# Tabanları karesel bölge yan yüzleri ise dikdörtgensel bölge olan geometrik cisim ne cisim denir

**URL:** <https://sorumatik.co/t/tabanlari-karesel-bolge-yan-yuzleri-ise-dikdortgensel-bolge-olan-geometrik-cisim-ne-cisim-denir/205757>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** ödev, problemler, matematik\
**Created:** [Nisan 15, 2025, 2:05ös UTC](https://sorumatik.co/t/tabanlari-karesel-bolge-yan-yuzleri-ise-dikdortgensel-bolge-olan-geometrik-cisim-ne-cisim-denir/205757 "2025-04-15T14:05:54Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Hatice\_onder](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/hatice_onder/32/31276_2.png) [@Hatice\_onder](https://sorumatik.co/u/Hatice_onder)\
**Post date:** [Nisan 15, 2025, 2:05ös UTC](https://sorumatik.co/t/tabanlari-karesel-bolge-yan-yuzleri-ise-dikdortgensel-bolge-olan-geometrik-cisim-ne-cisim-denir/205757/1 "2025-04-15T14:05:54Z")

</div>

Tabanları karesel bölge yan yüzleri ise dikdörtgensel bölge olan geometrik cisimlere ne cisimler denir

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 15, 2025, 2:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/tabanlari-karesel-bolge-yan-yuzleri-ise-dikdortgensel-bolge-olan-geometrik-cisim-ne-cisim-denir/205757/2 "2025-04-15T14:06:00Z")

</div>

## **Tabanları karesel bölge, yan yüzleri ise dikdörtgensel bölge olan geometrik cisimlere ne denir?**

**Cevap:**

### **Tanım ve Açıklama**

Tabanları **karesel bölge** olan, yani alt ve üst yüzleri birer kareden oluşan, yan yüzleri ise **dikdörtgensel bölge** olan geometrik cismin adı:

> **Kare Prizma** veya daha yaygın kullanılan adıyla **Küptür**.

Fakat burada ince bir fark var:

- Eğer yan yüzlerin tamamı da bir kare ise, bu cisim **küp** (ya da başka adıyla **kare prizma** ) olarak adlandırılır.
- Eğer sadece tabanlar kare, yan yüzler dikdörtgen ise (yani yan yüzlerin kare olma zorunluluğu yoksa), bu cisim **dikdörtgenler prizmasının özel bir hali** , yani **kare tabanlı prizma** dır.

### **Kısaca:**

- **Küp:** Tüm yüzleri kare olan prizmadır. (Tabanlar ve yan yüzler dahil.)
- **Kare Prizma (Kare tabanlı dik prizma):** Tabanları kare, yan yüzleri dikdörtgen olan cisimdir.

* * *

#### **Örneklerle Açıklama**

| Özellik | Küp | Kare Prizma (Kare tabanlı prizma) |
| --- | --- | --- |
| Alt-üst taban | Kare | Kare |
| Yan yüzler | Kare | Dikdörtgen |
| Tüm kenarlar eşit mi? | Evet | Sadece tabanlarda |

* * *

## **Sonuç**

**Tabanları kare, yan yüzleri dikdörtgen olan geometrik cisimlere “kare prizma” ya da “kare tabanlı dik prizma” denir. Eğer yan yüzler de kare ise buna “küp” denir.**

Matematikte çok karşılaşılan temel prizma türlerinden biridir ve özellikle hacim ve alan hesaplamalarında önemli bir yere sahiptir.

@User

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 15, 2025, 2:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/tabanlari-karesel-bolge-yan-yuzleri-ise-dikdortgensel-bolge-olan-geometrik-cisim-ne-cisim-denir/205757/3 "2025-04-15T14:06:20Z")

</div>

## **Tabanları karesel bölge yan yüzleri ise dikdörtgensel bölge olan geometrik cisimlere ne cisimler denir?**

**Answer:**

Bu özelliklere sahip cisimlere **kare prizma** veya **kare dik prizma** denir.

