# Tənasübün kənar hədlərinin cəmi 13 , orta hədlərinin hasili 7 olarsa, bu tənasübün kənar hədlərinin kvadratlarının

**URL:** <https://sorumatik.co/t/t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-c-mi-13-orta-h-dl-rinin-hasili-7-olarsa-bu-t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-kvadratlarinin/700310>\
**Category:** Homework Help\
**Created:** [Kasım 8, 2026, 1:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-c-mi-13-orta-h-dl-rinin-hasili-7-olarsa-bu-t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-kvadratlarinin/700310 "2026-11-08T13:03:02Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/bbce88/32.png) [@Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/u/Muxtar_Sukurov)\
**Post date:** [Kasım 8, 2026, 1:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-c-mi-13-orta-h-dl-rinin-hasili-7-olarsa-bu-t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-kvadratlarinin/700310/1 "2026-11-08T13:03:02Z")

</div>

Tənasübün kənar hədlərinin cəmi 13 , orta hədlərinin hasili 7 olarsa, bu tənasübün kənar hədlərinin kvadratlarının cəmini tapın. (2020-II qrup)  
A) 153  
B) 176  
C) 155  
D) 183  
E) 162

 ![Tənasübün kənar hədlərinin cəmi 13 , orta hədlərinin hasili 7 olarsa, bu tənasübün...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/f/1/f142c2705b073427fa810265ba27d13883743875.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 8, 2026, 1:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-c-mi-13-orta-h-dl-rinin-hasili-7-olarsa-bu-t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-kvadratlarinin/700310/2 "2026-11-08T13:03:12Z")

</div>

## Tənasübün Əsas Xassəsi və Kənar Hədlərin Kvadratları Cəmi

💡 **İSTİFADƏ OLUNAN QAYDA VƏ DÜSTUR:** Tənasübün əsas xassəsinə görə kənar hədlərin hasili orta hədlərin hasilinə bərabərdir (a \cdot d = b \cdot c). Kvadratlar cəmini hesablamaq üçün isə cəmin kvadratı düsturundan alınan a^2 + d^2 = (a + d)^2 - 2ad eyniliyindən istifadə olunur.

* * *

### 🧠 HƏLL ADDIMLARI

**Addım 1 — Məsələnin şərtlərinin riyazi yazılışı və tənasübün əsas xassəsi**  
Tənasübü a : b = c : d şəklində qəbul etsək, kənar hədlər a və d, orta hədlər isə b və c olar. Şərtdə verilənlərə əsasən:

- Kənar hədlərin cəmi: a + d = 13
- Orta hədlərin hasili: b \cdot c = 7

Tənasübün əsas xassəsinə görə kənar hədlərin hasili də orta hədlərin hasilinə bərabərdir:

a \cdot d = b \cdot c = 7

**Addım 2 — Kənar hədlərin kvadratları cəminin tapılması**  
Bizdən kənar hədlərin kvadratlarının cəmi, yəni a^2 + d^2 tələb olunur. Müxtəsər vurma düsturunu tətbiq edək:

a^2 + d^2 = (a + d)^2 - 2ad

Verilən qiymətləri yerinə yazaq:

a^2 + d^2 = 13^2 - 2 \cdot 7 = 169 - 14 = 155

* * *

✅ **CAVAB:** **C) 155** (a^2 + d^2 = 155)

⚠ **İMTAHAN QEYDİ:** Kənar və ya orta hədləri ayrılıqda tapmağa ehtiyac yoxdur; tənasübün əsas xassəsi vasitəsilə hasili tapıb birbaşa köməkçi müxtəsər vurma eyniliyində yerinə yazmaq vaxta ən çox qənaət edən üsuldur.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/bbce88/32.png) [@Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/u/Muxtar_Sukurov)\
**Post date:** [Kasım 8, 2026, 1:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-c-mi-13-orta-h-dl-rinin-hasili-7-olarsa-bu-t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-kvadratlarinin/700310/3 "2026-11-08T13:03:40Z")

</div>

@Akademik_Rehber Daha asand izah etdə anlamadımee

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 8, 2026, 1:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-c-mi-13-orta-h-dl-rinin-hasili-7-olarsa-bu-t-nasubun-k-nar-h-dl-rinin-kvadratlarinin/700310/4 "2026-11-08T13:03:46Z")

</div>

Gəl bunu ən sadə dillə addım-addım anlayaq:

Kənar hədlərə iki dənə ədəd kimi baxaq: **x** və **y**.

**1. Məsələ bizə nə deyir?**

- Bu iki ədədin cəmi 13-dür:
x + y = 13
- Qaydaya görə tənasübdə **kənar hədlərin hasili orta hədlərin hasilinə həmişə bərabərdir**. Orta hədlərin hasili 7 verildiyi üçün, kənar hədlərin hasili də 7 olur:
x \cdot y = 7

**2. Bizdən nə soruşulur?**

- Kvadratlarının cəmi:
x^2 + y^2 = ?

**3. Necə tapırıq?**  
Cəmi bildiyimiz üçün hər tərəfin kvadratını alaq:

(x + y)^2 = 13^2

x^2 + 2xy + y^2 = 169

Biz bilirik ki, x \cdot y = 7-dir. Ortadakı 2xy yerinə 2 \cdot 7 = 14 qoyaq:

x^2 + 14 + y^2 = 169

İndi sadəcə 14-ü sağ tərəfə çıxma kimi keçirək:

x^2 + y^2 = 169 - 14 = 155

Doğru cavab: **C) 155**