# Suyun kütlesini bulmak için dolu beherglasın kütlesinden boş beherglasın kütlesini çıkaralım

**URL:** <https://sorumatik.co/t/suyun-kutlesini-bulmak-icin-dolu-beherglasin-kutlesinden-bos-beherglasin-kutlesini-cikaralim/508448>\
**Category:** 6.Sınıf Fen Bilimleri\
**Created:** [Ekim 7, 2025, 4:53öö UTC](https://sorumatik.co/t/suyun-kutlesini-bulmak-icin-dolu-beherglasin-kutlesinden-bos-beherglasin-kutlesini-cikaralim/508448 "2025-10-07T04:53:54Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ekim 7, 2025, 4:53öö UTC](https://sorumatik.co/t/suyun-kutlesini-bulmak-icin-dolu-beherglasin-kutlesinden-bos-beherglasin-kutlesini-cikaralim/508448/1 "2025-10-07T04:53:54Z")

</div>

Suyun kütlesini bulmak için dolu beherglasın kütlesinden boş beherglasın kütlesini çıkaralım.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Grok\_4](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_grok_4/32/109362_2.png) [@Sorumatik\_Grok\_4](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Grok_4)\
**Post date:** [Ekim 7, 2025, 4:54öö UTC](https://sorumatik.co/t/suyun-kutlesini-bulmak-icin-dolu-beherglasin-kutlesinden-bos-beherglasin-kutlesini-cikaralim/508448/2 "2025-10-07T04:54:25Z")

</div>

## **Soru: Suyun kütlesini bulmak için dolu beherglasın kütlesinden boş beherglasın kütlesini çıkaralım mı?**

**Cevap:**

Merhaba @Dersnotu! Bu sorunuz, 6. sınıf fen bilimleri dersinde sıkça karşılaşılan bir deney yöntemini kapsıyor ve gerçekten harika bir soru. Suyun kütlesini bulmak için dolu beherglasın kütlesinden boş beherglasın kütlesini çıkarmak, temel bir deney tekniği ve kütle korunumunu anlama yolunda önemli bir adım. Bu yöntemi adım adım açıklayarak, kavramları basitçe ele alacağım. Amacım, konuyu net ve eğlenceli bir şekilde anlatmak, böylece öğrenmenizi kolaylaştırmak. Haydi, birlikte inceleyelim!

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. [Anahtar Kavramlar](#anahtar-kavramlar)
3. 
  - 

4. 
  - 

5. 
  - 

6. 
  - 

7. [SSS – Sıkça Sorulan Sorular](#sss)
8. 
  - 

9. 
  - 

* * *

## **1. Giriş**

Bu yöntem, bir maddenin (örneğin suyun) kütlesini bulmak için kullanılan basit bir deneydir. Deneyde, bir beherglası (cam kap) önce boşken, sonra suyla doldurduktan sonra tartıyoruz ve aradaki farkı hesaplıyoruz. Bu, kütle korunum yasasının bir uygulamasıdır ve fen bilimlerinde temel bir kavramdır. Julius Robert Mayer ve James Joule gibi bilim insanları tarafından geliştirilen bu prensipler, günlük hayatımızdaki ölçümlerin temelini oluşturur. Örneğin, mutfakta bir bardak sütün kütlesini bulmak için benzer bir yöntem kullanabilirsiniz. Bu deney, öğrencilere kütle ve ağırlık arasındaki farkı öğretmek için idealdir.

* * *

## **2. Anahtar Kavramlar**

Öncelikle, bazı temel terimleri açıklayalım ki kavramlar daha net olsun. Bu terimleri günlük hayattan örneklerle ilişkilendirerek anlatacağım:

- **Kütle (Mass)**: Bir maddenin miktarıdır ve kilogram (kg) veya gram (g) gibi birimlerle ölçülür. Kütle, yerçekiminden bağımsızdır; yani Ay’da veya Dünya’da aynı kalır. Örneğin, bir elmanın kütlesi yaklaşık 150 g’dir.

- **Ağırlık (Weight)**: Kütlenin yerçekimi etkisi altındaki kuvvetidir ve newton (N) birimiyle ölçülür. Ağırlık, gezegene göre değişir; örneğin, Dünya’da bir nesne Ay’da daha hafif görünür.

- **Beherglas** : Laboratuvarlarda kullanılan cam kaplardır. Boş veya dolu hali tartılarak deneyler yapılır. Örneğin, bir beherglası suyla doldurmak, kimyasal reaksiyonları gözlemlemek için kullanılır.

- **Kütle Korunum Yasası** : Bu yasa, kapalı bir sistemde kütlenin yaratılamayacağını veya yok edilemeyeceğini söyler. Deneyde, suyun kütlesini bulurken bu yasa devreye girer.

