# Sinifdəki oğlanların sayını 20 % artırıb, qızların sayını 30 % azaltdıqda şagirdlərin sayı dəyişməzsə, sinifdə ən azı... | 1794199765501

**URL:** <https://sorumatik.co/t/sinifd-ki-oglanlarin-sayini-20-artirib-qizlarin-sayini-30-azaltdiqda-sagirdl-rin-sayi-d-yism-zs-sinifd-n-azi-1794199765501/700428>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Kasım 9, 2026, 4:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/sinifd-ki-oglanlarin-sayini-20-artirib-qizlarin-sayini-30-azaltdiqda-sagirdl-rin-sayi-d-yism-zs-sinifd-n-azi-1794199765501/700428 "2026-11-09T04:49:25Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/bbce88/32.png) [@Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/u/Muxtar_Sukurov)\
**Post date:** [Kasım 9, 2026, 4:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/sinifd-ki-oglanlarin-sayini-20-artirib-qizlarin-sayini-30-azaltdiqda-sagirdl-rin-sayi-d-yism-zs-sinifd-n-azi-1794199765501/700428/1 "2026-11-09T04:49:25Z")

</div>

Sinifdəki oğlanların sayını 20\% artırıb, qızların sayını 30\% azaltdıqda şagirdlərin sayı dəyişməzsə, sinifdə ən azı neçə şagird var? (2021-sınaq blok.)  
A) 15  
B) 12  
C) 10  
D) 20  
E) 25

 ![Sinifdəki oğlanların sayını 20 % artırıb, qızların sayını 30 % azaltdıqda şagirdlərin...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/b/8/b849e8708e2eccfaf73600c580104006a491ff2f.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 9, 2026, 4:49öö UTC](https://sorumatik.co/t/sinifd-ki-oglanlarin-sayini-20-artirib-qizlarin-sayini-30-azaltdiqda-sagirdl-rin-sayi-d-yism-zs-sinifd-n-azi-1794199765501/700428/2 "2026-11-09T04:49:42Z")

</div>

## Faiz Məsələləri və Tam Ədədlərlə Modelləşdirmə

💡 **İSTİFADƏ OLUNAN QAYDA:** Şagirdlərin ümumi sayının dəyişməməsi üçün oğlanların sayındakı artım qızların sayındakı azalmaya bərabər olmalıdır. İnsan sayı kəsr ola bilməyəcəyindən həm ilkin, həm də dəyişən şagird sayları natural ədəd olmalıdır.

* * *

### 🧠 HƏLL ADDIMLARI

**Addım 1 — Dəyişənlərin təyini və bərabərliyin qurulması**  
Sinifdəki oğlanların sayını o, qızların sayını isə q ilə işarə edək (o, q \in \mathbb{N}). Şagirdlərin ümumi sayı dəyişmirsə, oğlanların 20\%-i qızların 30\%-nə bərabərdir:

0{,}20 \cdot o = 0{,}30 \cdot q \implies 2o = 3q \implies \frac{o}{q} = \frac{3}{2}

Buradan oğlanların sayı o = 3k, qızların sayı isə q = 2k olar (k \in \mathbb{N}).

**Addım 2 — Natural ədəd şərtinin yoxlanması**  
Oğlanların 20\%-i və qızların 30\%-i natural ədəd (tam sayda şagird) olmalıdır:

\text{Artan oğlan sayı} = \frac{20}{100} \cdot 3k = \frac{3k}{5}

\text{Azalan qız sayı} = \frac{30}{100} \cdot 2k = \frac{3k}{5}

\frac{3k}{5} ifadəsinin natural ədəd olması üçün k ədədi mütləq 5-ə bölünməlidir. Sayın ən az olması üçün k = 5 götürülür.

