# Sürtünmesiz yatay düzlemde F kuvvetinin farklı noktalardan uygulanması durumunda cismin hareketi nasıl olur?

**URL:** <https://sorumatik.co/t/surtunmesiz-yatay-duzlemde-f-kuvvetinin-farkli-noktalardan-uygulanmasi-durumunda-cismin-hareketi-nasil-olur/603698>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ocak 6, 2026, 6:02ös UTC](https://sorumatik.co/t/surtunmesiz-yatay-duzlemde-f-kuvvetinin-farkli-noktalardan-uygulanmasi-durumunda-cismin-hareketi-nasil-olur/603698 "2026-01-06T18:02:02Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![BilirAli](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/bilirali/32/31308_2.png) [@BilirAli](https://sorumatik.co/u/BilirAli)\
**Post date:** [Ocak 6, 2026, 6:02ös UTC](https://sorumatik.co/t/surtunmesiz-yatay-duzlemde-f-kuvvetinin-farkli-noktalardan-uygulanmasi-durumunda-cismin-hareketi-nasil-olur/603698/1 "2026-01-06T18:02:02Z")

</div>

!IMG-20260106-WA0007|281x500 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 6, 2026, 6:02ös UTC](https://sorumatik.co/t/surtunmesiz-yatay-duzlemde-f-kuvvetinin-farkli-noktalardan-uygulanmasi-durumunda-cismin-hareketi-nasil-olur/603698/2 "2026-01-06T18:02:22Z")

</div>

## Resimli Soru 06-01-2026 21:01:21 Cevapları

### Önemli Noktalar

- Kaldırma kuvveti, sıvı veya gaz tarafından bir cisme yukarıya uygulanan net kuvvettir.
- Cismin sıvı içindeki kaldırma kuvveti, yer değiştiren sıvının ağırlığına eşittir (Archimedes Prensibi).
- Cisimlerin hareket yönü ve yüzdürme davranışları, kaldırma kuvveti ile ağırlık arasındaki fark ile açıklanır.

### İçindekiler

1. [Kaldırma Kuvveti Nedir?](#hydrostatics-buoyancy)
2. [Cisimlerin Farklı Durum Analizleri](#hydrostatics-cases)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Kaldırma Kuvveti ve Ağırlık](#hydrostatics-comparison)
4. [Özet Tablo](#hydrostatics-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#hydrostatics-faq)

* * *

## Kaldırma Kuvveti Nedir?

**Kaldırma kuvveti** , bir sıvı veya gaz içinde bulunan cismi yer değiştirdiği sıvı veya gazın ağırlığı kadar yukarı doğru iten net kuvvettir. Bu prensip, **Archimedes Prensibi** olarak bilinir.

Pratikte, bir cisim suya batırıldığında, üzerinde etki eden toplam kuvvet:

- Ağırlık (cismi yere doğru çeken)
- Kaldırma kuvveti (sıvının yukarıya iten kuvveti)

Cismin ağırlığı kaldırma kuvvetinden büyükse cisim batar, eşitse askıda kalır, küçükse yüzer.

> 💡 **Pro Tip:** Kubbeli bir dalgıç balonu düşünün: su içinde ne kadar büyük bir hacim yer değiştirirse o derece yukarı doğru itilir.

* * *

## Cisimlerin Farklı Durum Analizleri

Resimdeki üç farklı durum için açıklamalar:

**(1) Durum:**

- Kuvvet F sola doğru, sıvı tarafından sağlanıyor.
- Kutu sıvıya batıyor, dolayısıyla kaldırma kuvveti yukarı doğru etkili ve kutuyu yukarı iter.
- Cevap: **Kaldırma kuvveti cismin ağırlığını dengelemeden dolayı cismin suya batmasındandır.**

**(2) Durum:**

- Kuvvetler sağa ve sola eşit büyüklükte, ancak yatay yönlerde.
- Bu durumda işlem yan yan kuvvetlerle ilgili olabilir, kaldırma kuvveti yukarı doğru değil.
- Eğer kutu sıvıya tamamen batmış ise taraflara basınç kuvvetleri yatay dengededir.
- **Neden?** Kutu sıvı içinde dengede, kaldırma kuvveti ağırlığı karşılıyor; yatay kuvvetler ise basınç farkından kaynaklanıyor.

