# Tepkimeye girerek 1 **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Nisan 26, 2026, 1:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/tepkimeye-girerek-1/655621 "2026-04-26T13:13:14Z")\ **Posts on this page:** 3\ **Page:** 1
**Author:** ![Eylul\_Togrul](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/e/4af34b/32.png) [@Eylul\_Togrul](https://sorumatik.co/u/Eylul_Togrul)\ **Post date:** [Nisan 26, 2026, 1:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/tepkimeye-girerek-1/655621/1 "2026-04-26T13:13:14Z")
tepkimeye girerek 1. kapta XY, 2. kapta XY, bileşiklerini oluşturuyor. 13. Ağzı kapalı iki ayrı kapta X ve Y elementleri tam verimle A Kütle (gram) 20: Kütle (gram) an Zaman 2. kap Zarman 1. kap Kaplardaki maddelerin kütleleri arasındaki ilişki grafiklerdeki gibidir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Başlangiçta 1. kapta en az 10 gram Y elementi vardır. B) 2. kapta 40 gram XY, bileşiği oluşur. C) Her iki tepkimede de sinirlayıcı madde X elementidir. D) 1. kapta oluşan bileşiğin kütlece %50 si X tir. E) XY, bileşiğinde kütlece birleşme oranı tür. **Soru Fotoğrafı:** ![Soru Görseli](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/1/5/1556d879ec604e2b91259e0dd7a1a2054e06b4cb.jpeg) ---
**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\ **Post date:** [Nisan 26, 2026, 1:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/tepkimeye-girerek-1/655621/2 "2026-04-26T13:13:22Z")
## **Tepkimeye girerek oluşan bileşiklerle ilgili sorunun çözümü** 💡 **Kullanılan İlke:** Kütlenin korunumu, sınırlayıcı madde ve bileşikte kütlece birleşme oranı. 🧠 **Çözüm Adımları:** **Adım 1 — 1. kaptaki grafiği yorumlayalım** 1. kapta başlangıçta **X = 10 g** görünüyor ve tepkime sonunda **X tamamen bitiyor**. Oluşan bileşik kütlesi grafikte **20 g**. Bileşik **XY₂** olduğuna göre, oluşan bileşiğin tamamı: - **X + Y = 20 g** X tamamen harcandığı için: - **X = 10 g** - **Y = 10 g** Başlangıçta Y miktarı en az **10 g** olmalıdır. **Adım 2 — 1. kaptaki kütlece oranı bulalım** XY₂ bileşiğinde: - X kütlesi = **10 g** - Toplam bileşik = **20 g** Bu durumda: - **X’in kütlece yüzdesi = 10 / 20 = 1/2 = %50** Yani **D şıkkı doğrudur**. **Adım 3 — 2. kap grafiğini yorumlayalım** 2. kapta başlangıçta: - **X = 24 g** - **Y = 24 g** Tepkime sonunda grafikte: - **X = 8 g** kalıyor - **Y = 0 g** kalıyor Demek ki harcanan miktarlar: - **X = 24 - 8 = 16 g** - **Y = 24 - 0 = 24 g** Oluşan bileşik kütlesi: - **16 + 24 = 40 g** Bu nedenle **B şıkkı doğrudur**. **Adım 4 — Sınırlayıcı maddeyi kontrol edelim** 1. kapta X bitiyor. 2. kapta Y bitiyor. Bu durumda: - **1. kapta sınırlayıcı madde X’tir** - **2. kapta sınırlayıcı madde Y’dir** Dolayısıyla “Her iki tepkimede de sınırlayıcı madde X elementidir.” ifadesi **yanlıştır**. ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ✅ **Cevap: C** ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🎯 **Temel Kavramlar:** **1. Sınırlayıcı madde** - **Tanım:** Tepkimede önce tükenen ve oluşan ürün miktarını belirleyen madde. - **Bu soruda:** 1. kapta **X** , 2. kapta **Y** sınırlayıcıdır. **2. Kütlece birleşme oranı** - **Tanım:** Bileşiği oluşturan elementlerin kütlelerinin birbirine oranıdır. - **Bu soruda:** 2. kapta oran **X/Y = 16/24 = 2/3** olur. ⚠ **Sık Yapılan Hatalar:** **❌ Başlangıç ve bitiş kütlesini karıştırmak** - **Yanlış:** Grafikte son kütleyi başlangıç sanmak - **Doğru:** Harcanan miktarı bulmak için **başlangıç − son** işlemi yapılır - **Neden yanlış:** Sınırlayıcı madde bu şekilde hatalı belirlenir **❌ Bileşik kütlesini yanlış hesaplamak** - **Yanlış:** Sadece bir elementin harcanan miktarını ürün sanmak - **Doğru:** Ürün kütlesi, harcanan elementlerin toplamıdır - **Neden yanlış:** Kütlenin korunumu göz ardı edilir **Önemli Not:** 2. kapta oluşan bileşik **XY₃** olduğu için kütle oranının **2/3** çıkması zaten şıkkı doğrular. Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 🚀 Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin? ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Nisan 26, 2026, 1:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/tepkimeye-girerek-1/655621/3 "2026-04-26T13:13:25Z")
## Sorunun Analizi: Tepkimeye Giren Elementler ve Kütle İlişkisi 🧠 **Çözüm Adımları:** **Adım 1 — 1. Kapta Kütle Değerlerini İnceleme** - Grafiklere göre 1. kapta **XY₂ bileşiği** oluşuyor. - 1. kapta toplam kütle 20 gram (bileşik) olarak tamamlanıyor. - X elementi başlangıçta ~10 gram, Y elementi ise başlangıçta en az 10 gram. **Adım 2 — 2. Kapta Kütle Değerlerini İnceleme** - 1. kapta **XY₃ bileşiği** oluşuyor. - Grafiklere göre 2. kaptaki bileşiğin toplam kütlesi 24 + 8 = 32 gram başlangıç kütlesi, tepkime sonunda 40 gram bileşik oluştuğu iddiası kontrol edilmeli. **Adım 3 — Sınırlayıcı Maddenin Belirlenmesi** - Her iki kap için X elementi miktarı sonlara doğru sabit kalmaya başlıyor, bu X elementinin sınırlayıcı (reaksiyonu belirleyen) madde olup olmadığını sorar. **Adım 4 — Kütle Oranlarının İncelenmesi** - XY₂ bileşiğinde toplam kütle 20 gram ise X ve Y kütleleri eşit mi ya da %50-X doğru mu? - XY₃ bileşiğinde X/Y kütle oranı 2/3 mü? * * * ### Seçeneklerin Tek Tek İncelenmesi **A) Başlangıçta 1. kapta en az 10 gram Y elementi vardır.** - 1. kapta X’nin başlangıç kütlesi yaklaşık 10 gram. - Toplam başlangıç kütlesi 20 gram. - Y’nin de en az 10 gram olduğu mantıklı, **doğru**. **B) 2. kapta 40 gram XY₃ bileşiği oluşur.** - Grafiklerden 2. kapta başlangıç kütlesi 24 (Y) + 8 (X) = 32 gram. - Grafik sonunda kütlelerin toplamı 0’a yaklaşmayacak. - Ancak 40 gram bileşik oluştu ifadesi grafikle tutarsız, çünkü bileşiğin toplam kütlesi elementlerin toplamına göre olmalı. - 40 gram oluşması **yanlış**. **C) Her iki tepkimede de sınırlayıcı madde X elementidir.** - 1. kapta X miktarı 10 grama sabitlenirken Y azalıyor. - 1. kapta ise Y miktarı daha fazla azalıyor, X miktarı sabitleniyor. - Bu durumda X sınırlandırıcı madde değildir, çünkü X miktarı sabittir ama Y tükenmektedir. - Bu ifade **yanlış**. **D) 1. kapta oluşan bileşiğin kütlece %50’si X’tir.** - 1. kapta toplam 20 gr bileşik var. - X miktarı 10 gr, yani %50’si X. - Yani ifade **doğru**. **E) XY₃ bileşiğinde kütlece birleşme oranı X/Y = 2/3’tür.** - Grafiklerde başlangıç kütleleri 8 g X ve 24 g Y. - Oran = 8/24 = 1/3 değil, 2/3’ten farklı. - Ancak bileşik formülü XY₃ olduğundan, X:Y atom oranı 1:3. - Kütle oranı X/Y = 2/3 ifadesi **doğru** (Burada atom ağırlıkları bilinmeden kütle oranı kesin olmasa da verilen bilgiler açısından kabul edilebilir). * * * ### Sonuç: - En net yanlış olan şık **C’dir.** Çünkü sınırlayıcı madde X elementi değildir, özellikle 2. kapta Y elementi, birinci kapta ise başka element sınırlayıcı olarak görünüyor. ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ✅ **CEVAP:** C şıkkı yanlıştır. ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ > 💡 **Not:** Sınırlayıcı madde, tepkimeyi sona erdiren ve diğer elementin artığını belirleyen elementtir. Grafikte X miktarının değişmediği durumlarda X sınırlayıcı değildir. Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 🚀