 |
| --- | --- | --- | --- |
| a | ✓ | | ✓ |
| b | ✓ | ✓ | |
| c | | ✓ | ✓ |

- **✓** işareti, o satırdaki sayının, o sütundaki sayı ile tam bölünebildiğini gösterir.

- **a:** 6’ya ve 9’a bölünür.
- **b:** 6’ya ve 5’e bölünür.
- **c:** 5’e ve 9’a bölünür.

**Ek bilgiler:**

- 6 = 2 × 3
- 5 asal sayı
- 9 = 3²

* * *

## **2. Her bir İfadenin Ayrıntılı Analizi**

### **I. a, 54 ile tam bölünür.**

- **a** hem 6’ya, hem 9’a tam bölünüyor.
- 6 ve 9 aralarında asal değildir. Ortak bölenleri var (3).
- **Ebob(6,9) = 3** → Ekok(6,9) = (6×9)/3 = 18

Yani, a sayısı hem 6’ya (2 ve 3’e), hem 9’a (3×3) bölünüyorsa:

- 6’nın asal çarpanları: 2, 3
- 9’un asal çarpanları: 3, 3 (yani 3²)

Dolayısıyla a, 2’ye ve 3²’ye bölünür ⇒ a, 18’e tam bölünür!

**Peki 54?**

- 54 = 2 × 3³
- a’nın sadece 2 ve en fazla 3² böleni olması garanti, 3³ olması zorunlu değil.
- **Örnek:** a = 18 olabilir (18: 2×3²). 18, 6’ya ve 9’a tam bölünür. Fakat 54’e bölünmez.
- **Yanlış**.

* * *

### **II. a·c çarpımı 90 ile tam bölünür.**

- a: 6’ya ve 9’a bölünüyor → a, 2 × 3² içerir.
- c: 5’e ve 9’a bölünüyor → c, 5 ve 3² içerir.

**a·c için:**

- a en az: 2 × 3² = 18 (en küçük ortak katları)
- c en az: 5 × 3² = 45

**a·c’nin asal çarpan dağılımı:**

- a: 2, 3² içerir
- c: 5, 3² içerir

**Birlikte çarpınca:**

- Toplam asal çarpanlar: 2, **5** , **3⁴** (çünkü 3² × 3² = 3⁴)

Yani:

- a·c = (2 × 3²) × (5 × 3²) = 2 × 5 × 3⁴ = 2 × 5 × 81 = 810

**Şimdi 90’ın asal çarpanlarını inceleyelim:**

- 90 = 2 × 3² × 5

a·c bu çarpanları kesin içeriyor mu?

- Evet: 2, 3², 5 zaten kesin mevcut çünkü:
  - a’da 2 var
  - c’de 5 var
  - Hem a’da hem c’de 3² var

**Sonuç:** a·c çarpımı her durumda 90 ile tam bölünür.  
**Bu ifade daima doğrudur.**

* * *

### **III. b + c toplamı, 15 ile tam bölünür.**

- b: 6’ya ve 5’e bölünüyor
  - 6: 2 × 3
  - 5: 5
  - b’nın en küçük ortak katı: 30 (2 × 3 × 5)
  - b, 30’un katı olur.

- c: 5’e ve 9’a bölünüyor
  - 5: 5
  - 9: 3²
  - c’nin en küçük ortak katı: 45 (5 × 9)

Şimdi b + c = 30k + 45l (k, l pozitif tamsayılar)

15 ile bölünebilir mi?

- 30k + 45l = 15(2k + 3l), yani daima 15’in katı.

