# Şeriye ve evkaf vekaleti nedir? **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Ağustos 29, 2026, 9:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/seriye-ve-evkaf-vekaleti-nedir/690644 "2026-08-29T21:28:58Z")\ **Posts on this page:** 2\ **Page:** 1
**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\ **Post date:** [Ağustos 29, 2026, 9:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/seriye-ve-evkaf-vekaleti-nedir/690644/1 "2026-08-29T21:28:58Z")
şeriye ve evkaf vekaleti nedir ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Ağustos 29, 2026, 9:29ös UTC](https://sorumatik.co/t/seriye-ve-evkaf-vekaleti-nedir/690644/2 "2026-08-29T21:29:06Z")
## Şeriye ve Evkaf Vekâleti Nedir? **Şeriye ve Evkaf Vekâleti** , Osmanlı Devleti’nde ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) ilk yıllarında din işleri ile vakıfların yönetiminden sorumlu olan bakanlıktır. **3 Mart 1924** tarihinde kabul edilen kanunla kaldırılarak yerine **Diyanet İşleri Başkanlığı** ve **Vakıflar Genel Müdürlüğü** kurulmuştur. **Temel Özellikleri:** - **Şeriye Yetkisi:** İslam hukuku kurallarının uygulanmasını ve din hizmetlerinin yürütülmesini kapsar. - **Evkaf Yetkisi:** Ülke genelindeki tüm vakıfların idaresi ve gelirlerinin denetiminden sorumludur. - **Hükûmet Statüsü:** Bakanlar Kurulu içinde doğrudan bir vekâlet (bakanlık) olarak temsil edilmiştir. - **Kaldırılma Tarihi:** **3 Mart 1924** tarihli ve **429 sayılı Kanun** ile lağvedilmiştir. * * * ### İçindekiler 1. [Şeriye ve Evkaf Vekâletinin Görev ve Yetkileri](#gorev-ve-yetkileri) 2. [Kaldırılma Sebepleri ve Laikleşme Adımları](#kaldirilma-sebepleri) 3. [Dönüşüm ve Yerine Kurulan Kurumlar](#kurumlar-karsilastirmasi) 4. [Özet Tablo](#ozet-tablo) * * * ### Şeriye ve Evkaf Vekâletinin Görev ve Yetkileri Osmanlı döneminde **Şeyhülislamlık** makamı ve **Evkaf Nezareti** tarafından yürütülen din ve vakıf işleri, TBMM Hükûmeti kurulduktan sonra **3 Mayıs 1920** tarihinde kurulan ilk İcra Vekilleri Heyeti’nde **Şeriye ve Evkaf Vekâleti** adı altında tek bir bakanlıkta toplanmıştır. Bu kurumun temel sorumlulukları arasında cami, medrese ve vakıf mülklerinin yönetimi, din görevlilerinin atanması ve meclis tarafından çıkarılan kanunların İslam hukukuna uygunluğunun denetlenmesi bulunuyordu. > 💡 **Sınav İpucu:** YKS ve TYT İnkılap Tarihi sorularında bu vekâletin varlığı, TBMM’nin ilk yıllarında henüz tam anlamıyla laik devlet düzenine geçilmediğinin ve devlet yönetiminde dini kuralların etkili olduğunun bir kanıtı olarak sorulur. * * * ### Kaldırılma Sebepleri ve Laikleşme Adımları Cumhuriyetin ilanından sonra modern, ulusal ve laik bir devlet yapısı oluşturma sürecinde Şeriye ve Evkaf Vekâleti’nin varlığı birtakım aksaklıklara yol açmıştır: - **Din ve Siyaset Ayrımı:** Din işlerinin doğrudan hükûmet kabinesinde yer alması, dinin siyasi tartışmalara alet edilmesine zemin hazırlıyordu. - **Laik Hukuk Düzeni:** Çok başlı hukuk yapısını sonlandırmak ve modern kanunların önünü açmak hedeflenmiştir. - **Merkeziyetçi İdare:** Vakıf kaynaklarının kamu yararına daha şeffaf ve rasyonel yönetilmesi amaçlanmıştır. **3 Mart 1924** tarihinde kabul edilen 429 sayılı Kanun ile Şeriye ve Evkaf Vekâleti resmen kaldırılmış; aynı gün **Halifeliğin Kaldırılması** , **Tevhid-i Tedrisat Kanunu** ve **Erkân-ı Harbiye Vekâleti’nin Kaldırılması** gibi devrim yasaları da hayata geçirilmiştir. * * * ### Dönüşüm ve Yerine Kurulan Kurumlar Şeriye ve Evkaf Vekâleti lağvedildikten sonra görev alanı iki ayrı yapıya devredilmiştir: | **Özellik** | **Şeriye ve Evkaf Vekâleti (Eski)** | **Diyanet İşleri Başkanlığı (Yeni)** | **Vakıflar Genel Müdürlüğü (Yeni)** | | --- | --- | --- | --- | | **Statüsü** | Bakanlık (Siyasi / İcra Vekili) | Başbakanlığa Bağlı İdari Kurum | Başbakanlığa Bağlı Genel Müdürlük | | **Ana Görevi** | Din ve vakıf idaresi + Kanunların şeriata uygunluk denetimi | İnanç, ibadet ve ahlak esaslarıyla ilgili toplumu aydınlatma | Tarihi ve kültürel vakıf mallarını koruma ve işletme | | **Siyasi Temsil** | Hükûmette bakan seviyesinde temsil edilirdi | Siyaset dışı, tarafsız idari yapı | Siyaset dışı, uzman idari yapı | * * * ### Özet Tablo | **Kavram / Olay** | **Açıklama** | | --- | --- | | **Tanım** | Din ve vakıf işlerinden sorumlu eski bakanlık | | **Kaldırılma Tarihi** | **3 Mart 1924** (429 Sayılı Kanun) | | **Temel İlke İlişkisi** | **Laiklik** ve **Cumhuriyetçilik** | | **Yerine Gelen Yapılar** | **Diyanet İşleri Başkanlığı** & **Vakıflar Genel Müdürlüğü** | | **Tarihsel Önemi** | Din işlerinin devlet ve siyaset mekanizmasından ayrılmasındaki en kritik adımlardan biridir | * * * 3 Mart 1924 tarihinde çıkarılan diğer devrim kanunlarının (Tevhid-i Tedrisat veya Erkân-ı Harbiye Vekâleti’nin kaldırılması) ayrıntılarını ve bu inkılapların YKS’de çıkan soru tiplerini birlikte incelememizi ister misin?