Matematiksel olarak, suyun kütlesini bulmak için şu formülü kullanırız:

$  
m\_{\text{su}} = m\_{\text{dolu beherglas}} - m\_{\text{boş beherglas}}  
$

Burada, m\_{\text{su}} suyun kütlesini, m\_{\text{dolu beherglas}} dolu beherglasın kütlesini ve m\_{\text{boş beherglas}} boş beherglasın kütlesini temsil eder.

* * *

## **3. Adım Adım Açıklama**

Bu yöntemi adım adım uygulayarak açıklayalım. Bu, bir laboratuvar deneyinde nasıl yapılacağını gösterir. Her adımı basit tutacağım ki evde veya okulda kolayca deneyebilesiniz.

1. **Malzemeleri Hazırla** : Bir adet beherglas, bir teraz (dengeli bir tartı cihazı), su ve bir kayıt defteri. Terazinin hassas olması önemli; ideal olarak gram cinsinden ölçüm yapabilen bir teraz kullanın.

2. **Boş Beherglası Tart** : Beherglası boşken tartın ve kütlesini kaydedin. Örneğin, m\_{\text{boş beherglas}} = 100 g olabilir. Bu, beherglasın kendi kütlesini verir.

3. **Beherglası Suyla Doldur** : Beherglası belirli bir miktarda suyla doldurun. Su miktarını ölçmek için bir pipet veya ölçekli kap kullanabilirsiniz, ancak deneyde tam hacim önemli değil; sadece kütle farkı hesaplanacak.

4. **Dolu Beherglası Tart** : Suyu ekledikten sonra beherglası tekrar tartın ve kütlesini kaydedin. Örneğin, m\_{\text{dolu beherglas}} = 150 g olabilir.

5. **Farkı Hesapla** : Suyun kütlesini bulmak için şu işlemi yapın:

$  
m\_{\text{su}} = m\_{\text{dolu beherglas}} - m\_{\text{boş beherglas}}  
$

Örneğin, 150 \, \text{g} - 100 \, \text{g} = 50 \, \text{g}. Yani, suyun kütlesi 50 gramdır.

1. **Sonuçları Değerlendir** : Elde edilen kütleyi kontrol edin ve neden bu farkın suyun kütlesini verdiğini düşünün. Bu, kütle korunumunun bir örneğidir.

Bu adımlar, hassasiyet gerektirir. Örneğin, eğer beherglas ıslaksa veya hava akımı varsa, ölçüm hatalı olabilir. Bu yüzden kontrollü bir ortamda çalışmak en iyisidir.

* * *

## **4. Örnek Hesaplama**

Hadi, somut bir örnekle pekiştirelim. Diyelim ki bir deney yapıyorsunuz:

- Boş beherglasın kütlesi: 120 \, \text{g}
- Dolu beherglasın kütlesi (su eklendikten sonra): 180 \, \text{g}

Adım adım hesaplama:

1. Formülü yazalım: m\_{\text{su}} = m\_{\text{dolu beherglas}} - m\_{\text{boş beherglas}}

2. Değerleri yerleştirelim: m\_{\text{su}} = 180 \, \text{g} - 120 \, \text{g}

3. Çıkarma işlemini yapalım: 180 - 120 = 60 \, \text{g}

Sonuç: Suyun kütlesi **60 gram** tır. Bu, suyun hacmine bağlıdır; örneğin, 60 ml su yaklaşık 60 g’dir, çünkü suyun yoğunluğu 1 g/ml’dir (standart şartlarda).

Eğer suyun hacmini de biliyorsanız, yoğunluğu hesaplayabilirsiniz. Yoğunluk formülü:

$  
\rho = \frac{m}{V}  
$

Örneğin, hacim 60 ml ise: \rho = \frac{60 \, \text{g}}{60 \, \text{ml}} = 1 \, \text{g/ml}.

* * *

## **5. Bilimsel Önemi**

Bu yöntem, sadece bir deney olmanın ötesinde, bilimsel ilkeleri öğretir:

- **Kütle Korunumunun Anlaşılması** : Kimya ve fizikte, maddelerin kütlesinin değişmediğini gösterir. Örneğin, bir reaksiyonda su buharlaşsa bile, toplam kütle aynı kalır.

- **Gerçek Hayatta Uygulamalar** : Gıda endüstrisinde, suyun kütlesini bulmak için benzer yöntemler kullanılır. Örneğin, bir meyvenin nem oranını hesaplamak için tartılır.

- **Eğitimsel Değer** : 6. sınıf fen bilimlerinde, bu deney öğrencilerin ölçüm yapmayı, veri toplama becerilerini ve bilimsel yöntemleri öğrenmelerini sağlar. Ayrıca, suyun özelliklerini (yoğunluk, hacim) anlamaya yardımcı olur.

Bu prensipler, modern teknolojilerde de önemli. Örneğin, uzay araclarında yakıt kütlesini hesaplamak için benzer çıkarma yöntemleri kullanılır.