• **Tabanları karesel bölge** : Hem üstteki hem de alttaki taban birer kareden oluşur.  
• **Yan yüzleri dikdörtgensel bölge** : Kenarları tabanlarla dik olacak biçimde uzanan dört yan yüz de dikdörtgendir.  
• **Köşe, ayrıt ve yüz sayısı** : Dikdörtgenler prizması ile aynı sayıda köşe (8 köşe) ve ayrıt (12 ayrıt) içerir, fakat tabanları kare olduğu için “kare prizma” olarak adlandırılır.

Kare prizma, en sık karşılaşılan üç boyutlu geometrik cisimlerden biridir; tabanın kare olması, onu dikdörtgen tabanlı diğer prizmalardan ayırmaktadır.

**Kaynak Önerisi:**

- MEB Ortaokul Matematik Ders Kitapları
- Açık Öğretim Kaynakları: Geometrik Cisimler

@User

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 15, 2025, 2:07ös UTC](https://sorumatik.co/t/tabanlari-karesel-bolge-yan-yuzleri-ise-dikdortgensel-bolge-olan-geometrik-cisim-ne-cisim-denir/205757/4 "2025-04-15T14:07:16Z")

</div>

## **Tabanları karesel bölge yan yüzleri ise dikdörtgensel bölge olan geometrik cisimlere ne cisimler denir?**

**Cevap:**  
Tabanları kare şeklinde olan ve yan yüzleri dikdörtgenlerden oluşan prizma türüne **kare prizma** denir.

Aşağıda, kare prizmalarla ilgili kapsamlı bir içerik, tanımlar, örnekler, formüller, kullanım alanları ve benzeri birçok detayı bulabilirsiniz.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Prizma Kavramına Genel Bakış](#prizma-kavramina-genel-bakis)
2. [Prizma Türleri](#prizma-turleri)
  1. [Dik Prizmalar ve Eğik Prizmalar](#dik-prizmalar-ve-egik-prizmalar)
  2. [Taban Şekline Göre Prizmalar](#taban-sekline-gore-prizmalar)

3. [Kare Prizma Nedir?](#kare-prizma-nedir)
  1. [Kare Prizmanın Temel Özellikleri](#kare-prizmanin-temel-ozellikleri)
  2. [Kare Prizmanın Günlük Yaşamdaki Örnekleri](#kare-prizmanin-gunluk-yasamdaki-ornekleri)

4. [Kare Prizmanın Temel Formülleri](#kare-prizmanin-temel-formulleri)
  1. [Kare Prizmanın Hacmi](#kare-prizmanin-hacmi)
  2. [Kare Prizmanın Yüzey Alanı](#kare-prizmanin-yuzey-alani)

5. [Kare Prizma ile Küp Arasındaki Farklar](#kare-prizma-ile-kup-arasindaki-farklar)
6. [Kare Prizmanın Geometrik Gösterimi ve Açınımı (Net)](#kare-prizmanin-geometrik-gosterimi-ve-acinimi-net)
7. [Kare Prizmaya İlişkin Örnek Problemler](#kare-prizmaya-iliskin-ornek-problemler)
  1. [Hacimle İlgili Örnek](#hacimle-ilgili-ornek)
  2. [Yüzey Alanıyla İlgili Örnek](#yuzey-alaniyla-ilgili-ornek)

8. [Kare Prizmanın Diğer Prizmalarla Karşılaştırılması](#kare-prizmanin-diger-prizmalarla-karsilastirilmasi)
  1. [Özellik Karşılaştırma Tablosu](#ozellik-karsilastirma-tablosu)

9. [Pratik Uygulamalar ve Yenilikçi Örnekler](#pratik-uygulamalar-ve-yenilikci-ornekler)
10. [Sık Sorulan Sorular (SSS)](#sik-sorulan-sorular-sss)
11. [Kısa Özet](#kisa-ozet)

* * *

## **1. Prizma Kavramına Genel Bakış**

**Prizma** , en basit tanımıyla iki paralel taban ve bu tabanları birleştiren dikdörtgensel veya paralelkenarsal yan yüzlerden oluşan üç boyutlu bir cisimdir. Özellikle matematik ve geometri eğitiminde, prizma kavramı çok önemli bir yere sahiptir. Çünkü prizmanın hacim ve yüzey alanı hesaplamaları, farklı taban şekillerine göre çeşitlenen formları ve günlük hayatta pek çok nesnede karşımıza çıkabiliyor oluşu, onu temel bir konu hâline getirir.

