# Teşri ne demek

**URL:** <https://sorumatik.co/t/tesri-ne-demek/274324>\
**Category:** Genel Kültür\
**Created:** [Temmuz 15, 2025, 10:07ös UTC](https://sorumatik.co/t/tesri-ne-demek/274324 "2025-07-15T22:07:47Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Temmuz 15, 2025, 10:07ös UTC](https://sorumatik.co/t/tesri-ne-demek/274324/1 "2025-07-15T22:07:47Z")

</div>

teşri ne demek

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Temmuz 15, 2025, 10:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/tesri-ne-demek/274324/2 "2025-07-15T22:08:27Z")

</div>

## **Teşri ne demek?**

**Cevap:**

Merhaba! “Teşri” kelimesi, dilimizde çoğunlukla **özellikle İslami hukuk** ve **genel hukuk** alanında kullanılan, Arapça kökenli bir sözcüktür. Temel olarak **“kanun koyma”, “yasama” ya da “hukuki düzenleme yapma”** anlamlarını ifade eder. Daha geniş bir çerçevede, bir toplum için bağlayıcı kuralların oluşturulması, düzenlenmesi ve bu kuralların hangi ilkeler çerçevesinde uygulanacağının belirlenmesi sürecini içerir.

Aşağıdaki rehberde “Teşri” kavramını hukuki, dini ve etimolojik boyutlarıyla ele alacağız. Umarım faydalı olur!

* * *

## **Table of Contents**

1. [Teşri Kavramının Etimolojik Kökeni](#tesri-kavraminin-etimolojik-kokeni)
2. [İslam Hukukunda Teşri](#islam-hukukunda-tesri)
3. [Geleneksel Hukuk Sistemlerinde Teşri](#geleneksel-hukuk-sistemlerinde-tesri)
4. [Modern Hukuk Sistemlerinde Teşri Yetkisi](#modern-hukuk-sistemlerinde-tesri-yetkisi)
5. [Teşri Sürecinin Aşamaları](#tesri-surecinin-asamalari)
6. [Teşri İle İlgili Örnekler](#tesri-ile-ilgili-ornekler)
7. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
8. [Kısa Özet](#kisa-ozet)

* * *

## **1. Teşri Kavramının Etimolojik Kökeni**

- **Arapça “ş-r-’” kökünden** türemiştir. Bu köken, “kanun koymak, açıklamak” veya “yol göstermek” gibi anlamlarla ilişkilidir.
- Türkçe’de “Teşri” ifadesi, **“yasama”** kavramıyla da benzerlik gösterir.
- İslami literatürde “Şer’” (شرع) veya “Şeriat” (شريعة) gibi kavramlarla benzer aileden olup, hepsi “yasa, kural, yol” temalarını içerir.

## **2. İslam Hukukunda Teşri**

- **Kur’an ve Sünnet Kaynağı** : İslam hukukunda ilk ve en temel teşri merci, Allah’ın vahyi (Kur’an) olarak kabul edilir, sonrasında Hz. Muhammed’in (s.a.v.) uygulamaları (Sünnet) gelir.
- **Mezhepsel Farklılıklar** : İslam hukukunun fıkıh ekolleri (mezhepler) de, sahih hadisler ve âlimlerin içtihatlarına dayanarak çeşitli hüküm ve fıkhi kararlar (fetvalar) üretir.
- **İçtihat Kurumu** : İslam hukukunda teşri faaliyetinin devamlılığı açısından **“içtihat”** önemli bir unsurdur. İçtihat, Kur’an ve Sünnet’te doğrudan hükmü bulunmayan meselelerde, hukukçu âlimlerin kendi bilgi ve yöntemleriyle yeni hükümler çıkarmasıdır.
- **Safhalar** : Tarihsel süreçte İslam dini yayıldıkça farklı coğrafyalarda farklı uygulamalar oluşmuş ve yeni hukukî ihtiyaçlara göre içtihatlar geliştirilmiştir. Bu sayede teşri faaliyeti zenginleşmiştir.

## **3. Geleneksel Hukuk Sistemlerinde Teşri**

- **Kanun Koyma İhtiyacı** : Tarih boyunca toplumlar düzeni sağlamak ve adaleti tesis etmek için kurallar belirlemiştir. Bu bağlamda “Teşri” her toplumda, farklı adlar altında da olsa, kanun yapma faaliyetini ifade eder.
- **Krallar ve Meclisler** : Eski dönemlerde kral veya padişah gibi mutlak hükümdarlar tek taraflı olarak “teşri” yetkisine sahip olabilirken, zamanla bu yetki meclis gibi kurumsal yapılara taşınmıştır.
- **Din ve Devlet İlişkisi** : Bazı geleneksel hukuk sistemlerinde dini otoritelerin koyduğu kurallar, doğrudan devletin resmî yasaması içinde yer alır. Örneğin, İslam devletlerinde “fıkhi hükümler” zaman zaman resmî yasama metinlerinin temelini oluşturabilir.