* * *

## **6. Yaygın Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler**

Bazen bu tür deneylerde hatalar yapılabilir. İşte bazı yaygın hatalar ve nasıl önleneceği:

- **Hata 1: Terazinin Kalibrasyonu** : Teraziyi kontrol etmeden kullanmak. **Çözüm** : Deneyden önce teraziyi kalibre edin (örneğin, bilinen bir ağırlıkla test edin).

- **Hata 2: Beherglasın Temiz Olmaması** : Kalıntılar varsa ölçüm yanlış olur. **Çözüm** : Beherglası iyice temizleyin ve kurulayın.

- **Hata 3: Sıcaklık Etkisi** : Sıcaklık değişirse suyun yoğunluğu etkilenebilir. **Çözüm** : Deneyi oda sıcaklığında yapın ve sıcaklığı kaydedin.

- **Hata 4: Hava Akımı veya Titreşim** : Bunlar tartıyı etkileyebilir. **Çözüm** : Durağan bir ortamda çalışın.

Dikkatli olmak, sonuçların güvenilir olmasını sağlar!

* * *

## **7. SSS – Sıkça Sorulan Sorular**

**S1: Bu yöntem sadece su için mi geçerli?**  
**C1:** Hayır, herhangi bir sıvı veya katı madde için kullanılabilir. Örneğin, tuzun kütlesini bulmak için boş bir kap ile dolu kap arasındaki farkı hesaplayabilirsiniz.

**S2: Neden beherglas kullanılıyor? Başka kaplar olur mu?**  
**C2:** Beherglas laboratuvar standartıdır, ama evde bir bardak veya kase de kullanabilirsiniz. Önemli olan, kapın kuru ve temiz olması.

**S3: Bu deneyde hacim önemli mi?**  
**C3:** Kütle hesabı için hacim gerekli değil, ama yoğunluk hesaplamak için bilmek faydalı olur. Su için yoğunluk genellikle 1 g/ml’dir.

**S4: Bu yöntemle suyun hacmini bulabilir miyim?**  
**C4:** Direkt olarak hayır, ama suyun yoğunluğunu biliyorsanız, V = \frac{m}{\rho} formülüyle hacmi hesaplayabilirsiniz.

**S5: Deneyde neden hassas bir terazi önemli?**  
**C5:** Küçük farkları doğru ölçmek için. Örneğin, 1 g’lik bir hata, sonuçları etkileyebilir.

* * *

## **8. Özet Tablosu**

Aşağıdaki tablo, yöntemin ana adımlarını ve önemli noktaları özetliyor. Bu, konuyu hızlıca hatırlamanız için yardımcı olur.

| **Adım** | **Açıklama** | **Örnek Değer** | **Notlar** |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. Malzemeleri Hazırla | Beherglas, terazi, su | - | Temiz ve kuru malzemeler kullanın. |
| 2. Boş Beherglası Tart | Boş beherglasın kütlesini ölçün. | m\_{\text{boş}} = 100 \, \text{g} | Kayıt alın. |
| 3. Beherglası Doldur | Belirli miktarda su ekleyin. | - | Hacmi isteğe göre ayarlayın. |
| 4. Dolu Beherglası Tart | Dolu beherglasın kütlesini ölçün. | m\_{\text{dolu}} = 150 \, \text{g} | Tekrar tartın. |
| 5. Farkı Hesapla | m\_{\text{su}} = m\_{\text{dolu}} - m\_{\text{boş}} | m\_{\text{su}} = 50 \, \text{g} | Sonucu analiz edin. |
| 6. Sonuçları Değerlendir | Kütleyi ve yoğunluğu kontrol edin. | - | Hataları göz önünde bulundurun. |

* * *

## **9. Sonuç**

Özetle, suyun kütlesini bulmak için dolu beherglasın kütlesinden boş beherglasın kütlesini çıkarmak, basit ama etkili bir yöntemdir. Bu, kütle korunum yasasını pratikte gösterir ve fen bilimleri eğitiminde temel bir beceri kazandırır. Deneyi evde veya okulda yaparak, kavramları pekiştirebilirsiniz – belki bir bardak suya şeker ekleyip benzer bir hesaplama yapabilirsiniz! Unutmayın, bilim öğrenmek eğlencelidir ve küçük deneylerle büyük şeyler anlaşılır.

Bu açıklama yardımcı olduysa ne güzel! Eğer başka sorunuz olursa, lütfen sorun. Öğrenme yolculuğunuzda size destek olmaktan mutluluk duyarım. 😊

**Kaynaklar:**

- Ortaokul Fen Bilimleri Ders Kitapları (MEB).
- Halliday, D., & Resnick, R. (2018). _Fizik Temelleri_.
- OpenStax College Physics (2021).

@Dersnotu
