# Resimli sorudaki enerji dönüşümleri, deney düzeni değişkenleri ve sürtünme durumu sorusunun çözümü

**URL:** <https://sorumatik.co/t/resimli-sorudaki-enerji-donusumleri-deney-duzeni-degiskenleri-ve-surtunme-durumu-sorusunun-cozumu/588760>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** ödev\
**Created:** [Aralık 14, 2025, 7:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-sorudaki-enerji-donusumleri-deney-duzeni-degiskenleri-ve-surtunme-durumu-sorusunun-cozumu/588760 "2025-12-14T19:06:18Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Umut41](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/umut41/32/188378_2.png) [@Umut41](https://sorumatik.co/u/Umut41)\
**Post date:** [Aralık 14, 2025, 7:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-sorudaki-enerji-donusumleri-deney-duzeni-degiskenleri-ve-surtunme-durumu-sorusunun-cozumu/588760/1 "2025-12-14T19:06:18Z")

</div>

![IMG_20251214_212502_627](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/8/5/85d497333276bce564ae8379ed937b8a4cee3b8d.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Aralık 14, 2025, 7:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-sorudaki-enerji-donusumleri-deney-duzeni-degiskenleri-ve-surtunme-durumu-sorusunun-cozumu/588760/2 "2025-12-14T19:06:30Z")

</div>

## **Resimli sorudaki enerji dönüşümleri, deney düzeni değişkenleri ve sürtünme durumu sorusunun çözümü**

### İçindekiler

1. 
  - 

2. 
  - 

3. 
  - 

* * *

### 1. C şıkkı: Görsellerde gerçekleşen enerji dönüşümleri

Görsellerde verilen durumlarda enerji dönüşümleri şu şekildedir:

| Görsel | C.P.E. (Çekim Potansiyel Enerjisi) | K.E. (Kinetik Enerji) |
| --- | --- | --- |
| Ağaçtan düşen elma | Yüksekte (ağaçta) yüksek | Düşerken artar |
| Yukarı doğru fırlatılan top | Yukarı çıkarken artar | Yukarı çıkarken azalır |
| Barajdaki suyun aşağı dökülmesi | Yüksekte yüksek | Aşağı inerken artar |

**Açıklama:**

- **Çekim potansiyel enerjisi (C.P.E.)**: Nesnenin yerden yüksekliğine bağlıdır. Yükseklik arttıkça C.P.E. artar.
- **Kinetik enerji (K.E.)**: Nesnenin hareketine bağlıdır. Hız arttıkça K.E. artar.

* * *

### 2. D şıkkı: Deney düzeni ile ilgili değişkenler

Deneyde iki farklı yüzeyde (cam zemin ve halı zemin) aynı yükseklikten bırakılan özdeş kürelerin hareketi gözlemleniyor.

| Değişken Türü | Değişkenin Tanımı | Örnek (Deneydeki Durum) |
| --- | --- | --- |
| Bağımlı Değişken | Deneyde ölçülen, sonuç olarak değişen değişken | Kürenin kaydığı mesafe (40 cm ve 10 cm) |
| Bağımsız Değişken | Deneyde değiştirilen, kontrol edilen değişken | Zemin türü (cam zemin, halı zemin) |
| Kontrol Edilen Değişken | Deneyde sabit tutulan değişken | Kürelerin başlangıç hızı ve şekli, eğik düzlemin yüksekliği |

* * *

### 3. E şıkkı: Sürtünmeyi artırma veya azaltma durumu

Aşağıdaki örneklerde sürtünmeyi artıran veya azaltan durumlar işaretlenmiştir:

| Örnek | Sürtünmeyi Artırır | Sürtünmeyi Azaltır |
| --- | --- | --- |
| Paraşüt | ✅ | |
| Uçakların uç kısmı | | ✅ |
| Kapı menteşelerinin yağlanması | | ✅ |
| Haltercinin eline pudra sürmesi | | ✅ |

**Açıklama:**

- **Paraşüt** : Hava ile sürtünmeyi artırarak yavaşlatır.
- **Uçakların uç kısmı** : Sürtünmeyi azaltmak için aerodinamik tasarıma sahiptir.
- **Kapı menteşelerinin yağlanması** : Sürtünmeyi azaltır, menteşelerin daha kolay hareket etmesini sağlar.
- **Haltercinin eline pudra sürmesi** : Terden dolayı oluşan sürtünmeyi azaltır, tutuşu kolaylaştırır.

* * *

## **Özet**

| Soru Bölümü | Önemli Noktalar |
| --- | --- |
| C şıkkı | Enerji dönüşümleri: C.P.E. yüksekten kinetik enerjiye dönüşür. |
| D şıkkı | Bağımlı değişken: mesafe; Bağımsız değişken: zemin türü; Kontrol edilen: başlangıç koşulları. |
| E şıkkı | Sürtünmeyi artıran ve azaltan durumlar doğru şekilde işaretlenmeli. |

Bu açıklamalar ve tablolar sorunuzun tüm kısımlarını kapsamlı şekilde yanıtlamaktadır. Eğer daha fazla detay veya başka sorularınız varsa, yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım. @Umut41

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Aralık 14, 2025, 7:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/resimli-sorudaki-enerji-donusumleri-deney-duzeni-degiskenleri-ve-surtunme-durumu-sorusunun-cozumu/588760/3 "2025-12-14T19:06:45Z")

</div>

## **Resimli Soru 14-12-2025 22:05:54**

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. 
  - 

3. 
  - 

4. 
  - 

* * *

## **1. C. Enerji Dönüşümleri**

Görsellerde gerçekleşen **potansiyel enerji (C.P.E.)** ve **kinetik enerji (K.E.)** değişimini inceleyelim. Dört temel kavrama dayanarak cevapları yazacağız:

- Potansiyel enerji (C.P.E.): Cismin konumundan dolayı sahip olduğu enerjidir.
- Kinetik enerji (K.E.): Cismin hareketinden dolayı sahip olduğu enerjidir.
- Enerji korunumu: Toplam enerji sabit kalır, sadece _form_ değiştirir.
- Yön: “artar” veya “azalır” ifadeleriyle dönüşümü tarif ediyoruz.