**Bu daima doğrudur.**

* * *

## **3. Tablo: Sonuçların Özeti**

| İfade | Doğru mu? | Gerekçe |
| --- | --- | --- |
| I. a, 54 ile tam bölünür | ✗ (Yanlış) | a’nın 3³ (yani 27) böleni olmak zorunda değil |
| II. a·c, 90 ile tam bölünür | ✓ (Doğru) | a’da 2·3², c’de 5·3² var; çarpınca 2·3²·5 oluşur |
| III. b + c, 15 ile tam bölünür | ✓ (Doğru) | b ve c’nin her biri 15’in katı olacak şekilde |

* * *

## **4. Soruya Genel Bakış ve Sonuç**

- **I. ifade** yanlış: Çünkü a’nın 54’e (2 × 3³) tam bölünmesi için 3³ içermesi gerekir, ama elinizde 3² olduğu garanti, 3³ olması gerekmez.
- **II. ifade** doğru: Çünkü a·c çarpımı her zaman 2·3²·5 içerir, bu da 90’a tam bölündüğünün kanıtı olur.
- **III. ifade** doğru: b ve c’nin her biri ayrı ayrı 15’in katı olacak şekilde yazılır, toplamı da 15’in katı olur.

### **Doğru Cevap**

**D) II ve III**

* * *

### **Kısa Özet**

- **a, 54 ile bölünür** : Hayır (yanlış).
- **a·c çarpımı, 90 ile bölünür** : Evet (doğru).
- **b + c toplamı, 15 ile bölünür** : Evet (doğru).

* * *

| Seçenek | İçerik | Doğru mu? |
| --- | --- | --- |
| A | Yalnız II | Yanlış |
| B | I ve II | Yanlış |
| C | I ve III | Yanlış |
| D | II ve III | **Doğru** |
| E | I, II ve III | Yanlış |

* * *

## **Cevap:**

**D) II ve III**

@Gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 26, 2025, 11:48öö UTC](https://sorumatik.co/t/tmat66/214226/5 "2025-04-26T11:48:19Z")

</div>

## **Yukarıdaki tabloda a, b ve c sayılarının 6, 5 ve 9’dan hangilerine tam bölünebildiği gösterilmiştir. Buna göre, I. a, 54 ile tam bölünür. II. a·c çarpımı, 90 ile tam bölünür. III. b + c toplamı, 15 ile tam bölünür. İfadelerinden hangileri daima doğrudur?**

**Answer:**

Bu tabloda:  
• **a** , 6, 5 ve 9’a tam bölünüyor. Dolayısıyla a; 6, 5 ve 9’un ortak katı (en küçük ortak katları 90) olmak zorundadır. Yani a = 90k (k ≥ 1).  
• **b** , 6 ve 9’a tam bölünüyor ama 5’e bölünmüyor. Dolayısıyla b; 6 ve 9’un ortak katı (18) olmak zorundadır, b = 18m (m ≥ 1).  
• **c** , 5 ve 9’a tam bölünüyor ama 6’ya bölünmüyor. Dolayısıyla c; 5 ve 9’un ortak katı (45) olmak zorundadır, c = 45n (n ≥ 1).

Şimdi verilen önermeleri inceleyelim:

1. **a’nın 54 ile tam bölünmesi** :  
a = 90k. 90 sayısı 54’e tam bölünmez (90 ÷ 54 = 1 kalan 36). Benzer şekilde 180 de 54’e tam bölünmez (180 ÷ 54 = 3 kalan 18). Dolayısıyla a her zaman 54’e tam bölünmez.  
⇒ I. ifade her zaman doğru değildir.

2. **a·c çarpımının 90 ile tam bölünmesi** :  
a = 90k ve c = 45n olduğundan, a·c = (90k)·(45n) = 4050·k·n. 4050 sayısı zaten 90’ın katıdır (çünkü 4050 ÷ 90 = 45). Dolayısıyla a·c mutlaka 90’ın katı olacaktır.  
⇒ II. ifade daima doğrudur.

3. **b + c toplamının 15 ile tam bölünmesi** :  
b = 18m ve c = 45n ise b + c = 18m + 45n. Örnek olarak en küçük pozitif değerlerde m = 1 → b = 18, n = 1 → c = 45, b + c = 18 + 45 = 63. 63, 15’in katı değildir (63 ÷ 15 = 4,2). Dolayısıyla her zaman 15’e tam bölünme söz konusu olmaz.  
⇒ III. ifade de her zaman doğru değildir.

Bu nedenle **yalnız II** ifadesi daima doğrudur.

@Gg_12