Prizmaların genel özellikleri:

- İki paralel ve eş tabana sahiptirler.
- Tabanları arasında kalan yan yüzler, dikdörtgen veya başka dörtgen tipinde (örn. paralelkenar) olabilir.
- Prizmalar, yükseklik olarak da adlandırabileceğimiz, tabanları birbirine dik (dik prizma) veya eğik (eğik prizma) şekilde birleştiren kenara sahiptir.

Geometri derslerinde çoğunlukla **dik prizma** ele alınır. Dik prizmalarda taban kenarlarıyla yüksekliğin birleştiği kenar doğrultuları diktir. Eğik prizmalar ise daha özel uygulamalarda veya üst düzey tasarımlarda incelenir.

* * *

## **2. Prizma Türleri**

### 2.1. Dik Prizmalar ve Eğik Prizmalar

**Dik prizma** , tabanlarına dik konumda yükselen yan yüzleri olan bir prizmadır. Bu tür prizmaların yan yüzleri genellikle dikdörtgendir.  
**Eğik prizma** ise tabanları aynı kalmak koşuluyla, yan yüzleri tabana dik olmayan prizmalardır. Yan yüzleri paralelkenar şeklinde olabilir.

### 2.2. Taban Şekline Göre Prizmalar

- **Üçgen Prizma (Triangular Prism)**: Tabanları üçgensel bölge.
- **Dikdörtgenler Prizması (Rectangular Prism)**: Tabanları dikdörtgensel bölge.
- **Kare Prizma (Square Prism)**: Tabanları karesel bölge.
- **Beşgen Prizma (Pentagonal Prism)**: Tabanları beşgensel bölge.
- **Altıgen Prizma (Hexagonal Prism)**: Tabanları altıgensel bölge.
- vb.

Taban şeklinin kaç kenarlı olduğu önemli bir belirleyicidir. Bu kenar sayısına göre prizmanın adı değişir. **Bu sorumuzun merkezinde** ise tabanların karesel bölge, yan yüzlerin tamamının da dikdörtgensel bölge olduğu cisimler, yani **kare prizma** yer alır.

* * *

## **3. Kare Prizma Nedir?**

Bir prizmanın tabanlarında **kare** şekli varsa ve bu tabanlar **birbirine paralel** ve **eş** ise, yan yüzleri de dikdörtgenlerden meydana geliyorsa, bu **kare prizma** olarak adlandırılır. Kare prizmanın dikey yükseklik doğrultusu tabana diktir; bu sebeple “dik kare prizma” almak daha yaygındır. Kısaca, “kare tabanlı dikdörtgenler prizması” ifadesi de kullanılabilmektedir.

### 3.1. Kare Prizmanın Temel Özellikleri

1. **Taban Şekli** : İki adet eş kare tabanı vardır.
2. **Yan Yüzler** : Dört adet dikdörtgen şeklinde yan yüz bulunur.
3. **Kenarlar** : Toplamda 12 kenarı vardır. (Kare tabanların her birinde 4 kenar, 2 taban \* 4 = 8, artı tabanların köşelerini birbirine bağlayan 4 dik kenar ile toplam 12.)
4. **Köşeler** : Toplamda 8 köşesi vardır. (Her bir karede 4 köşe, iki tabandan 8 köşe oluşur.)
5. **Yüzler** : Toplam 6 yüzü vardır. (2 kare taban + 4 dikdörtgen yan yüz.)
6. **Dik Prizma Olması** : Genellikle kare prizma ifadesiyle kastedilen, taban kenarlarına dik doğrultuda yükselen bir prizmadır.

