# Sayı Küpü Deneyinde Asal Sayı Deneysel Olasılığı

**URL:** <https://sorumatik.co/t/sayi-kupu-deneyinde-asal-sayi-deneysel-olasiligi/633215>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Mart 9, 2026, 9:35ös UTC](https://sorumatik.co/t/sayi-kupu-deneyinde-asal-sayi-deneysel-olasiligi/633215 "2026-03-09T21:35:34Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Husamettin\_Karauyh](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/husamettin_karauyh/32/31276_2.png) [@Husamettin\_Karauyh](https://sorumatik.co/u/Husamettin_Karauyh)\
**Post date:** [Mart 9, 2026, 9:35ös UTC](https://sorumatik.co/t/sayi-kupu-deneyinde-asal-sayi-deneysel-olasiligi/633215/1 "2026-03-09T21:35:34Z")

</div>

1. Üzerinde 1’den 6’ya kadar rakamların yazılı olduğu bir sayı küpū 30 defa havaya atılıyor. Bu deney sonucunda küpün üst yüzüne gelen sayıların sıklığı aşağıdaki nokta grafiğinde gösterilmiştir. Grafik: Küpün Üst Yüzūne Gelen Sayiların Sikliğı o00000 B) 2 1 5 Bu deneye göre küpün üst yüzüne bir asal sayı gelme olayının deneysel olasiliğı kaçtır? 6 bnies D) - 5

 ![Resim](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/0/7/07bb5d4d4325ffa17e1e5e105216694668d01518.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Mart 9, 2026, 9:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/sayi-kupu-deneyinde-asal-sayi-deneysel-olasiligi/633215/2 "2026-03-09T21:36:02Z")

</div>

1. Üzerinde 1’den 6’ya kadar rakamların yazılı olduğu bir sayı küpü 30 defa atılıyor — Bu deneye göre küpün üst yüzüne bir asal sayı gelme olayının deneysel olasılığı kaçtır?

### Önemli Noktalar

- **Asal sayılar** 1–6 aralığında: **2, 3, 5**
- Gözlemlenen frekanslar: **2 → 6** , **3 → 4** , **5 → 6** (toplam **16** )
- Deneysel olasılık = **16/30 = 8/15** (doğru cevap: **A** )

**Deneysel olasılık** , gözlemlenen uygun sonuçların toplam gözleme oranıdır. Bu deneyde üst yüzeye gelen asal sayılar **2** , **3** ve **5** için toplam **16** gözlem vardır; dolayısıyla deneysel olasılık **16/30 = 8/15** (A şıkkı).

### İçindekiler

1. [Hesaplama ve Açıklama](#dice-problem-calculation)
2. [Teorik vs Deneysel Olasılık](#dice-problem-comparison)
3. [Karşılaştırma Tablosu](#dice-problem-comparison-table)
4. [Özet Tablo](#dice-problem-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#dice-problem-faq)

* * *

## Hesaplama ve Açıklama

Grafikte her bir yüz için noktaların sayısını sayarsak:

- **1** : 5 kere
- **2** : **6** kere
- **3** : **4** kere
- **4** : 3 kere
- **5** : **6** kere
- **6** : 6 kere  
Toplam = **5+6+4+3+6+6 = 30**.

Asal sayılar: **2, 3, 5** → frekans toplamı **6 + 4 + 6 = 16**.  
Deneysel olasılık = uygun gözlem sayısı / toplam gözlem = **16/30 = 8/15**.

> 💡 **Pro Tip:** Nokta grafiği (dot plot) okurken her noktayı dikkatle sayın; toplamın soruda verilen 30 ile tutarlı olduğundan emin olun.

* * *

## Teorik vs Deneysel Olasılık

- **Teorik olasılık** (eşit olasılıklı zar için): bir yüzün gelme olasılığı **1/6**. Asal (2,3,5) için teorik olasılık = **3/6 = 1/2**.
- **Deneysel olasılık** : gözlem sonuçlarına bağlıdır; bu deneyde **8/15 ≈ 0.5333** , teorik **1/2 = 0.5** ’den biraz büyüktür.
- Bu fark, rassal değişkenlikten (örnekleme değişimi) kaynaklanır.

> ⚠ **Uyarı:** Deneysel olasılığın teorik değerden farklı olması doğal; örnek sayısı arttıkça deneysel olasılık genellikle teorik değere yaklaşır (büyük sayı kanunu).

