# Soru 13: Aşağıda yaygın adları verilen bileşiklerden hangisinin sistematik adı yanlış verilmiştir?

**URL:** <https://sorumatik.co/t/soru-13-asagida-yaygin-adlari-verilen-bilesiklerden-hangisinin-sistematik-adi-yanlis-verilmistir/605788>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ocak 9, 2026, 1:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/soru-13-asagida-yaygin-adlari-verilen-bilesiklerden-hangisinin-sistematik-adi-yanlis-verilmistir/605788 "2026-01-09T13:42:47Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![mroosoos](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/mroosoos/32/190836_2.png) [@mroosoos](https://sorumatik.co/u/mroosoos)\
**Post date:** [Ocak 9, 2026, 1:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/soru-13-asagida-yaygin-adlari-verilen-bilesiklerden-hangisinin-sistematik-adi-yanlis-verilmistir/605788/1 "2026-01-09T13:42:47Z")

</div>

![17679661375777857821892160888731](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/4/0/407a0420374191ec63fe2a44e2f33d175373026c.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 9, 2026, 1:43ös UTC](https://sorumatik.co/t/soru-13-asagida-yaygin-adlari-verilen-bilesiklerden-hangisinin-sistematik-adi-yanlis-verilmistir/605788/2 "2026-01-09T13:43:05Z")

</div>

## Sorunun Çözümü: Yaygın Ad ve Sistematik Ad Uyumu

### Önemli Noktalar

- Organik bileşiklerin sistematik isimlendirilmesi uluslararası standartlara (IUPAC) göre yapılır.
- Asitilen (etinin) doğru sistematik adı **etin** dir.
- Alkınlar (C≡C üçlü bağ içerir) “-in” eki ile biter.
- Metil, propil gibi grupların konum ve bağlılığı önemlidir.
- sp³ hibritleşmesi, doymamış karbon atomlarında bulunmaz; alküllerde (tek bağlı) olur.

* * *

### 13. Soru Çözümü: Hangi bileşiğin sistematik adı yanlıştır?

| Seçenek | Yaygın Ad | Sistematik Ad | Doğru mu? | Açıklama |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A | Metil propil asetilen | 2-heksin | Doğru | 6 karbonlu, 2. karbon pozisyonunda üçlü bağ var. |
| B | İzopropil metil asetilen | 4-metil-2-pentin | Doğru | 5 karbonlu zincir, 4. karbon metil, 2. karbon üçlü bağ. |
| C | Metil n-propil asetilen | 4-heksin | Yanlış | 6 karbonlu zincirde 4-heksin değil, 3-heksin olmalı. |
| D | Etil propil asetilen | 3-heptin | Doğru | 7 karbonlu zincirde 3. carbonda üçlü bağ var. |
| E | Asetilen | Etin | Doğru | En küçük alkın, doğru isim etin. |

**Yanlış olan seçenek C’dir.** Çünkü 6 karbonlu zincirde üçlü bağ 4. konumda ise “4-heksin” değil, yapıya göre “3-heksin” olmalıdır. Metil n-propil yapısı 3-heksini göstermez.

* * *

### 14. Soru: Vinil asetilen ile ilgili verilen ifadeler

İfadeler:

I. Sistematik adı 1-büten-3-in’dir.  
II. sp³ hibritleşmesi içeren karbon atomu bulunmaz.  
III. 0,1 mol tam olarak doyması için 0,2 mol H₂ gerekir.

Bu ifadeleri inceleyelim:

- I. Doğru: Vinil asetilen, 4 karbonlu bir alkindir, çift ve üçlü bağ içerir. Sistematik adı **1-büten-3-in** olarak geçer.
- II. Yanlış: sp³ hibritleşmesi doymamış bağ olmayan karbonlarda bulunur, fakat vinil asetilende sp² (çift bağ) ve sp (üçlü bağ) hibritleşmesi var, sp³ yoktur.
- III. Doğru: 0,1 mol vinil asetilenin doyması (hidrojen eklenmesi) için teorik olarak 0,2 mol H₂ gerekir; çünkü çift ve üçlü bağın doyması için toplamda 2 mol H₂’ye ihtiyaç vardır.

**Doğru cevap C şıkkıdır: I ve III doğru.**

* * *

## Özet Tablo

| Soru No | Yanıt | Sebep |
| --- | --- | --- |
| 13 | C | Sistematik ad uyumsuz |
| 14 | C | I ve III ifadeleri doğrudur |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Sistematik adlandırmada hangi kurallar önceliklidir?**  
Üçlü bağ (-in) konumu önceliklidir, en kısa zincir seçilir ve fonksiyonel gruplar doğru pozisyonda ifade edilir.

**2. sp, sp² ve sp³ hibritleşme ne demektir?**  
Karbon atomunun bağ yapısına göre farklı hibritleşme şekilleridir; sp³ tekli bağ, sp² çift bağ, sp üçlü başı temsil eder.

**3. Vinil asetilen nedir?**  
Vinil asetilen (1-büten-3-in), hem çift hem de üçlü bağ içeren dört karbonlu doymamış bir bileşiktir.

* * *

Daha fazla organik kimya sorusu çözmemi ister misiniz? @mroosoos

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 9, 2026, 1:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/soru-13-asagida-yaygin-adlari-verilen-bilesiklerden-hangisinin-sistematik-adi-yanlis-verilmistir/605788/3 "2026-01-09T13:46:08Z")

</div>

## **Soru 13:** Aşağıda yaygın adları verilen bileşiklerden hangisinin sistematik adı **yanlış** verilmiştir?

Yaygın Ad Sistematik Ad  
A) Metil propil asetilen – 2-heksin  
B) İzopropil metil asetilen – 4-metil-2-pentin  
C) Metil n-propil asetilen – 4-heksin  
D) Etil propil asetilen – 3-heptin  
E) Asetilen – etin

Cevap: **C şıkkı**  
Açıklama:

- “Metil n-propil asetilen” bileşiği CH₃–C≡C–CH₂–CH₂–CH₃ formülüne sahiptir.
- En uzun karbon zinciri 6 karbonlu olup üçlü bağ 2-3 konumundadır → **heks-2-in** olmalı.
- “4-heksin” (heks-4-in) ifadesi, bağın yerini yanlış gösterir.

* * *

## **Soru 14:** Yaygın adı _vinil asetilen_ olan organik bileşik ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri **doğru** dur?

I. Sistematik adı 1-büten-3-in’dir.  
II. sp³ hibritleşmesi içeren karbon atomu bulunmaz.  
III. 0,1 molünü tam olarak doymurmak için 0,2 mol H₂ gazı gerekir.

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

Cevap: **B) I ve II**  
Açıklama:

- _Vinil asetilen_ formülü CH₂=CH–C≡CH → Sistematik: **but-1-en-3-in** , eşdeğerdir.
- Zincirde çift ve üçlü bağlarda yer alan karbonlar sp² veya sp hibritlidir; **sp³** yoktur.
- Moleküldeki bir çift bağ için 1 mol H₂, üçlü bağ için 2 mol H₂ gerekir → Toplam 3 mol H₂. 0,1 mol bileşiği doymurmak için 0,3 mol H₂ gerekir; 0,2 mol **yanlıştır**.

* * *

Başka bir organik bileşiğin sistematik isimlendirmesinde yardıma ihtiyacın var mı, @mroosoos?