### 3.2. Kare Prizmanın Günlük Yaşamdaki Örnekleri

- **Doku Kutuları (Mendil Kutusu)**: Kare tabanlı olan pek çok mendil kutusu kare prizma örneğidir (her zaman kare olmayabilir ama çoğu zaman kare tabanlı formlar görülür).
- **Kare Kesitli Binalar veya Kuleler** : Birçok mimari yapı, gövdesinde kare tabanlı yükseklik gösteriyorsa kare prizma formunu andırır.
- **Küçük Ambalajlar** : Bazı sabun kutuları, çay kutuları, takı kutuları kare prizma şeklinde olabilmektedir.
- **Mutfak Öğeleri** : Bazı baharat kutuları ya da cam kavanozlar da kare tabanlı olduğunda kare prizma formu oluşturur.

* * *

## **4. Kare Prizmanın Temel Formülleri**

Geometrik şekillerin en önemli inceleme alanlarından biri de **hacim** ve **yüzey alanı** kavramlarıdır. Kare prizma için bu formüller, dikdörtgenler prizması formüllerine benzer yapıdadır, ancak tabanların özel olarak kare olmasıyla formüllerde bazı sadeleştirmeler karşımıza çıkar.

### 4.1. Kare Prizmanın Hacmi

Bir prizmanın hacmi temel olarak “taban alanı × yükseklik” şeklinde hesaplanır. **Kare prizma** için taban kare olduğundan, tabanın kenar uzunluğuna a dersek taban alanı:

A\_{\text{taban}} = a^2

Kare prizmanın yüksekliğine de h dersek:

\text{Hacim} = A\_{\text{taban}} \times h = a^2 \times h

### 4.2. Kare Prizmanın Yüzey Alanı

Bir kare prizmanın **toplam yüzey alanı** , tabanların alanları ile yan yüzlerin alanlarının toplamına eşittir.

- **1 tabanın alanı** : a^2
- **2 tabanın toplam alanı** : 2 \times a^2 = 2a^2
- **Yan yüzler** : 4 adet dikdörtgenden oluşur. Her dikdörtgenin biri kenar uzunluğu a, diğeri h olduğundan, her bir dikdörtgenin alanı a \times h olur. Dört yan yüzün toplam alanı: 4 \times (a \times h) = 4ah  
Dolayısıyla, **toplam yüzey alanı**

\text{Yüzey Alanı} = 2a^2 + 4ah

* * *

## **5. Kare Prizma ile Küp Arasındaki Farklar**

“Küp” aslında özel bir kare prizmadır. Ancak bir karıştırma olmaması için aralarındaki farkları belirtmek gerekir:

1. **Yan Yüzlerin Şekli** :

2. **Kenar Uzunlukları** :

3. **Hacim** :

4. **Günlük Hayattaki Görünümleri** :

Kısaca, **küp** “kenar uzunluklarının tümü birbirine eşit” olan **özel bir kare prizma** türüdür.

* * *

## **6. Kare Prizmanın Geometrik Gösterimi ve Açınımı (Net)**

**Prizmaların açınımı (net),** katlanarak üç boyutlu prizmayı oluşturacak iki boyutlu düzlemi ifade eder.

- Kare prizmanın açınımında aşağıdaki bölgeler bulunur:
  1. **2 kare** (tabanlar),
  2. **4 dikdörtgen** (yan yüzler).

Açınımı hayal etmek için, üst üste geçmiş kareleri ve onları birbirine bağlayan dikdörtgenleri bir şerit hâlinde düşünmek mümkündür. Kimya veya fen laboratuvarlarında kullanılan kesit göstermede, sanatta (origami vs.) ya da mimari tasarımda 3 boyutlu model oluştururken bu açınımlar sıkça işleri kolaylaştırır.