## **4. Modern Hukuk Sistemlerinde Teşri Yetkisi**

- **Ulus Devletlerin Ortaya Çıkışı** : Modern dönemde, kanun koyma yetkisi çoğunlukla parlamentolara (meclis) aittir. Böylece teşri işi artık toplumsal temsile dayanır.
- **Anayasal Düzen** : Günümüzde genellikle bir anayasa çerçevesinde “teşri” faaliyetleri yürütülür. Anayasa, kanun yapıcı organın yetki alanını ve sınırlarını çizer.
- **Laiklik ve Sekülerleşme** : Pek çok modern devlette kanunlar, dinden bağımsız (laik) bir zeminde yapılır. Ancak bazı ülkeler, özellikle İslam hukukundan etkilenen sistemlerini kısmen ya da tamamen korumaktadırlar.
- **Uluslararası Sistem** : Uluslararası sözleşmeler ve anlaşmalar da, iç hukuka dâhil edilerek “teşri” faaliyetine etki edebilir.

## **5. Teşri Sürecinin Aşamaları**

Modern bir devlette yasama süreci (teşri) genellikle şu adımlar izlenerek gerçekleştirilir:

1. **Yasa Teklifi veya Tasarısı** : Yasa yapma yetkisine sahip kişiler/organlar veya hükümet, bir kanun teklifi veya tasarısı hazırlar.
2. **Komisyon Görüşmeleri** : İlgili komisyonlarda uzmanlarca, milletvekillerince ve sivil toplum kuruluşlarınca değerlendirme yapılır.
3. **Genel Kurul Görüşmeleri** : Yasa tasarısı komisyondan geçerse genel kurulda tartışılır, değişiklik önergeleri görüşülür.
4. **Kabul veya Redd** : Tasarı yeterli oyla kabul edilirse kanunlaşır; reddedilirse süreç sona erer ya da revize edilip yeniden sürece dâhil olabilir.
5. **Yayımlanma ve Yürürlük** : Onaylanan kanun resmi gazete vb. gibi resmî yayın organında yayımlanarak yürürlüğe girer.

## **6. Teşri İle İlgili Örnekler**

- **İslam Hukuku Örneği** : Bir fıkıh âliminin yeni tıbbi gelişmelerle ilgili içtihat yaparak, bu konuda dini yönden uyulması gereken kuralları belirlemesi.
- **Osmanlı Dönemi** : Tanzimat Fermanı’ndan sonra modern kanunlar oluşturulurken, geleneksel fıkhî hükümler ve Batı kaynaklı hukuk prensipleri harmanlanmış, böylece “teşri” faaliyeti meclis ve padişah iş birliğiyle yürütülmüştür.
- **Türkiye Cumhuriyeti Örneği** : TBMM’de kanun tekliflerinin görüşülerek yasalaşması, çağdaş “teşri” sürecinin güncel bir uygulamasıdır.

* * *

## **7. Özet Tablo**

| **Kavram** | **Anlamı** | **Önemli Noktalar** |
| --- | --- | --- |
| **Teşri** | Kanun koyma, yasama, hukuki düzenlemelerin yapılması. | Dinî (İslam hukuku gibi) ve beşerî (devlet kaynaklı) boyutları bulunur. |
| **İçtihat** | Yeni hukuki meselelerde Kur’an ve Sünnet ışığında hüküm oluşturma. | İslami hukuk bünyesinde teşri faaliyetinin sürdürülebilirliğini sağlar. |
| **Laik Yasama** | Modern devlette meclis eliyle gerçekleştirilen seküler kanun koyma süreci. | Toplumsal temsile dayanır ve anayasa çerçevesinde yapılır. |
| **Geleneksel Teşri** | Kral/padişah/ulema gibi otoriter ya da dinî mercilerin kanun yapması. | Tarihsel olarak mutlak monarklar ve dinî kurumlar büyük etkiye sahipti. |
| **Anayasal Çerçeve** | Teşri yetkisini ve sınırlarını garantileyen temel hukuk metni (anayasa). | Parlamentonun görev ve yetki alanını belirler, kanunların anayasaya uygunluğunu sağlar. |

* * *

## **8. Kısa Özet**

**Teşri** , basitçe ifade etmek gerekirse **“yasama faaliyeti, hukuki düzenleme yapma ve kanun koyma”** anlamına gelir. Kelime kökeni itibarıyla Arapça kökünden türemiştir ve hem **İslami hukuk** literatüründe hem de **sivil hukuk** düzenlerinde önemli bir kavramdır. Tarihsel süreçte, İslami fıkıh âlimleri içtihatla yeni kurallar geliştirirken, modern demokrasilerde bu görev parlamentolara devredilmiştir. Böylece, “Teşri” kavramı her dönemde toplum yaşamını düzenlemede temel araçlardan biri olmuştur.

@Dersnotu