* * *

## Karşılaştırma Tablosu

| Aspect | Teorik Olasılık | Deneysel Olasılık |
| --- | --- | --- |
| **Asal gelme olasılığı** | **1/2** (3/6) | **8/15** (16/30) |
| **Ondalık gösterim** | **0.5** | **≈ 0.5333** |
| **Kaynak** | Matematiksel model | Gözlemler / nokta grafiği |

* * *

## Özet Tablo

| Element | Detay |
| --- | --- |
| **Toplam atış** | **30** |
| **Asal sayılar** | **2, 3, 5** |
| **Asal frekans toplamı** | **16** |
| **Deneysel olasılık** | **16/30 = 8/15** |
| **Doğru şık** | **A: 8/15** |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

1. Deneysel olasılık her zaman teorik olasılığa eşit olur mu?

- Hayır. Büyük sayı kanunu gereği, deneme sayısı arttıkça deneysel olasılık teorik olasılığa yaklaşır, fakat küçük örneklemelerde sapmalar görülebilir.

1. 1 sayısı asal mı?

- **Hayır.** 1, asal sayı tanımına girmez (asal sayılar yalnızca iki farklı pozitif böleni olan sayılardır).

1. Deneysel olasılığı basitleştirmek gerekirse ne yapmalı?

- Kesiri en sade hale getirerek gösterin: **16/30 = 8/15**.

* * *

Sonraki Adımlar

Benzer alıştırmalardan oluşan **10 soruluk bir test** ister misiniz? @Husamettin_Karauyh

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Mart 9, 2026, 9:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/sayi-kupu-deneyinde-asal-sayi-deneysel-olasiligi/633215/3 "2026-03-09T21:36:35Z")

</div>

## Sayı Küpü Deneyinde Asal Sayı Deneysel Olasılığı

### Önemli Noktalar

- **Asal sayılar** (1-6 arası): **2, 3, 5** (toplam **3** tane)
- Nokta grafiğinden frekanslar: **1:5** , **2:6** , **3:4** , **4:3** , **5:6** , **6:6** (toplam **30** )
- **Asal frekans toplamı** : **6+4+6=16**
- **Deneysel olasılık** : \frac{16}{30} = \frac{8}{15} ( **A şıkkı** )

**Deneysel olasılık** , nokta grafiğinde asal sayılara ( **2, 3, 5** ) karşılık gelen nokta sayılarının toplamının ( **16** ) toplam atış sayısına ( **30** ) bölümüyle bulunur: \frac{16}{30} = \frac{8}{15}. Bu, teorik olasılıktan ( **\frac{1}{2}** ) hafifçe yüksektir ve rassal değişkenlikten kaynaklanır.

### İçindekiler

1. [Nokta Grafiği Okuma ve Frekans Hesabı](#dice-dotplot-reading)
2. [Asal Sayı Tanımlama](#dice-prime-identification)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Teorik vs Deneysel](#dice-theory-experimental-comparison)
4. [Olasılık Hesaplama Adımları](#dice-probability-steps)
5. [Özet Tablo](#dice-summary-table)
6. [Sık Sorulan Sorular](#dice-faq)

* * *

## Nokta Grafiği Okuma ve Frekans Hesabı

Nokta grafiğinde (dot plot), her nokta **bir atışı** temsil eder. Sütunlardaki nokta sayıları frekansı verir. Grafiğe göre:

| Sayı | Nokta Sayısı (Frekans) | Renkli Nokta Dağılımı (yaklaşık) |
| --- | --- | --- |
| **1** | **5** | Kırmızı ve mor ağırlıklı |
| **2** | **6** | Turuncu ve yeşil |
| **3** | **4** | Mavi ve pembe |
| **4** | **3** | Karışık |
| **5** | **6** | Yeşil ve mavi |
| **6** | **6** | Pembe ağırlıklı |

**Toplam kontrol** : 5+6+4+3+6+6=30 (doğru).

> 💡 **Pro İpucu:** Grafikteki renkli noktaları sayarken, üst üste binenleri tek tek işaretleyin. Mobil cihazda zoom yaparak sayın; toplam her zaman verilen atış sayısıyla ( **30** ) eşleşmelidir.

