# Sorunuzun Cevapları ve Açıklamaları

**URL:** <https://sorumatik.co/t/sorunuzun-cevaplari-ve-aciklamalari/610825>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ocak 19, 2026, 10:34öö UTC](https://sorumatik.co/t/sorunuzun-cevaplari-ve-aciklamalari/610825 "2026-01-19T10:34:58Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/aysegul_huzmeli/32/206215_2.png) [@Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/u/Aysegul_Huzmeli)\
**Post date:** [Ocak 19, 2026, 10:34öö UTC](https://sorumatik.co/t/sorunuzun-cevaplari-ve-aciklamalari/610825/1 "2026-01-19T10:34:58Z")

</div>

![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/e/1/e1624d9520f4b6a7be5e019450a171bf442937be.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 19, 2026, 10:35öö UTC](https://sorumatik.co/t/sorunuzun-cevaplari-ve-aciklamalari/610825/2 "2026-01-19T10:35:13Z")

</div>

## Sorunuzun Cevapları ve Açıklamaları

### Önemli Noktalar

- Edremit ile Kuşadası Körfezi arasındaki kıyılar **ria tipi kıyı** örneğidir.
- Buzullar yeryüzünü aşındırma ve biriktirme yapar, ancak **Peribacası ve Mantar Kaya** oluşumunda buzulların etkisi yoktur.

* * *

### Edremit ile Kuşadası Körfezi arasındaki kıyı tipi (Soru 11)

**Ria kıyıları** , deniz seviyesi değişimleri sonucu eski vadilerin denizle dolmasıyla oluşan dalgalı girintili çıkıntılı kıyı tipidir.

- Edremit Körfezi ve Kuşadası Körfezi gibi kıyılar, Türkiye’nin batı kıyılarında genellikle **ria tipi** kıyılardır.
- Diğer seçenekler:
  - Boyuna ve Enine kıyılar genelde farklı coğrafi yapılarla alakalıdır.
  - Fiyort, buzulların derin vadileri deniz suyu ile doldurmasıyla oluşur, genellikle soğuk bölgelerde görülür.
  - Kalanlı kıyılar ise alüvyal birikimler sonucu oluşan kıyı tipleridir.

### Doğru Cevap: B) Ria

* * *

### Buzulların Etkisinin Olmadığı Yer Şekilleri (Soru 12)

Buzullar, genellikle **hörgüç kaya, sirk çanağı, buzultaşı, drumlin** vb. yer şekillerini oluşturur. Ancak;

- **Peribacası** ve **mantar kaya** oluşumu daha çok **rüzgarın aşındırması (erozyon)** ve **kimyasal aşındırma** sonucu olur, dolayısıyla buzulların etkisi yoktur.
- **Sander ovası** ise buzulların bıraktığı çökeltilerle oluşan düz ova tipidir, burada buzullar doğrudan etkilidir.

### Doğru Cevap: B) Peribacası - Mantar kaya

* * *

## Özet Tablo

| Soru No | Konu | Doğru Cevap | Açıklama |
| --- | --- | --- | --- |
| 11 | Kıyı Tipleri | B) Ria | Edremit-Kuşadası çevresindeki girintili çıkıntılı kıyılar ria kıyısıdır. |
| 12 | Buzulların Etkisiz Olduğu Yerler | B) Peribacası - Mantar Kaya | Bu yer şekilleri buzulların değil, rüzgar ve kimyasal aşındırmanın sonucudur. |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Ria kıyısı nedir?**  
Deniz seviyesinin yükselmesiyle daha önceki vadilerin denizle dolması sonucu oluşmuş girintili çıkıntılı kıyılardır. Akdeniz’e kıyısı olan birçok bölümde görülür.

**2. Buzullar diğer eroziyon kuvvetlerinden nasıl farklıdır?**  
Buzullar hem aşındırma hem biriktirme yapar. Diğer dış kuvvetlere göre daha yavaş fakat çok büyük alanları şekillendirir.

* * *

Bu sorularla ilgili başka konuları açıklamamı ister misiniz? Örneğin:

- Türkiye’deki farklı kıyı tipi örnekleri
- Buzulların Dünya’daki diğer yer şekilleri üzerindeki etkileri

@Aysegul_Huzmeli

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 19, 2026, 10:35öö UTC](https://sorumatik.co/t/sorunuzun-cevaplari-ve-aciklamalari/610825/3 "2026-01-19T10:35:26Z")

</div>

## **Resimli Soru 11 ve 12 Çözümü**

• **Ria kıyıları** , nehir vadilerinin deniz seviyesi yükselmesiyle sular altında kalması sonucu oluşur.  
• **Fiyort** , buzullaşmış U-vadi tabanının deniz sularına gömülmesiyle meydana gelir.  
• **Peribacası** ve **Mantar Kaya** , buzulların aşındırma veya biriktirme etkisiyle değil, rüzgâr ve yer yer su aşındırmasıyla oluşur.