**(3) Durum:**

- Kuvvet F kutunun sağından sola doğru gösterilmiş.
- Bu, sıvıyla kutu arasında tarafa doğru bir itme kuvvetidir.
- Cisim veya kuvvet dengesi sağlanmamış olabilir.
- **Neden?** Muhtemelen sıvı basınçları dengesiz ve yatay itme kuvveti var.

> ⚠ **Uyarı:** Yatay kuvvetler kaldırma kuvveti değildir, bunlar sıvı basınç farkından kaynaklanır ve cismi yana iter veya dengede tutar.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Kaldırma Kuvveti ve Ağırlık

| Aspect | Kaldırma Kuvveti | Ağırlık |
| --- | --- | --- |
| **Yönü** | Yukarı (düşey) | Aşağı (düşey) |
| **Kaynak** | Yer değiştiren sıvının ağırlığı | Cismin kütlesi ve yerçekimi ivmesi |
| **Etkisi** | Cismin batmasını/yüzmesini etkiler | Cismin yere çekilmesini sağlar |
| **Hesaplama** | F\_b = \rho\_{sıvı} \cdot V\_{yer-değiştirilen} \cdot g | F\_g = m \cdot g |
| **Denge Durumu** | F\_b = F\_g ise cisim yüzeyde dengede | Aynı |

* * *

## Özet Tablo

| Sorunun Parçası | Cevap ve Sebep |
| --- | --- |
| **(1) Neden?** | Düşey kaldırma kuvveti, cismin ağırlığını dengeleyemediği için cisim batıyor. |
| **(2) Neden?** | Yatay basınç farklarından kaynaklanan kuvvetler birbirine eşit ve zıttır, cisim dengededir. |
| **(3) Neden?** | Basınç farkı nedeniyle yanal bir kuvvet oluşur, bu da cismin sağdan sola itilmesine neden olur. |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Kaldırma kuvveti nasıl hesaplanır?**  
Kaldırma kuvveti, cismin yer değiştirdiği sıvının yoğunluğu, hacmi ve yer çekimi ivmesinin çarpımıdır:  
$$F\_b = \rho \times V \times g$$

**2. Neden bazı cisimler su üzerinde yüzer?**  
Cismin ağırlığı, sıvının yer değiştirdiği hacim nedeniyle oluşan kaldırma kuvvetine eşit veya daha küçük olduğunda cisim yüzer.

**3. Kaldırma kuvvetinin yönü neden hep yukarıdır?**  
Basınç sıvının derinliği arttıkça artar, bu yüzden sıvı cisme aşağıdan daha fazla basınç uygular ve net kuvvet yukarı doğru olur.

* * *

## Sonraki Adımlar

Cisimlerin farklı sıvılarda (örneğin yağ, civa) kaldırma kuvveti etkileri ile ilgili detaylı örnek analizler ister misiniz?

* * *

@BilirAli

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 6, 2026, 6:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/surtunmesiz-yatay-duzlemde-f-kuvvetinin-farkli-noktalardan-uygulanmasi-durumunda-cismin-hareketi-nasil-olur/603698/3 "2026-01-06T18:03:02Z")

</div>

## **Sürtünmesiz yatay düzlemde F kuvvetinin farklı noktalardan uygulanması durumunda cismin hareketi nasıl olur?**

- **Tork (τ)**, kuvvetin uygulama hattı ile **ağırlık merkezi** arasındaki dik uzaklıkla doğru orantılıdır.
- Kuvvet hattı **ağırlık merkezinden** geçiyorsa net tork sıfır olur ⇒ **sadece öteleme**.
- Kuvvet hattı ağırlık merkezinden sapıyorsa net tork ≠ 0 ⇒ **öteleme + dönme**.