* * *

## **7. Kare Prizmaya İlişkin Örnek Problemler**

### 7.1. Hacimle İlgili Örnek

**Soru:** Taban kenarı 5 cm ve yüksekliği 12 cm olan bir kare prizmanın hacmini bulunuz.

**Çözüm:**

- Taban kenarı: a = 5 \text{ cm}
- Yükseklik: h = 12 \text{ cm}
- Hacim formülü:
V = a^2 \times h = (5 \text{ cm})^2 \times 12 \text{ cm} = 25 \text{ cm}^2 \times 12 \text{ cm} = 300 \text{ cm}^3

**Cevap** : 300 cm³

### 7.2. Yüzey Alanıyla İlgili Örnek

**Soru:** Kenar uzunluğu 8 cm olan karesel tabanlı ve yüksekliği 10 cm olan bir kare prizmanın toplam yüzey alanını hesaplayınız.

**Çözüm:**

- Taban kenarı: a = 8 \text{ cm}
- Yükseklik: h = 10 \text{ cm}
- Taban alanı: a^2 = (8 \text{ cm})^2 = 64 \text{ cm}^2
- İki taban toplam alanı: 2 \times 64 = 128 \text{ cm}^2
- Yan yüzlerin alanı: 4 dikdörtgen var, her birinin alanı 8 \text{ cm} \times 10 \text{ cm} = 80 \text{ cm}^2.  
Dört tanesi: 4 \times 80 = 320 \text{ cm}^2
- Toplam yüzey alanı: 128 \text{ cm}^2 + 320 \text{ cm}^2 = 448 \text{ cm}^2

**Cevap** : 448 cm²

* * *

## **8. Kare Prizmanın Diğer Prizmalarla Karşılaştırılması**

Kare prizma, en sık kullanılan prizma tiplerinden biridir. Fakat prizma dünyası yalnızca kareyle sınırlı değildir. Aşağıda dikdörtgenler prizması, üçgen prizma, beşgen prizma gibi şekillerle kare prizma arasındaki genel farklar ve benzerlikler açıklanmaktadır.

- **Dikdörtgenler Prizması** : Tabanı dikdörtgen olan bir prizma türüdür. Kare prizma da aslında özel bir dikdörtgenler prizmasıdır; çünkü kare özel bir dikdörtgendir. Dolayısıyla kare prizma, dikdörtgenler prizmasının alt kategorisi sayılabilir.
- **Üçgen Prizma** : Tabanı üçgen olan ve genellikle 5 yüzlü bir katı formdur. Yan yüzleri 3 tane dikdörtenden (dik prizma ise) oluşur.
- **Beşgen Prizma** : Tabanı beşgen olan bir prizma türüdür ve 7 yüzlü olur (2 beşgen taban ve 5 dikdörtgen yan yüz).
- **Altıgen Prizma** : Tabanı altıgen olan bir prizma türüdür, 8 yüzlü olur (2 altıgen taban ve 6 dikdörtgen yan yüz).

Kare prizmanın avantajı ve kullanım kolaylığı, taban kenarları eşit olduğu için hesaplamalarda basitliğe sahip olmasıdır.

### 8.1. Özellik Karşılaştırma Tablosu

| **Prizma Türü** | **Taban Şekli** | **Taban Kenar Sayısı** | **Yan Yüz Sayısı** | **Toplam Yüz Sayısı** | **Örnek** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kare Prizma | Kare | 4 | 4 | 6 | Mendil kutusu, kule tabanı vb. |
| Dikdörtgenler Prizması | Dikdörtgen | 4 | 4 | 6 | Oda şekli, kutu vb. |
| Üçgen Prizma | Üçgen | 3 | 3 | 5 | Çadırlar (bazı tasarımlar) |
| Beşgen Prizma | Beşgen | 5 | 5 | 7 | Kutu veya dekoratif tasarımlar |
| Altıgen Prizma | Altıgen | 6 | 6 | 8 | Petek benzeri yapılar |
| Küp (Özel Kare Prizma) | Kare | 4 | 4 (kare) | 6 | Zar, küp şeker, Rubik küpü |

Tablodan da görüldüğü gibi **kare prizma** , 4 kenarlı tabana sahip olup toplam 6 yüzlü bir üç boyutlu cisimdir. Küp ise bu tablonun bir alt türü olarak karşımıza çıkmakta.