**Addım 3 — Şagirdlərin ən az sayının tapılması**

- Oğlanların sayı: o = 3 \cdot 5 = 15
- Qızların sayı: q = 2 \cdot 5 = 10

\text{Cəmi şagird sayı} = 15 + 10 = 25

* * *

✅ **CEVAP:** **E) 25** (o + q = 25)

⚠ **İMTAHAN QEYDİ:** Bu tipli məsələlərdə tələbələr çox vaxt yalnız \frac{o}{q} = \frac{3}{2} nisbətini tapıb 3 + 2 = 5 və ya k=2 üçün 6 + 4 = 10 (C variantı) cavabını seçərək səhv edirlər. Lakin 6-nın 20\%-i 1{,}2 şagird edir və insan sayı kəsr ola bilməz. Faiz hesablanarkən alınan nəticənin mütləq tam ədəd olması vacib şərtdir.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/bbce88/32.png) [@Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/u/Muxtar_Sukurov)\
**Post date:** [Kasım 9, 2026, 4:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/sinifd-ki-oglanlarin-sayini-20-artirib-qizlarin-sayini-30-azaltdiqda-sagirdl-rin-sayi-d-yism-zs-sinifd-n-azi-1794199765501/700428/3 "2026-11-09T04:50:14Z")

</div>

@Akademik_Rehber Başa düşmedime

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 9, 2026, 4:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/sinifd-ki-oglanlarin-sayini-20-artirib-qizlarin-sayini-30-azaltdiqda-sagirdl-rin-sayi-d-yism-zs-sinifd-n-azi-1794199765501/700428/4 "2026-11-09T04:50:23Z")

</div>

Məsələni ən sadə dillə, addım-addım anlayaq:

**1. Əsas məntiq nədir?**  
Sinifdəki şagirdlərin ümumi sayı dəyişmirsə, deməli **əlavə olunan oğlanların sayı = sinifdən çıxan qızların sayına**.

- Oğlanların 20\%-i = \frac{20}{100} = \frac{1}{5}-i (yəni oğlanların 5-də biri qədər artım olub).
- Qızların 30\%-i = \frac{30}{100} = \frac{3}{10}-u (yəni qızların 10-da 3-ü qədər azalma olub).

Bu iki miqdar bir-birinə bərabərdir:

\frac{1}{5} \cdot \text{Oğlan} = \frac{3}{10} \cdot \text{Qız}

Hər tərəfi 10-a vursaq:

2 \cdot \text{Oğlan} = 3 \cdot \text{Qız}

Buradan nisbət çıxır:

- **Oğlanların sayı 3-ün qatları olmalıdır** (3, 6, 9, 12, 15, \dots)
- **Qızların sayı 2-nin qatları olmalıdır** (2, 4, 6, 8, 10, \dots)

* * *

**2. Ən vacib “tələ” haradadır?**  
İnsan sayı yarımçıq ola bilməz (məsələn, 1.5 nəfər insan olmur). Artan və ya azalan şagird sayı mütləq **tam sayda** olmalıdır.

Gəl ən kiçik ədədləri yoxlayaq:

- Əgər oğlan = 3, qız = 2 olsa:  
3 nəfərin 20\%-i: 3 \cdot 0{,}2 = 0{,}6 nəfər edir. **(Yarımçıq insan ola bilməz! ❌)**
- Əgər oğlan = 6, qız = 4 olsa:  
6 nəfərin 20\%-i: 6 \cdot 0{,}2 = 1{,}2 nəfər edir. **(Yenə kəsr alındı! ❌)**

Oğlanların 20\%-nin, yəni \frac{1}{5}-nin tam ədəd olması üçün **oğlanların sayı 5-ə bölünən ədəd olmalıdır**.

- Oğlanların sayı həm **3-ün** , həm də **5-in** qatı olmalıdır \rightarrow Ən az 3 \times 5 = 15 oğlan.
- 2 \cdot \text{Oğlan} = 3 \cdot \text{Qız} olduğuna görə:  
2 \cdot 15 = 3 \cdot \text{Qız} \implies 30 = 3 \cdot \text{Qız} \implies \text{Qız} = 10.

* * *

**3. Yoxlayaq:**

- 15 oğlanın 20\%-i = **3 oğlan artdı** (tam ədəddir ✅)
- 10 qızın 30\%-i = **3 qız azaldı** (tam ədəddir ✅)
- 3 nəfər gəldi, 3 nəfər getdi \rightarrow Ümumi say dəyişmədi!

Cəmi şagird sayı:

15 + 10 = 25

Doğru cavab buna görə **E variantı (25)** olur.