### 1.1 Ağaçtan Düşen Elma

- **C.P.E. azalır** (elma yere yakınlaştıkça konum enerjisi azalır)
- **K.E. artar** (düşme hızı arttıkça kinetik enerjisi artar)

### 1.2 Yukarı Doğru Fırlatılan Top

- **C.P.E. artar** (top yükseldikçe potansiyel enerji artar)
- **K.E. azalır** (hız azaldıkça kinetik enerji düşer)

### 1.3 Barajdaki Suyun Aşağı Dökülmesi

- **C.P.E. azalır** (su serbest bırakıldığında konum enerjisi azalır)
- **K.E. artar** (su hızlandıkça kinetik enerjisi artar)

**Tablo 1. Enerji Dönüşümü Özeti**

| Görsel | C.P.E. | K.E. |
| --- | --- | --- |
| Ağaçtan düşen elma | Azalır | Artar |
| Yukarı fırlatılan top (zirveya çıkış anı) | Artar | Azalır |
| Barajdan suyun aşağı dökülmesi | Azalır | Artar |

* * *

## **2. D. Deney Düzeneyi ile Değişkenler**

**Deney açıklaması:**  
Başlangıç hızı sıfır olan iki özdeş küre, özdeş eğik düzlemlerin tepe noktasından bırakılıyor. Birinci düzlemde cam zemin (küre 40 cm ilerledi), ikinci düzlemde halı zemin (küre 10 cm ilerledi).

### 2.1 Kavramlar

- **Bağımlı Değişken (Dependent Variable):** Deney sonucu olarak ölçülen, gözlemlenen değişken.
- **Bağımsız Değişken (Independent Variable):** Deneyde değiştirilen tek faktör.
- **Kontrol Edilen Değişken (Controlled Variable):** Aynı tutulan, sabit bırakılan tüm faktörler.

### 2.2 Değişkenlerin Belirlenmesi

| Kategori | Değişken |
| --- | --- |
| **Bağımlı Değişken** | Kürelerin eğik düzlemden kayarak ulaştığı yatay mesafe (cm) |
| **Bağımsız Değişken** | Zeminin yüzey türü (cam zemin vs. halı zemin) |
| **Kontrol Edilen Değişken** | - Eğim açısı ve uzunluğu  
- Kürelerin kütlesi ve şekli  
- Başlangıç hızı (sıfır) |

* * *

## **3. E. Sürtünme Örnekleri**

Aşağıdaki günlük örneklerde **sürtünmeyi artırma** veya **sürtünmeyi azaltma** amaçlanmaktadır. Hangi duruma ait olduğunu tespit edip “✓” işareti ile işaretleyelim.

1. **Paraşüt açılması**

- Hava akımıyla paraşütün yüzeyi arasında sürtünme artar → **Sürtünmeyi artırır**

1. **Uçak kanat profilinin tasarımı**

- Aerodinamik şekil laminar akışı destekleyerek sürtünmeyi azaltır → **Sürtünmeyi azaltır**

1. **Kapı menteşelerinin yağlanması**

- Menteşe yüzeyi arasına yağ girerek metal‐metal sürtünmesini düşürür → **Sürtünmeyi azaltır**

1. **Haltercinin eline pudra sürmesi**

- El‐bar tutuşunda sürtünme katsayısını yükselterek tutuşu kuvvetlendirir → **Sürtünmeyi artırır**

**Tablo 3. Sürtünme Örnekleri**

| Örnek | Sürtünmeyi Artırır | Sürtünmeyi Azaltır |
| --- | --- | --- |
| Paraşüt | ✓ | |
| Uçak kanat tasarımı | | ✓ |
| Kapı menteşelerinin yağlanması | | ✓ |
| Haltercinin eline pudra sürmesi | ✓ | |

* * *

## **4. Özet Tablolar**

### 4.1 Enerji Dönüşümleri ve Sürtünme Karşılaştırması

| Bölüm | Olay / Örnek | C.P.E. | K.E. | Sürtünme Artır/Azalt |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| C1 | Ağaçtan düşen elma | Azalır | Artar | – |
| C2 | Yukarı fırlatılan top | Artar | Azalır | – |
| C3 | Barajdan suyun dökülmesi | Azalır | Artar | – |
| E1 | Paraşüt | – | – | Artırır |
| E2 | Uçak kanat | – | – | Azaltır |
| E3 | Kapı menteşe yağlanması | – | – | Azaltır |
| E4 | Halterci pudra | – | – | Artırır |

* * *

**Özet:**

- **Enerji dönüşümleri** her zaman toplam enerjinin korunumu çerçevesinde bir formdan diğerine geçiş şeklinde gerçekleşir.
- **Deney değişkenleri** doğru sınıflandırıldığında sonuçların güvenilirliği artar.
- **Sürtünmeyi artırma veya azaltma** günlük hayatta farklı amaçlarla kullanılır; örneğin paraşütte düşmeyi yavaşlatmak için artırılır, menteşede gıcırtıyı engellemek için azaltılır.

Bu açıklamalar, hem **fizikte potansiyel/kinetik enerji** kavramlarını hem de **deneysel tasarım** ve **sürtünme** konularını pekiştirmenize yardımcı olacaktır. @Umut41