* * *

## **9. Pratik Uygulamalar ve Yenilikçi Örnekler**

1. **Mimari ve İnşaat** : Yüksek katlı binalar kare prizma formunu sıklıkla kullanır. Sebebi, taşıyıcı kolon ve kiriş sisteminin simetrik planlarda daha rahat yerleştirilebilmesidir.
2. **Paketleme ve Lojistik** : Kutulama işlemlerinde kare tabanlar, istiflenme kolaylığı sağlayarak lojistikte verimliliği artırır.
3. **Merkezi Depolama** : Kare prizma biçimindeki blok yığınları çoğu zaman depodaki alan kullanımı açısından en elverişli düzlemi oluşturur.
4. **Sanat ve Tasarım** : Heykellerde, dizaynlarda ve ürün paketlerinde kare prizma sıklıkla tercih edilir. Köşelerin belirgin ve düzenli yapısı tasarımcıya net bir form sunar.
5. **Matematik Eğitiminde** : Öğrencilere hacim, alan kavramlarını öğretmek için rahat bir görsel model olarak kullanılır. “Küp” gibi basit formların türevi olması da konuyu anlaşılır kılar.

* * *

## **10. Sık Sorulan Sorular (SSS)**

1. **Kare prizmanın kaç yüzü vardır?**  
Kare prizmanın 6 yüzü vardır: 2 kare taban ve 4 dikdörtgen yan yüz.

2. **Kare prizmanın köşe sayısı nedir?**  
Toplam 8 köşesi bulunur. Tabanlardan 4 köşe + üst tabandan 4 köşe.

3. **Küp ile kare prizma arasındaki temel fark nedir?**  
Küp, tüm kenarlarına eşit olacak şekilde tasarlanmış özel bir kare prizmadır. Eğer kare prizmanın taban kenarı ile yüksekliği eşitse ve yan yüzleri de kare oluyorsa o cisim küptür.

4. **Kare prizmanın yan yüzleri hangi şekildedir?**  
Kare prizmanın yan yüzleri her zaman dikdörtgendir.

5. **Kare prizmanın hacmi nasıl hesaplanır?**  
Taban kenarı a ve yükseklik h ise, hacim a^2 \times h olarak bulunur.

6. **Kare prizma gerçek hayatta nerelerde kullanılır?**  
Mimaride, kutu tasarımlarında, ürün ambalajlarında, dekoratif tasarımlarda ve daha birçok yerde kare prizma formu görülür.

7. **Kare prizmanın net (açınım) çizimi nasıldır?**  
Açınımında 2 kare (tabanlar) ve 4 dikdörtgen (yan yüzler) vardır. Dikdörtgenler bir şerit hâlinde kareleri çevreler.

* * *

## **11. Kısa Özet**

- **Kare Prizma** , tabanları kare ve yan yüzleri dikdörtgen olan bir prizma türüdür.
- Dik konumdaysa, tabanların kenarlarıyla yükseklik doğrultusu birbirine diktir.
- Toplam 6 yüze sahiptir (2 kare taban + 4 dikdörtgen yan yüz).
- 8 köşesi ve 12 kenarı vardır.
- **Hacim Hesabı** : V = a^2 \times h
- **Toplam Yüzey Alanı Hesabı** : 2a^2 + 4ah
- Günlük yaşamda paketler, kutular, binalar gibi sayısız örnekte karşımıza çıkar.
- **Küp** , tüm kenarları eşit olacak şekilde oluşmuş özel bir kare prizmadır.

Bu kapsamlı bilgiler ışığında, **tabanları karesel bölge yan yüzleri dikdörtgensel bölge olan geometrik cisimlere** net bir şekilde **kare prizma** denildiğini söyleyebiliriz.

* * *

@Hatice_onder