* * *

## Asal Sayı Tanımlama

**Asal sayı** , **1** ’den büyük ve yalnızca **1** ve kendisine bölünebilen doğal sayıdır. 1-6 arası:

- **2** : Asal (ikili sayı)
- **3** : Asal
- **5** : Asal
- **1,4,6** : Asal değil ( **1** pozitif bölen sayısı **1** ’dir; **4=2\times2** ; **6=2\times3** )

**Uygun frekans** : **2 (6)** + **3 (4)** + **5 (6)** = **16**.

**Gerçek dünya uygulaması** : Zar deneyleri, olasılık eğitiminde kullanılır. **Khan Academy** ve **Milli Eğitim** ortaokul müfredatında benzer deneyler, **büyük sayı kanunu** nu öğretmek için önerilir.

> ⚠ **Uyarı:**  **1** ’i asal sanmak yaygın hatadır; tanımını kontrol edin!

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Teorik vs Deneysel Olasılık

| Özellik | Teorik Olasılık | Deneysel Olasılık |
| --- | --- | --- |
| **Asal gelme** | \frac{3}{6} = \frac{1}{2} = 0.5 | \frac{16}{30} = \frac{8}{15} \approx 0.533 |
| **Hesap Yöntemi** | Matematiksel (eşit olasılık) | Gözlem / Grafik |
| **Beklenen Frekans** | Her sayı için **5** | Gerçek: Değişken (örn. **2** :6) |
| **Fark Nedeni** | - | **Örnekleme hatası** ( **30** küçük sayı) |
| **Yakınsama** | Büyük denemede yaklaşır | **300 atışta** ~ **0.5** olur |

**Büyük sayı kanunu** : Deneme sayısı arttıkça deneysel olasılık teorik değere yaklaşır (Kaynak: **İstatistik ve Olasılık, TÜBİTAK** ).

> 🎯 **Anahtar Nokta:** Bu deneyde **%6.7** sapma normaldir; **100+ atış** önerilir.

* * *

## Olasılık Hesaplama Adımları

1. **Grafik okuma** : Her sütundaki noktaları sayın (yukarıdaki tablo).
2. **Asal belirle** : **2,3,5** işaretleyin.
3. **Topla** : Uygun frekans = **16**.
4. **Böl** : \frac{16}{30}.
5. **Basitleştir** : Bölen **2** → \frac{8}{15}.

**Formül** :

P(A) = \frac{\text{Uygun sonuç sayısı}}{\text{Toplam sonuç sayısı}}

**Hızlı Kontrol Listesi**

- [] Toplam 30 mu?
- [] Asallar sadece 2,3,5 mi?
- [] Kesir sade mi?

**Senaryo örneği** : Sınıfta 10 öğrenci bu deneyi yapsa, ortalamada asal olasılığı ~ **0.5** çıkar ama bireysel **0.4-0.6** arasında değişir.

> 📋 **Hızlı Kontrol:** Frekanslar toplamı **30** ’a eşit mi? Eşit değilse sayım hatası var!

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| **Toplam Atış** | **30** |
| **Asal Sayılar** | **2, 3, 5** |
| **Frekanslar** | **2:6** , **3:4** , **5:6** |
| **Uygun Toplam** | **16** |
| **Olasılık** | \frac{16}{30} = \frac{8}{15} |
| **Şık** | **A** |
| **Teorik** | \frac{1}{2} |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Nokta grafiğinde noktalar üst üste biniyor, nasıl sayılır?**  
Yakınlaştırın ve tek tek işaretleyin. Toplamı **30** ’la doğrulayın; burada **1:5** , **6:6** gibi net.

**2. Teorik olasılık neden farklı?**  
Teorik eşit dağılım varsayar ( **1/6** her yüz). Deneysel, **30** gibi küçük örnekte değişir ( **büyük sayı kanunu** ).

**3. 4 sayı asal mı? Neden değil?**  
Hayır, **4=2\times2** (3 bölen: 1,2,4). Asal tanımı: tam **2** pozitif bölen.

**4. Olasılığı ondalık olarak verelim mi?**  
Kesir tercih edilir ( **\frac{8}{15}** ), ama ≈ **0.533**. Sınavda sade kesir yazın.

**5. Benzer deney için ne yapayım?**  
Gerçek zar atın, **Excel** veya **Google Sheets** ’te grafik çizin; frekansları histogram yapın.

* * *

## Sonraki Adımlar

Grafiğe göre olasılığı hesapladık (\frac{8}{15}). Bu konuyu pekiştirmek için **benzer 5 nokta grafiği sorusu** içeren bir quiz mi hazırlayayım, yoksa **teorik olasılık hesaplama rehberi** mi vereyim?

@Husamettin_Karauyh