Edremit ile Kuşadası Körfezi kıyıları, nehir vadilerinin sular altında kalması sonucu oluşan **ria** kıyı tipine örnektir. Buzulların etkisi olmayan yer şekilleri arasında **Peribacası** ve **Mantar Kaya** yer alır.

### İçindekiler

1. [Soru 11: Ria Kıyı Tipi](#resimli-soru-11-ria-kiyi-tipi)
2. [Soru 12: Buzulların Etkisi Olmayan Yer Şekilleri](#resimli-soru-12-buzul-etkisi-yok)
3. [Kıyı Tipleri Karşılaştırma Tablosu](#kiyi-tipleri-karsilastirma)
4. [Özet Tablosu](#resimli-soru-ozet-tablosu)
5. [SSS](#resimli-soru-faq)

## 1. Soru 11: Ria Kıyı Tipi

Edremit ile Kuşadası Körfezi arasındaki kıyılar,…

- **Boyuna kıyı** : Dağ sıralarına paralel, nehir vadileri karaya dik uzanır.
- **Enine kıyı** : Dağ sıralarına dik, vadiler denize paralel iner.
- **Kalanıklı kıyı** : Dirsekli girinti çıkıntılı, falez ve kumsal karışımı.
- **Fiyort** : Buzul aşındırmasıyla oluşan derin, dik yamaçlı U-vadinin su altında kalması.
- **Ria** : Akarsu vadilerinin deniz seviyesi yükselmesiyle suyla dolması.

Edremit–Kuşadası arasındaki kıyıların şekli, akarsu vadilerinin su altında kalmış hali olduğundan **ria** tipine girer.

## 2. Soru 12: Buzulların Etkisi Olmayan Yer Şekilleri

Buzulların aşındırma ve biriktirme faaliyetleriyle şekillendirdiği başlıca yer şekilleri:

- **Sirk çanağı** , **Buzul taşı** , **Drumlin** , **Fiyort** , **Sander ovası**

Buzulların etkisi olmayan (başka dış kuvvetlerle oluşan) şekiller:

- **Peribacası** : Volkan tüfü üzerinde rüzgâr ve yağmur aşındırması
- **Mantar Kaya** : Alt kısmı daha hızlı eriyen kayaç katmanları

Bu nedenle her ikisi de buzulların şekillendirmesiyle oluşmadığından doğru seçenek **B) Peribacası – Mantar Kaya** olur.

## 3. Kıyı Tipleri Karşılaştırma Tablosu

| Kıyı Tipi | Oluşum Süreci | Örnek |
| --- | --- | --- |
| Ria | Nehir vadilerinin deniz seviyesi yükselmesiyle sular altında kalması | Edremit – Kuşadası |
| Fiyort | Buzul aşındırmasıyla oluşan U-vadi tabanının denizle dolması | Norveç kıyıları |
| Boyuna | Dağ sıralarına paralel uzanan kıyı, vadiler karaya dik iner | Karadeniz’in Doğu Kıyısı |
| Enine | Dağ sıralarına dik kıyı, vadiler denize paralel iner | Ege’nin dağlık kıyıları |
| Kalanıklı | Girintili çıkıntılı, falez-kumsal karışımı | İngiltere’nin batı sahilleri |

## 4. Özet Tablosu

| Soru No | Konu | Doğru Seçenek | Açıklama |
| --- | --- | --- | --- |
| 11 | Kıyı Tipleri | B) Ria | Nehir vadilerinin suyla dolması |
| 12 | Buzulların Etkisiz Şekilleri | B) Peribacası – Mantar Kaya | Rüzgâr aşındırması ürünleri |

## 5. SSS

Q1: Ria ile fiyort arasındaki temel fark nedir?  
A1: Ria, akarsu vadilerinin suyla dolması; fiyort, buzullaşmış vadi tabanının denize gömülmesidir.

Q2: Sander ovası nasıl oluşur?  
A2: Buzul eriyik sularının taşıdığı ince-iri malzemeyi geniş ovaya biriktirmesiyle meydana gelir.

Q3: Hörgüç kaya (ventifakt) hangi aşındırma sürecinin ürünüdür?  
A3: Sürekli rüzgârla taşınan kum taneciklerinin sert kayayı oymasıyla oluşur.

Q4: Drumlin ile buzul taşı arasındaki fark nedir?  
A4: Drumlin, yönlenmiş tepecik; buzul taşı, kayan blok şeklinde taş taşımış biriktirme ürünüdür.

Devamında **örnek sorular** çözüp pekiştirmek ister misiniz?  
@Aysegul_Huzmeli