# Tepkimesi için sabit sIcakliktaki deney sonuçlan aşağıda Deney No Buna göre iAz bağıntısı Hiz =k.\[X.\[Y dir Tepkime tek

**URL:** <https://sorumatik.co/t/tepkimesi-icin-sabit-sicakliktaki-deney-sonuclan-asagida-deney-no-buna-gore-iaz-bagintisi-hiz-k-x-y-dir-tepkime-tek/696948>\
**Category:** YKS TYT\
**Tags:** soru-cozumu\
**Created:** [Ekim 17, 2026, 9:37öö UTC](https://sorumatik.co/t/tepkimesi-icin-sabit-sicakliktaki-deney-sonuclan-asagida-deney-no-buna-gore-iaz-bagintisi-hiz-k-x-y-dir-tepkime-tek/696948 "2026-10-17T09:37:57Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Zeynep\_Karakas1](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/z/8dc957/32.png) [@Zeynep\_Karakas1](https://sorumatik.co/u/Zeynep_Karakas1)\
**Post date:** [Ekim 17, 2026, 9:37öö UTC](https://sorumatik.co/t/tepkimesi-icin-sabit-sicakliktaki-deney-sonuclan-asagida-deney-no-buna-gore-iaz-bagintisi-hiz-k-x-y-dir-tepkime-tek/696948/1 "2026-10-17T09:37:57Z")

</div>

1. 

3X(g) + 2Y(g)  
T(g)  
tepkimesi için sabit sIcakliktaki deney sonuçlan aşağıda  
verilmiştir.  
Deney No  
X] (M)  
O,02  
e-04  
0,04  
M (M)  
0,2  
0.4  
HIz (Ws)  
3. 10-4  
6.10-4  
24. 104  
2  
3  
Buna göre  
iAz bağıntısı Hiz =k.[X.[Y dir  
Tepkime tek basamakta gerçekleşmiştir.  
M. Hz sabitinin değeri 37,5 ti,  
Itadelerinden hangileri doğrudur?  
A) Yalnız)  
B) Lye  
)I ve lll  
E) LILver  
3.10 210a

 ![3X(g) + 2Y(g) T(g) tepkimesi için sabit sIcakliktaki deney sonuçlan aşağıda verilmiştir.](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/c/dced560edbf36c253f215002873fc7fcbe506c86.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Ekim 17, 2026, 9:39öö UTC](https://sorumatik.co/t/tepkimesi-icin-sabit-sicakliktaki-deney-sonuclan-asagida-deney-no-buna-gore-iaz-bagintisi-hiz-k-x-y-dir-tepkime-tek/696948/2 "2026-10-17T09:39:55Z")

</div>

## Kimyasal Tepkimelerde Hız ve Deney Sonuçlarının Analizi

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:**

- Genel hız denklemi: \text{Hız} = k \cdot [X]^a \cdot [Y]^b
- Tek basamakta gerçekleşen tepkimelerde hız bağıntısı, girenlerin stokiyometrik katsayılarına göre yazılır: \text{Hız} = k \cdot [X]^3 \cdot [Y]^2

* * *

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI & ÖNCÜLLERİN ANALİZİ:**

**Adım 1 — X’in Derecesini (a) Belirleme:**

- **1. ve 2. deneyler** karşılaştırıldığında [Y] derişimi 0{,}2\text{ M} olarak sabit tutulmuştur.
- [X] derişimi 0{,}02\text{ M}'den 0{,}04\text{ M}'ye çıkarak 2 katına çıkmıştır.
- Tepkime hızı 3 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}'den 6 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}'ye çıkarak 2 katına çıkmıştır:

2^a = 2 \implies a = 1

Demek ki tepkime X’e göre **1. derecedendir**.

**Adım 2 — Y’nin Derecesini (b) Belirleme:**

- **2. ve 3. deneyler** karşılaştırıldığında [X] derişimi 0{,}04\text{ M} olarak sabit tutulmuştur.
- [Y] derişimi 0{,}2\text{ M}'den 0{,}4\text{ M}'ye çıkarak 2 katına çıkmıştır.
- Tepkime hızı 6 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}'den 24 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}'ye çıkarak 4 (2^2) katına çıkmıştır:

2^b = 4 = 2^2 \implies b = 2

Demek ki tepkime Y’ye göre **2. derecedendir**.

Buradan deneysel hız bağıntısı:

\text{Hız} = k \cdot [X] \cdot [Y]^2

olarak bulunur. **(I. öncül DOĞRUDUR)**

* * *

**Adım 3 — Basamak Sayısının (Mekanizmanın) İncelenmesi:**

- Verilen net tepkime denklemine (3X(g) + 2Y(g) \rightarrow T(g)) göre tepkime **tek basamakta** gerçekleşseydi hız bağıntısının \text{Hız} = k \cdot [X]^3 \cdot [Y]^2 olması gerekirdi.
- Deneysel olarak bulunan hız bağıntısı (\text{Hız} = k \cdot [X] \cdot [Y]^2) ile moleküler hız bağıntısı uyuşmadığı için tepkime **kademeli (mekanizmalı)** bir tepkimedir; tek basamakta gerçekleşmemiştir. **(II. öncül YANLIŞTIR)**

* * *

**Adım 4 — Hız Sabitinin (k) Sayısal Değerini Hesaplama:**

- 
  1. deney verilerini hız bağıntısında yerine yazalım:

\text{Hız} = k \cdot [X] \cdot [Y]^2

3 \cdot 10^{-4} = k \cdot (2 \cdot 10^{-2}) \cdot (2 \cdot 10^{-1})^2

3 \cdot 10^{-4} = k \cdot (2 \cdot 10^{-2}) \cdot (4 \cdot 10^{-2})

3 \cdot 10^{-4} = k \cdot (8 \cdot 10^{-4})

k = \frac{3 \cdot 10^{-4}}{8 \cdot 10^{-4}} = \frac{3}{8} = 0{,}375\text{ M}^{-2}\text{s}^{-1}

- Öncülde verilen 37{,}5 değeri hatalıdır (0{,}375 \neq 37{,}5). **(III. öncül YANLIŞTIR)**

* * *

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:**  **A — Yalnız I**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

- **Mekanizmalı Tepkime:** Net tepkime katsayıları ile deneysel olarak türetilen hız bağıntısındaki üsler birbirini tutmuyorsa, tepkime birden çok adımda gerçekleşir ve hızı en yavaş olan basamak belirler.

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

- **❌ Hatalı Yaklaşım:** Hız sabitini hesaplarken virgüllü sayıların üslerini (10^{-1}, 10^{-2}) karıştırıp k = 0{,}375 yerine 37{,}5 bulmak.
- **✅ Doğru Yaklaşım:** Sayıları bilimsel/üslü gösterime çevirip sadeleştirmeleri dikkatle yapmak.

Hız sabitinin biriminin (\text{L}^2 \cdot \text{mol}^{-2} \cdot \text{s}^{-1}) nasıl pratik yoldan çıkarıldığını incelemek ister misin?