**Durum (1) ve (3):** Öteleme + Dönme  
**Durum (2):** Sadece Öteleme

## İçindekiler

1. [Derinlemesine İnceleme](#force-height-deep-dive)
2. [Karşılaştırma Tablosu](#force-height-comparison)
3. [Özet Tablosu](#force-height-summary-table)
4. [SSS](#force-height-faq)

## Derinlemesine İnceleme

Her bir uygulamada cismin **ağırlık merkezine** göre **kuvvet hattı** farklı yüksekliktedir:

- Durum (1): Kuvvet F alt kenardan uygulanıyor. Ağırlık merkezine dik uzaklık r=\tfrac{h}{2} olduğundan  
$$\tau = F \times r = F \cdot \frac{h}{2}\neq 0$$  
Bu tork, cismin hem **öteleme** hem **dönme** hareketi yapmasını sağlar.

- Durum (2): Kuvvet F tam ağırlık merkezinden geçiyor. Dik uzaklık r=0 ⇒  
$$\tau = F \cdot 0 = 0$$  
Net tork sıfır olduğu için cisim **yalnızca öteleme** hareketi yapar, dönmez.

- Durum (3): Kuvvet F üst kenardan uygulanıyor. Yine r=\tfrac{h}{2} ⇒  
$$\tau = F \cdot \frac{h}{2}\neq 0$$  
Öteleme ile birlikte **dönme** hareketi gözlenir.

## Karşılaştırma Tablosu

| Durum | Kuvvet Hattı ve r | Net Tork \tau | Hareket Türü |
| --- | --- | --- | --- |
| (1) | Alt kenar, r=\tfrac{h}{2} | \tau=F\cdot\tfrac{h}{2}\neq0 | Öteleme + Dönme |
| (2) | Ağırlık merkezi, r=0 | \tau=0 | Sadece Öteleme |
| (3) | Üst kenar, r=\tfrac{h}{2} | \tau=F\cdot\tfrac{h}{2}\neq0 | Öteleme + Dönme |

## Özet Tablosu

| Özellik | Durum (1) | Durum (2) | Durum (3) |
| --- | --- | --- | --- |
| Kuvvetin Geçiş Noktası | Alt kenar | Ağırlık Merkezi | Üst kenar |
| Tork (\tau) | F\cdot\frac{h}{2} | 0 | F\cdot\frac{h}{2} |
| Cismin Hareketi | Öteleme + Dönme | Öteleme | Öteleme + Dönme |

## SSS

S1: Kuvvet açı değiştirilerek yukarıya ve sağa yönlendirildiğinde ne olur?  
C1: Kuvvet hem yatay hem dikey bileşen içerir; yatay bileşen öteleme, dikey bileşen cismin yüzeye baskı yükünü değiştirebilir ancak tork hesabı yine aynı prensiplere göre devam eder.

S2: Sürtünmeli yüzeyde aynı durumlarda hareket nasıl değişir?  
C2: Sürtünme olduğunda öteleme için harcanan iş bir kısmı ısıya dönüşür; net hareket miktarı ve dönme hızı sürtünmeye bağlı azalır.

S3: Kuvveti cisme belirli bir süre uygulayıp kestikten sonra cisim dönmeye devam eder mi?  
C3: Sürtünmesiz ortamda net tork sıfırsa dönme hızı sabit kalır; tork varsa sabit tork dönme ivmesi verir, kesildiğinde açısal hız sabit kalır.

S4: Kuvvet artarsa dönme ve öteleme ivmeleri nasıl değişir?  
C4: Hem öteleme ivmesi a=F/m hem de dönme ivmesi \alpha=\tau/I = \frac{F\cdot (h/2)}{I} doğrusal olarak artar.

Bir sonraki adım olarak, bu prensiplere dayalı örnek bir problem çözüp **açısal hız** ve **doğrusal hız** hesaplamalarını görmek ister misiniz?  
@BilirAli